Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về người phiên dịch, người dịch thuật ?

Người phiên dịch, người dịch thuật là một trong những người tham gia tố tụng, vì vậy họ có các quyền và nghĩa vụ phải tuân thủ đúng theo theo quy định của luật tố tụng hình sự năm 2015.

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 70 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) về người phiên dịch, người dịch thuật được quy định như sau:

“Điều 70. Người phiên dịch, người dịch thuật 

1. Người phiên dịch, người dịch thuật là người có khả năng phiên dịch, dịch thuật và được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng yêu cầu trong trường hợp có người tham gia tố tụng không sử dụng được tiếng Việt hoặc có tài liệu tố tụng không thể hiện bằng tiếng Việt.

2. Người phiên dịch, người dịch thuật có quyền:

a) Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;

b) Đề nghị cơ quan yêu cầu bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của mình, người thân thích của mình khi bị đe dọa;

c) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng liên quan đến việc phiên dịch, dịch thuật;

d) Được cơ quan yêu cầu chi trả thù lao phiên dịch, dịch thuật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật.

3. Người phiên dịch, người dịch thuật có nghĩa vụ:

a) Có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

b) Phiên dịch, dịch thuật trung thực. Nếu phiên dịch, dịch thuật gian dối thì người phiên dịch, người dịch thuật phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự;

c) Giữ bí mật điều tra mà mình biết được khi phiên dịch, dịch thuật;

d) Phải cam đoan trước cơ quan đã yêu cầu về việc thực hiện nghĩa vụ của mình.

4. Người phiên dịch, người dịch thuật phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp:

a) Đồng thời là bị hại, đương sự; là người đại diện, người thân thích của bị hại, đương sự hoặc của bị can, bị cáo;

b) Đã tham gia với tư cách là người bào chữa, người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản trong vụ án đó;

c) Đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó.

5. Việc thay đổi người phiên dịch, người dịch thuật do cơ quan yêu cầu phiên dịch, dịch thuật quyết định.

6. Những quy định tại Điều này cũng áp dụng đối với người biết được cử chỉ, hành vi của người câm, người điếc, chữ của người mù.”

2. Quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch, người dịch thuật

Điều luật này được sửa đổi, bổ sung từ Điều 61 BLTTHS 2003, quy định về quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch, người dịch thuật. BLTTHS 2015 quy định: “Người phiên dịch, người dịch thuật là người có khả năng phiên dịch, dịch thuật và được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng yêu cầu trong trường hợp có người tham gia tố tụng không sử dụng được tiếng Việt hoặc có tài liệu tố tụng không thể hiện bằng tiếng Việt.”

Người phiên dịch, người dịch thuật là người có khả năng dịch từ một ngôn ngữ khác (ngôn ngữ nước ngoài, ngôn ngữ người khuyết tật) ra Tiếng Việt và ngược lại trong trường hợp có người tham gia tố tụng không sử dụng (nghe, nói, viết) được tiếng Việt, hoặc tài liệu chứng cứ thu thập được là ngôn ngữ khác. Người phiên dịch, người dịch thuật; hoặc người tham gia tố tụng lựa chọn (hay thỏa thuận lựa chọn) và phải được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chấp nhận.

Người biết ngôn ngữ của người khuyết tật (nhìn hoặc nghe, nói bằng chữ, ngôn ngữ, ký hiệu của người khuyết tật) cũng được coi là người phiên dịch. Trường hợp chỉ có người đại diện hoặc thân nhân của người khuyết tật nhìn hoặc nghe, nói biết được chữ, ngôn ngữ, ký hiệu của người khuyết tật, nếu người đại diện hoặc thân nhân được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chấp nhận thì có thể làm người phiên dịch, người dịch thuật.

a. Quyền của người phiên dịch, người dịch thuật 

- Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này. Đây là trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng mà cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải thực hiện theo quy định tại Điều 71 BLTTHS2015

- Đề nghị cơ quan yêu cầu bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của mình, người thân thích của mình khi bị đe dọa;

- Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng liên quan đến việc phiên dịch, dịch thuật;

- Được cơ quan yêu cầu chi trả thù lao phiên dịch, dịch thuật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật.

b. Nghĩa vụ của người phiên dịch, người dịch thuật

- Có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

- Phiên dịch, dịch thuật trung thực. Nếu phiên dịch, dịch thuật gian dối thì người phiên dịch, người dịch thuật phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự tại Điều 382 hoặc Điều 383 BLHS 2015, cụ thể: Điều 382 BLHS 2015 quy định: 

“1. Người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật, người bào chữa nào mà kết luận, dịch, khai gian dối hoặc cung cấp những tài liệu mà mình biết rõ là sai sự thật, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dẫn đến việc giải quyết vụ án, vụ việc bị sai lệch.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Dẫn đến việc kết án oan người vô tội hoặc bỏ lọt tội phạm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Hay tại Điều 383 của BLHS 2015 quy định: Tội từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định, định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu:

“1. Người làm chứng nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 19 của Bộ luật này, người giám định, người định giá tài sản, người dịch thuật từ chối khai báo, trốn tránh việc kết luận giám định, định giá tài sản, thẩm định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu mà không có lý do chính đáng, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

2. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

- Giữ bí mật điều tra mà mình biết được khi phiên dịch, dịch thuật;

- Phải cam đoan trước cơ quan đã yêu cầu về việc thực hiện nghĩa vụ của mình.

Và người phiên dịch, người dịch thuật phải từ chối tham gia tố tụng hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp:

- Đồng thời là bị hại, đương sự; là người đại diện, người thân thích của bị hại, đương sự hoặc của bị can, bị cáo;

-  Đã tham gia với tư cách là người bào chữa, người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản trong vụ án đó;

- Đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó.

Việc thay đổi người phiên dịch, người dịch thuật do cơ quan yêu cầu phiên dịch, dịch thuật quyết định.

Như vậy, để thực hiện được nhiệm vụ của mình, người phiên dịch có quyền và nghĩa vụ thực hiện việc dịch theo yêu cầu của tòa án trung thực khách quan, đúng nghĩa; được đề nghị người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng giải thích thêm về lời nói cần phiên dịch, không được tiếp xúc với những người tham gia tố tụng khác, nếu việc tiếp xúc đó ảnh hưởng đến nhiệm vụ, phải có mặt theo giấy triệu tập của Tòa, phải cam kết trước Tòa án về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Nếu người phiên dịch, dịch thuật cố ý làm sai sự thật hoặc khi được Tòa triệu tập mà vắng mặt không có lý do chính đáng thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Luật Hoàng Anh

 

 

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Thế nào là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày các quy định của pháp luật hiện hành về người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan

Những vấn đề cần phải chứng minh trong vụ án hình sự là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về nội dung những vấn đề cần phải chứng minh trong vụ án hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành.

Bộ luật tố tụng hình sự quy định về vấn đề bảo quản vật chứng như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về vấn đề bảo quản vật chứng theo quy định của pháp luật hiện hành.

Nguồn chứng cứ là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về nguồn chứng cứ theo quy định của pháp luật hiện hành.

Bị đơn dân sự là gì? Bị đơn dân sự có các quyền và nghĩa vụ như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày các quy định của pháp luật về khái niệm, quyền và nghĩa vụ của bị đơn dân sự

Thu thập chứng cứ là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về nội dung thu thập chứng cứ của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng theo quy định của pháp luật.

Nguyên đơn dân sự là gì? Quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn dân sự được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về khái niệm, quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn dân sự theo quy định của pháp luật hiện hành

Vật chứng là gì? Vật chứng được BLTTHS năm 2015 quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 23/07/2021

Bài viết trình bày về khái niệm, đặc trưng của vật chứng theo quy định của pháp luật hiện hành.