Hình phạt trong pháp luật hình sự có mục đích gì?

Hình phạt là hậu quả pháp lý mà người hay pháp nhân phạm tội phải gánh chịu tương ứng với mức độ nguy hiểm của hành vi đó. Pháp luật hình sự quy định rất nhiều hình phạt áp dụng đối với các chủ thể thực hiện tội phạm. Các hình phạt này có nhiều mục đích khác nhau, và sẽ được làm sáng tỏ trong bài viết dưới đây.

1. Căn cứ pháp lý

Điều 31 Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 ngày 27/11/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 12/2017/QH14 ngày 26/06/2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự) quy định mục đích của hình phạt như sau:

“Điều 31. Mục đích của hình phạt

Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người, pháp nhân thương mại phạm tội mà còn giáo dục họ ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họ phạm tội mới; giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm.”

2. Mục đích của hình phạt

Theo Điều 31 Bộ luật Hình sự, hình phạt có 02 mục đích sau:

Thứ nhất, mục đích phòng ngừa riêng. Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người, pháp nhân thương mại phạm tội mà còn giáo dục họ ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họ phạm tội mới.

Mục đích đầu tiên này áp dụng đối với người phạm tội và pháp nhân thương mại phạm tội. Nội dung cơ bản của mục đích này là sự tước bỏ, hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định pháp luật hình sự đối với người, pháp nhân thương mại bị áp dụng hình phạt.

 Tuy nhiên trừng phạt không được coi là mục đích chủ yếu hình phạt, mục đích chính mà hình phạt hướng tới ở đây là giáo dục người, pháp nhân thương mại bị áp dụng hình phạt “ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họ phạm tội mới”.

Trong mục đích phòng ngừa riêng, trừng trị và giáo dục luôn song hành với nhau. Việc Nhà nước trừng trị người, pháp nhân thương mại phạm tội một các công minh tạo cơ sỏ cho việc cải tạo, giáo dục họ; ngược lại giáo dục giúp phát huy tích cực nội dung trừng trị.

Thứ hai, mục đích phòng ngừa chung. Theo đó, hình phạt có mục đích giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm. Nội dung cơ bản của mục đích này thể hiện ở việc ngăn ngừa người và pháp nhân thương mại khác phạm tội. Việc trừng phạt người và pháp nhân thương mại phạm tội không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân họ  mà còn ảnh hưởng đến tâm lý các thành viên khác trong xã hội.

Đối với những thành viên dẫ bị lung lay, bị lôi kéo phạm tội, hình phạt là hậu quả pháp lý họ có thể thấy trước khi thực hiện hành vi, có tác dụng răn đe, ngăn ngừa họ phạm tội.

Đối với các thành viên khác trong xã hội, hình phạt có mục đích giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật cho họ, động viên, khuyến khích đông đảo quần chúng nhân dân tích cực tham gia đấu tranh chống tội phạm.

Mục đích phòng ngừa chung và riêng là hai mặt của hình phạt. Khi quyết định hình phạt, nếu quá coi trọng mục đích trừng phạt, sẽ dẫn đến việc quyết định hình phạt quá nặng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể bị kết án, làm mất đi điều kiện thuận lợi để giáo dục họ. Ngược lại, nếu quá coi trọng mặt giáo dục cũng sẽ dẫn đến việc quyết định hình phạt quá nhẹ, không tương xứng với mức độ và tính chất của hành vi nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, từ đó mất đi tính răn đe, ngăn ngừa, và giáo dục bộ phận chủ thể dễ bị lung lay, lôi kéo thực hiện hành vi trái pháp luật, đồng thời làm mất đi lòng tin của nhân dân đối với sự công bằng của pháp luật, không động viên được nhân dân tham gia tích cực vào công tác phòng ngừa và chống tội phạm.

Luật Hoàng Anh

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/06/2021

Căn cứ miễn trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 29 BLHS

Những trường hợp nào không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/06/2021

Những trường hợp không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 28 BLHS

Pháp luật hình sự quy định như thế nào về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/06/2021

Pháp luật hình sự quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại Điều 27 BLHS

Người gây thiệt hại trong khi thi hành mệnh lệnh của chỉ huy hoặc cấp trên có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/06/2021

Người gây thiệt hại trong khi thi hành mệnh lệnh của chỉ huy hoặc cấp trên được miễn trách nhiệm hình sự theo Điều 26 BLHS