Pháp luật quy định như thế nào về đất ở tại đô thị?

Pháp luật quy định như thế nào về đất ở tại đô thị?

Đất ở tại đô thị là một trong những loại đất phi nông nghiệp được phân loại tại Điều 10 Luật đất đai số 45/2013/QH13 ngày 29/11/2013(sau đây gọi tắt là Luật đất đai 2013). Đây là loại đất phi nông nghiệp vô cùng quan trọng bởi lẽ nó ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống thường nhật của người dân. Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về đất ở tại đô thị? Hãy cùng cùng chúng tôi tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Điều 144, Luật đất đai 2013 quy định chi tiết về đất ở tại đô thị như sau:

"Điều 144. Đất ở tại đô thị

1. Đất ở tại đô thị bao gồm đất để xây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phục vụ đời sống, vườn, ao trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cư đô thị, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

2. Đất ở tại đô thị phải bố trí đồng bộ với đất sử dụng cho mục đích xây dựng các công trình công cộng, công trình sự nghiệp, bảo đảm vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị hiện đại

3. Nhà nước có quy hoạch sử dụng đất để xây dựng nhà ở tại đô thị, có chính sách tạo điều kiện để những người sống ở đô thị có chỗ ở.

4. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị và quỹ đất của địa phương quy định hạn mức đất ở giao cho mỗi hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng nhà ở đối với trường hợp chưa đủ điều kiện để giao đất theo dự án đầu tư xây dựng nhà ở; diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở.

5. Việc chuyển đất ở sang đất xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và tuân thủ các quy định về trật tự, an toàn, bảo vệ môi trường đô thị".

1. Khái niệm đô thị và đất ở tại đô thị 

Đô thị là nơi dân cư đông đúc, là trung tâm thương nghiệp và có thể cả công nghiệp; thành phố hoặc thị trấn. (theo Từ điển Tiếng Việt)

Đất ở tại đô thị gồm đất để xây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phục vụ đời sống, vườn, ao trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cư đô thị phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. 

Như vậy, Luật đất đai 2013 đã đưa ra một tiêu chí tương đối thống nhất trong việc xác định các loại đất thuộc đất ở tại nông thôn và đất ở tại đô thị. Theo đó, những loại đất được sử dụng để xây dựng nhà ở và xây dựng các công trình phục vụ trực tiếp đời sống của hộ gia đình trong cùng một thửa đất phù hợp với quy hoạch của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đều được xác định là đất ở tại nông thôn và tại đô thị.

2. Các quy định về việc phân bổ và sử dụng đất ở tại đô thị  

Đất ở tại đô thị phải bố trí đồng bộ với đất sử dụng cho mục đích xây dựng các công trình công cộng, công trình sự nghiệp, bảo đảm vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị hiện đại.

Nhà nước có quy hoạch sử dụng đất để xây dựng nhà ở tại đô thị, có chính sách tạo điều kiện để những người sống ở đô thị có chỗ ở.

UBND cấp tỉnh căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị và quỹ đất của địa phương quy định hạn mức đất ở giao cho mỗi hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng nhà ở đối với trường hợp chưa đủ điều kiện để giao đất theo dự án đầu tư xây dựng nhà ở; diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở. Điều này được hướng dẫn chi tiết tại Khoản 31, Điều 2, Nghị định 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ quy định về diện tích tối thiệu được tách thửa như sau: UBND cấp tỉnh quy định diện tích tối thiểu được phép tách thửa đối với từng loại đất cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương.

Sở dĩ pháp luật có những quy định như vậy bởi vì hiện nay, lượng người dân đổ dồn về các đô thị để làm việc và sinh sống ngày càng nhiều, mật độ dân số ngày càng cao. Đi cùng với đó là nhu cầu sử dụng đất làm nhà ở cũng tăng lên. Vì vậy, việc Nhà nước quy định chặt chẽ về bố trí đất, quy hoạch sử dụng đất cũng như có các chính sách tạo điều kiện để những người sống ở đô thị có chỗ ở không chỉ thể hiện sự quan tâm của Nhà nước tới đời sống của người dân mà còn giúp cho việc quản lý đất thêm chặt chẽ, tránh tình trạng đầu cơ, trục lợi.

3. Việc chuyển đất ở sang đất làm kinh doanh, sản xuất 

Người sử dụng đất muốn chuyển đất ở sang đất xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh thì việc chuyển ấy phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và tuân thủ các quy định về trật tự, an toàn, bảo vệ môi trường đô thị.

Luật Hoàng Anh