Thủ tục hành chính về đất đai là gì?

1. Khái niệm về thủ tục hành chính về đất đai

Theo Từ điển Tiếng Việt, "Thủ tục là những việc phải làm theo một trật tự nhất định, để tiến hành một công việc có tính chính thức". 

Từ việc định nghĩa về thủ tục như trên, có thể hiểu thủ tục hành chính là cách thức, trình tự thực hiện thẩm quyền quản lý hành chính nhà nước và cách thức tham gia vào công việc quản lý hành chính của các tổ chức, cá nhân nhằm thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. 

Các thủ tục hành chính được thực hiện bởi một hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước, một cách liên tục, thường xuyên và ở tất cả các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Một trong các lĩnh vực ấy là lĩnh vực đất đai. 

Thủ tục hành chính về đất đai là các thủ tục hành chính trong việc quản lý và sử dụng đất đai hiện nay. Với những đặc thù riêng biệt và tính phức tạp của việc quản lý và sử dụng đất đai, việc quy định các thủ tục hành chính về đất đai một cách khoa học sẽ tạo điều kiện đảm bảo hoạt động quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả hơn, đồng thời góp phần đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Thủ tục hành chính về đất đai được thực hiện bởi hệ thống cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý trong lĩnh vực đất đai. Hệ thống cơ quan này trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai được quyền nhân danh Nhà nước, sử dụng quyền lực Nhà nước và với tư cách là đại diện chủ sở hữu về đất đai để thực hiện chức năng quản lý và giải quyết những yêu cầu, nguyện vọng của người sử dụng đất. Qua đó, người sử dụng đất được thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình sử dụng đất như đăng ký đất đai, quyền được cấp Giấy chứng nhận, quyền chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất,…

Nếu như Luật đất đai số 12/2003/QH11 ngày 26/11/2003 quy định các thủ tục hành chính về đất đai ở Chương V với 10 điều luật thì Luật đất đai số 45/2013/QH13 ngày 29/11/2013 (sau đây gọi tắt là Luật đất đai năm 2013) đã rút gọn hơn các thủ tục hành chính về đất đai thành 07 nhóm thủ tục quy định tại Điều 195 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ.

2. Các nhóm thủ tục hành chính về đất đai 

Khoản 1, Điều 195, Luật đất đai 2013 quy định các thủ tục hành chính về đất đai bao gồm 07 nhóm sau:

a. Thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

Theo quy định tại mục 2, Chương 07, Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, các thủ tục này bao gồm trình tự, thủ tục thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, trình tự, thủ tục thu hồi đất do vi phạm pháp luật, trình tự, thủ tục trưng dụng đất, trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào mục đích khác và trình tự, thủ tục cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

b. Thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

Theo quy định tại mục 3, Chương 07, Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, các thủ tục này bao gồm trình tự, thủ tục đăng ký đất đai lần đầu, đăng ký biến động, đăng ký cấp Giấy chứng nhận, gia hạn sử dụng đất, xoá đăng ký…

c. Thủ tục cấp đổi, cấp lại, đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng;

Thủ tục cấp đổi, cấp lại, đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng được quy định tại Điều 76, 77, 86, 87 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ.

d. Thủ tục thực hiện các quyền của người sử dụng đất;

Các quyền chung của người sử dụng đất được quy định tại Điều 166, Luật đất đai năm 2013 bao gồm các quyền như được cấp Giấy chứng nhận, được hương thành quả lao động, đầu tư trên đất,…

Bên cạnh các quyền chung ấy, Luật đất đai 2013 còn quy định cụ thể các quyền riêng đối với từng đối tượng sử dụng đất cụ thể tại Chương 11.

Xem thêm: Quyền, nghĩa vụ của chủ thể sử dụng đất có yếu tố nước ngoài được cho thuê đất thu tiền một lần, giao đất có thu tiền là gì?

Trình tự, thủ tục xóa đăng ký cho thuê, cho thuê lại, góp vốn quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là gì?

Trình tự, thủ tục chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để thực hiện "dồn điền đổi thửa" là gì?

đ. Thủ tục cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất;

Kiểm đếm bắt buộc là công việc bắt buộc trong quá trình xây dựng và thực hiện kế hoạch thu hồi đất. Sau khi có quyết định kiểm đếm bắt buộc của Chủ tịch UBND cấp huyện mà người có đất bị thu hồi vẫn không chấp hành thì Chủ tịch UBND cấp huyện ra quyết định cưỡng chế thực hiện kiểm đếm bắt buộc. 

Cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất xảy ra trong trường hợp người có đất thu hồi đã được vận động, thuyết phục nhưng không chấp hành việc bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Thủ tục cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất được quy định tại Điều 70, Điều 71, Luật đất đai 2013.

Xem thêm: Cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc là gì?

Tổ chức cưỡng chế thu hồi đất do chấm dứt sử dụng đất, có nguy cơ đe doạ tính mạng con người được quy định ra sao?

e. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ quan hành chính;

Theo quy định tại mục 4, Chương 07, Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ, các thủ tục này bao gồm thủ tục hoà giải tranh chấp đất đai theo thẩm quyền và căn cứ để giải quyết tranh chấp đất đai trong trường hợp các bên tranh chấp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất; cưỡng chế thi hành quyết định giải quyết tranh chấp đất đai, quyết định công nhận hòa giải thành.

g. Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai được pháp luật hiện hành quy định cụ thể tại Nghị định 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Cơ quan tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả thực hiện thủ tục hành chính về đất đai là cơ quan nào?

Hỏi đáp luật Đất đai 22/06/2021

Bài viết trình bày các quy định về cơ quan tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đăng ký đất đai, cấp đổi, cấp lại GCN

Trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Đất đai 22/06/2021

Bài viết trình bày về việc tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả tại các địa phương tổ chức bộ phận một cửa, khu công nghệ cao, các quy định chung của pháp luật về về việc trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính

Thời gian thực hiện thủ tục hành chính về đất đai được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Đất đai 22/06/2021

Bài viết trình bày về thời gian thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, thời điểm tính thời gian thực hiện, thời gian hoàn chỉnh hồ sơ chưa hợp lệ, thời gian thực hiện tại các vùng khó khăn, miền núi, hải đảo

Thời hạn trưng dụng đất và việc bồi thường thiệt hại do việc trưng dụng đất gây ra được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Đất đai 22/06/2021

Bài viết trình bày về thời hạn trưng dụng đất, việc gia hạn khi hết thời hạn trưng dụng đất và các quy định của pháp luật đất đai về bồi thường thiệt hại do việc trưng dụng đất gây ra