Thời hạn sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của Luật đất đai 2024?

Việc Nhà nước giao đất hay cho thuê đất cho đối tượng sử dụng đất nông nghiệp được quy định chặt chẽ và cụ thể trong Luật đất đai 2024. Tuy nhiên, Nhà nước vẫn là đại diện chủ sở hữu đối với đất đai còn đối tượng sử dụng đất chỉ có tư cách là đối tượng được Nhà nước trao quyền sử dụng đất. Do đó, ngoài việc quy định các trường hợp giao đất, cho thuê đất nông nghiệp, Luật đất đai 2024 còn quy định về thời hạn sử dụng đất nông nghiệp đối với các đối tượng sử dụng đất. Vậy các quy định về thời hạn sử dụng đất nông nghiệp được quy định như thế nào?

Mục 1 Chương XIII (Chế độ sử dụng các loại đất) từ điều 171 đến điều 174 Luật đất đai 2024 đã quy định về thời hạn sử dụng đất. Theo đó, thời hạn sử dụng đất nông nghiệp được quy định như sau:

Thứ nhất, loại đất nông nghiệp được sử dụng ổn định, lâu dài: có thể hiểu sử dụng ổn định, lâu dài là việc sử dụng đất không xác định thời hạn cụ thể, bao gồm các loại đất nông nghiệp sau:

- Đất rừng phòng hộ;

- Đất rừng đặc dụng;

- Đất rừng sản xuất do tổ chức quản lý;

- Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cư sử dụng.

Thứ hai, loại đất nông nghiệp sử dụng có thời hạn:

- Thời hạn giao đất, công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp đối với cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thuỷ sản, đất làm muối, đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất là rừng trồng trong hạn mức được quy định là 50 năm. Khi hết thời hạn sử dụng đất, thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn này mà không phải làm thủ tục gia hạn.

- Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp đối với cá nhân không quá 50 năm. Khi hết thời hạn thuê đất, cá nhân nếu có nhu cầu thì được Nhà nước xem xét tiếp tục cho thuê đất nhưng không quá 50 năm.

Có thể thấy, bên cạnh việc quy định về thời hạn sử dụng đất nông nghiệp, Pháp luật về đất đai cũng quy định về việc gia hạn thời hạn được sử dụng đất nếu người sử dụng đất có nhu cầu tiếp tục sử dụng. Điều này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước, chú trọng quan tâm tới lợi ích của các đối tượng được trao quyền, giúp họ yên tâm sử dụng đất, thực hiện sản xuất, không gò bó quyền lợi khi ấn định một thời hạn sử dụng đất cụ thể.

- Thời hạn giao đất, cho thuê đất được tính từ ngày có quyết định giao đất, cho thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Thứ ba, thời hạn sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp:

- Thời hạn sử dụng đất đối với cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất được quy định như sau:

+ Trường hợp chuyển đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng sang loại đất khác khác thì thời hạn được xác định theo thời hạn của loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

+ Trường hợp chuyển đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối sang trồng rừng phòng hộ, trồng rừng đặc dụng thì hộ gia đình, cá nhân được sử dụng ổn định, lâu dài.

+ Trường hợp chuyển mục đích sử dụng giữa các loại đất không thuộc 2 trường hợp trên thì cá nhân sử dụng đất được tiếp tục sử dụng đất đó theo thời hạn đã được giao, cho thuê.

+ Trường hợp chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp thì thời hạn sử dụng đất được xác định theo thời hạn của loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Thứ tư, Thời hạn sử dụng đất khi nhận chuyển quyền sử dụng đất

- Thời hạn sử dụng đất khi nhận chuyển quyền sử dụng đất đối với loại đất có quy định thời hạn là thời gian sử dụng đất còn lại của thời hạn sử dụng đất trước khi nhận chuyển quyền sử dụng đất. 

Việc gia hạn sử dụng đất được thực hiện trong năm cuối của thời hạn sử dụng đất, trừ trường hợp không phải làm thủ tục gia hạn như đã nêu trên. Người sử dụng đất có nhu cầu gia hạn sử dụng đất phải nộp hồ sơ đề nghị gia hạn chậm nhất là 06 tháng trước khi hết thời hạn sử dụng đất. Quá thời hạn phải nộp hồ sơ đề nghị gia hạn mà người sử dụng đất không nộp hồ sơ thì không được gia hạn sử dụng đất, trừ trường hợp bất khả kháng. Trường hợp không được gia hạn sử dụng đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai 2024.

- Trường hợp nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp trong hạn mức giao đất của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp thông qua nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc nhận quyền sử dụng đất trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ, bản án, quyết định của Toà án, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án đã được thi hành mà hết thời hạn sử dụng đất thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn quy định mà không phải làm thủ tục gia hạn.

- Người nhận chuyển quyền sử dụng đất đối với loại đất sử dụng ổn định lâu dài thì được sử dụng đất ổn định lâu dài.

Trên đây là toàn bộ quy định của Luật đất đai 2024 về thời hạn sử dụng đất nông nghiệp. Có thể thấy, bên cạnh việc ấn định thời gian sử dụng đất với từng trường hợp sử dụng của từng loại đất nông nghiệp cụ thể, Pháp luật về đất đai cũng quy định về việc gia hạn thời gian sử dụng đất, tạo điều kiện cho phép người sử dụng đất khai thác tối ưu hiệu quả khi sử dụng đất nông nghiệp.  

Luật Hoàng Anh