Những điểm mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2021

Ngày 30/3/2021 Quốc hội đã tham gia biểu quyết tán thành thông qua Luật phòng, chống ma túy năm 2021 với 8 chương, 55 điều. Luật này bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2022.

Về cơ bản, Luật phòng, chống ma túy năm 2000 (sửa đổi, bổ sung năm 2008) đã đáp ứng, giải quyết được những vấn đề cốt yếu, chủ chốt trong lĩnh vực phòng, chống ma túy. Tuy nhiên, xã hội luôn vận động, phát triển và thay đổi, kéo theo đó là sự tiến bộ về khoa học công nghệ, trình độ, kĩ năng,… Tệ nạn và tội phạm ma túy không những không nằm ngoài xu thế đó mà nó còn diễn biến ngày càng phức tạp và khó kiểm soát theo thời gian ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phòng, chống tội phạm của toàn thể xã hội nói chung và các cơ quan có thẩm quyền nói riêng. Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung những chi tiết, quy định mới trong Luật phòng, chống ma túy là điều tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng của công tác này.

So với văn bản pháp luật hiện hành là Luật phòng, chống ma túy năm 2000 (sửa đổi, bổ sung năm 2008), Luật phòng, chống ma túy năm 2021 sửa đổi, bổ sung một số điều cơ bản sau đây:

* Những quy định chung

- Về giải thích từ ngữ

+ Luật phòng, chống ma túy 2021 đã bổ sung thêm quy định về “Thuốc thú ý có chứa chất ma túy, tiền chất là thuốc thú y có chứa các chất gây nghiện, chất hướng thần, tiền chất” (Khoản 5). Như vậy, bổ sung thêm quy định về thuốc thú y có chứa chất ma túy để nhằm ngăn chặn các hành vi lợi dụng việc sử dụng ma túy hợp pháp trong thú y vào mục đích khác không hợp pháp theo quy định của pháp luật.

+ Bổ sung thêm quy định định nghĩa về “Người sử dụng trái phép chất ma túy” (Khoản 10). Theo đó, “Người sử dụng trái phép chất ma túy là người có hành vi sử dụng chất ma túy mà không được sự cho phép của người hoặc cơ quan chuyên môn có thẩm quyền và xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể có kết quả dương tính”, quy định này nhằm phân biệt người sử dụng trái phép chất ma túy với người nghiện ma túy để xác định và áp dụng các biện pháp phù hợp với từng đối tượng, đảm bảo đối tượng nào thì biện pháp đó.

+ Ngoài ra tại Điều 2, bổ sung thêm một số định nghĩa liên quan đến phòng, chống ma túy bao gồm:

11. Xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể là việc thực hiện các kỹ thuật chuyên môn nhằm xác định chất ma túy trong cơ thể thông qua mẫu nước tiểu, mẫu máu hoặc các mẫvật khác của cơ thể người.

13. Cai nghiện ma túy là quá trình thực hiện các hoạt động hỗ trợ về y tế, tâm lý, xã hội, giúp người nghiện ma túy dừng sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, phục hồi thể chất, tinh thần, nâng cao nhận thức, thay đi hành vi để chấm dứt việc sử dụng trái phép các chất này.

14. Cơ sở cai nghiện ma túy là cơ sở được thành lập để thực hiện đầy đủ quy trình cai nghiện theo quy định của Luật này, bao gồm cơ sở canghiện ma túy công lập và cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện.

* Chính sách của Nhà nước về phòng, chống ma túy

Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 chỉ có 02 khoản quy định về trách nhiệm phòng, chống ma túy và một số chính sách phòng, chống ma túy. 

Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 đã bổ sung và làm rõ rất nhiều chính sách về phòng, chống ma túy, trong đó nhấn mạnh:

- Ưu tiên nguồn lực PCMT cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, khu vực biên giới và địa bàn phức tạp về ma túy.

- Cán bộ, chiến sĩ thuộc cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy, người làm công tác cai nghiện ma túy trong các cơ sở cai nghiện ma túy công lập được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi phù hợp với tính chất nhiệm vụ, địa bàn hoạt động theo quy định của Chính phủ.

* Về các hành vi bị nghiêm cấm

Luật 2021 đã bổ sung một số hành vi mới cho phù hợp đáp ứng được tình hình thực tiễn như:

- Hướng dẫn trồng cây có chứa chất ma túy;

- Nghiên cứu, giám định, kiểm nghiệm, kiểm định, sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản, tồn trữ, mua bán, phân phối, xử lý, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, quá cảnh trái phép chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất..

- Chống lại hoặc cản trở việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, xác định tình trạng nghiện ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy.

-  Hướng dẫn sản xuất, hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy; quảng cáo, tiếp thị chất ma túy…

- Kỳ thị người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy.

* Kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy và quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy

- Các quy định đã thể hiện rõ quan điểm về kiểm soát chặt chẽ các hoạt động có liên quan đến ma túy, tiền chất (tại chương III) và quản lý chặt chẽ người sử dụng trái phép ma túy ngay từ lần phát hiện đầu tiên (tại chương IV).

-  Quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân, gia đình, cộng đồng trong phòng, chống ma túy. Bổ sung quy định xác định rõ các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy và nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan này (tại chương II).

-  Bổ sung quy định để quản lý chặt chẽ người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy:

+ Người sử dụng trái phép chất ma túy bị lập danh sách và được quản lý, theo dõi, hỗ trợ… trong thời hạn 01 năm bởi Ủy ban nhân dân cấp xã. Quy định rõ việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy không phải là biện pháp xử lý vi phạm hành chính (Điều 23);

+  Người nghiện ma túy trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế mà bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy thì bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc (Điều 32);

+  Người hoàn thành cai nghiện ma túy (tự nguyện, bắt buộc), người hoàn thành điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế phải chịu sự quản lý sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú;

+ Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên, trong thời hạn chịu sự quản lý sau cai nghiện ma túy mà tái nghiện thì bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

-  Bổ sung quy định các trường hợp phải xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể và xác định tình trạng nghiện ma túy nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác phân loại, quản lý đối tượng và việc áp dụng các biện pháp quản lý, cai nghiện phù hợp.

* Về cai nghiện ma túy

- Bổ sung quy định cho phép người lần đầu được xác định là nghiện ma túy có quyền lựa chọn biện pháp cai nghiện ma túy phù hợp (hoặc cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế) (Điều 27);

-  Bổ sung quy định nhằm linh hoạt hơn khi lựa chọn biện pháp cai nghiện ma túy có thể thực hiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc tại cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện (Điều 31, 35);

Qua đây, ta có thể thấy rằng, việc triển khai lập dự thảo Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) của Quốc hội và tiến tới thông qua, ban hành hoàn hợp lí và tất yếu nhằm đáp ứng các diễn biến phức tạp của tình hình hiện tại. Những quy định pháp luật được sửa đổi, bổ sung góp phần không nhỏ trong quá trình triển khai, thể chế hóa, nâng cao hiệu quả ở mức cao nhất công tác phòng, chống ma túy  của các cơ quan, ban ngành nói riêng và toàn xã hội nói chung.

Luật Hoàng Anh

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Khái quát về Luật phòng, chống ma túy

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/06/2021

Luật phòng, chống ma túy quy định về phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tranh chống tệ nạn ma túy và tội phạm ma túy

Chính sách phòng, chống ma túy của Nhà nước được pháp luật quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 13/06/2021

Nhà nước ban hành những quy định cụ thể về công tác phòng, chống ma túy tại Luật phòng, chống ma túy năm 2021 và các văn bản hướng dẫn có liên quan