Ai không có quyền làm người làm chứng cho việc lập di chúc?

Di chúc là một phương tiện thể hiện cho ý chí, nguyện vọng của người lập về việc định đoạt tài sản của mình sau khi chết. Di chúc được thể hiện dưới những hình thức khác nhau tùy thuộc vào điều kiện, ý chí của người lập. Trong đó di chúc được lập có người làm chứng là một hình thức của di chúc. Ngoài việc phải đảm bảo các điều kiên chung về nội dung, chủ thể có quyền lập di chúc,…thì di chúc được lập dưới hình thức này phải đảm bảo các điều kiện về người làm chứng mới được xem là có hiệu lực pháp luật. Vậy những điều kiện đó là gì? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015.
Người làm chứng cho việc lập di chúc có thể hiểu là người hỗ trợ cho người lập di chúc, chứng kiến quá trình lập di chúc, thông qua đó xác định nội dung di chúc có đúng với ý chí, nguyện vọng của người lập hay không. Người làm chứng di chúc là người làm chứng trong trường hợp di chúc được lập bằng miệng và di chúc được lập bằng văn bản có người làm chứng. Điều kiện để di chúc có hiệu lực là phải có ít nhất hai người làm chứng và người làm chứng “không phải” là những người theo quy định tại Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015, cụ thể:

"Điều 632. Người làm chứng cho việc lập di chúc
Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi".

Di chúc là hình thức thể hiện ý chí của chủ sở hữu trong việc định đoạt tài sản, di chúc chỉ phát sinh hiệu lực sau khi người lập đã chết, vì vậy rất khó để xác minh di chúc được lập có đúng với ý chí của họ hay không, trong lúc lập di chúc họ có bị ai cưỡng ép, đê dọa không. Do đó, người làm chứng là một trong những yếu tố quan trọng để xác định xem di chúc có hiệu lực hay không. Để đảm bảo người làm chứng minh bạch, nhận thức đúng đắn, trung thực trong việc làm chứng, pháp luật quy định một số người không thể là người làm chứng cho việc lập di chúc.

1. Người làm chứng không phải là người thừa kế theo di chúc và pháp luật của người để lại di sản

Đối với người thừa kế theo di chúc và pháp luật việc không cho họ làm người chứng cho việc lập di chúc định đoạt tài sản cho chính mình là hoàn toàn phù hợp. Vì việc làm chứng cho việc định đoạt tài sản cho chính mình là không khách quan, minh bạch, không có gì đảm bảo việc họ không can thiệp vào nội dung của di chúc, chỉnh sửa, giả mạo di chúc theo hướng có lợi nhất cho mình. 

2. Người làm chứng không phải là người có quyền, nghĩa vụ liên quan tới di chúc

Người có quyền, lợi nghĩa vụ liên quan có thể là những người đang nhận thế chấp di sản, người thuê di sản, người có nghĩa vụ trả nợ cho người lập di chúc,…Việc không để họ làm người chứng cho việc lập di chúc để đảm bảo tính khách quan của di chúc, họ có thể thay đổi nội dung di chúc theo hướng có lợi cho bản thân mình. Ví dụ: người có nghĩa vụ trả nợ cho người lập di chúc có thể thay đổi, chỉnh sửa nội dung di chúc để trốn tránh việc trả nợ.

3. Người làm chứng không phải là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi

Những người trong trường hợp này không đủ khả năng, nhận thức thức, hiểu biết. Do vậy, việc làm chứng không đủ độ chính xác, tin cậy. Không phải chỉ trong việc làm chứng cho việc lập di chúc, mà hầu hết các trong các quan hệ dân sự khác họ cũng không được trực tiếp xác lập, thực hiện mà phải thực hiện thông qua người giám hộ, đại diện hợp pháp.
Trên đây là những quy định của pháp luật về những người không được làm chứng cho việc lập di chúc, di chúc do họ làm chứng không có hiệu lục pháp luật.

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Ai có quyền lập di chúc?

Hỏi đáp luật Dân Sự 07/06/2021

Di chúc là hành vi pháp lý đơn phương của người lập di chúc, qua đó tài sản của người lập di chúc sẽ được dịch chuyển sang cho người còn sống

Người lập di chúc có quyền gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 28/06/2021

Người lập di chúc là cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi, tự mình xác lập di chúc chỉ định một hoặc nhiều người và cho họ hưởng tài sản của mình

Di chúc được lập dưới những hình thức nào?

Hỏi đáp luật Dân Sự 28/06/2021

Hình thức di chúc là phương thức thể hiện ý chí của người lập di chúc thông qua nội dung, là căn cứ làm phát sinh quan hệ thừa kế

Khi nào một di chúc được xem là hợp pháp?

Hỏi đáp luật Dân Sự 28/06/2021

Di chúc là hành vi pháp lý đơn phương thể hiện ý chí của người lập di chúc trong việc định đoạt tài sản của mình