Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt đối với người dưới 18 tuổi như thế nào?

Các trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt mặc dù hậu quả của tội phạm chưa xảy ra nhưng pháp luật hình sự thấy rằng cần ngăn chặn những hành vi này. Vì lẽ đó, Bộ luật hình sự đã đưa ra một quy định riêng về quyết định hình phạt trong các trường hợp này. Tuy nhiên, nếu đối tượng thực thực hiện các hành vi trong trường hợp trên là người dưới 18 tuổi thì cần có những quy định khoan hồng hơn, mang tính giáo dục và khuyến khích các em từ bỏ việc thực hiện tội phạm sớm, tránh để gây ra hậu quả.

1. Căn cứ pháp lý

Điều 102 Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 ngày 27/11/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 12/2017/QH14 ngày 26/06/2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự) quy định về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt như sau:

“Điều 102. Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt

1. Tòa án quyết định hình phạt đối với người dưới 18 tuổi trong trường hợp chuẩn bị phạm tội hoặc phạm tội chưa đạt theo nguyên tắc quy định tại khoản 1 Điều 57 của Bộ luật này.

2. Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá một phần ba mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng.

Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá một phần hai mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng.

3. Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội chưa đạt không quá một phần ba mức hình phạt quy định tại Điều 100 và Điều 101 của Bộ luật này.

Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội chưa đạt không quá một phần hai mức hình phạt quy định tại các Điều 99, 100 và 101 của Bộ luật này.”

2. Nguyên tắc quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt

Tòa án là cơ quan có thẩm quyền quyết định hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội những phải dựa theo quy định tại Khoản 1 Điều 57 Bộ luật hình sự – quy định chung như sau:

Đối với hành vi chuẩn bị phạm tội và hành vi phạm tội chưa đạt, hình phạt được quyết định theo các điều của Bộ luật này về các tội phạm tương ứng tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, mức độ thực hiện ý định phạm tội và những tình tiết khác khiến cho tội phạm không thực hiện được đến cùng.

Căn cứ vào các quy định của Bộ luật hình sự. Bộ luật hình sự là văn bản pháp luật quy định về tội phạm và hình phạt. Chỉ những hành vi đáp ứng được mô tả trong cấu thành tội phạm quy định tại Bộ luật hình sự mới được coi là tội phạm. Do đó chỉ những hành vi phù hợp mới mô tả tại Điều 14, Điều 15 Bộ luật hình sự mới phải chịu trách nhiệm hình sự về chuẩn bị phạm tội hoặc phạm tội chưa đạt.

“Điều 14. Chuẩn bị phạm tội

1. Chuẩn bị phạm tội là tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để thực hiện tội phạm hoặc thành lập, tham gia nhóm tội phạm, trừ trường hợp thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm quy định tại Điều 109, điểm a khoản 2 Điều 113 hoặc điểm a khoản 2 Điều 299 của Bộ luật này.”

“Điều 15. Phạm tội chưa đạt

Phạm tội chưa đạt là cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội.”

Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp chuẩn bị phạm tội quy định tại Điều 123 (Tội giết người) và Điều 168 (Tội cướp tài sản).

Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi chuẩn bị phạm tội quy định tại một trong các điều 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 123, 134, 168, 169, 207, 299, 300, 301, 302, 303 và 324 của Bộ luật này thì phải chịu trách nhiệm hình sự.

3. Mức hình phạt đối với người dưới 18 tuổi trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt

Sau khi đã xác định các hành vi của người dưới 18 tuổi thực hiện thuộc trường hợp chuẩn bị phạm tội hoặc phạm tội chưa đạt theo quy định tại Điều 14,15 Bộ luật hình sự. Tòa án dựa theo tính chất, mức độ của hành vi và độ tuổi của người dưới 18 tuổi mà quyết định mức hình phạt như sau:

3.1. Đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi

Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá 1/3 mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng.

Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội chưa đạt không quá 1/3 mức hình phạt quy định tại Điều 100 và Điều 101 của Bộ luật này.

3.2. Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi

Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá ½ mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng.

Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội chưa đạt không quá một phần hai mức hình phạt quy định tại các Điều 99, 100 và 101 của Bộ luật này.

Luật Hoàng Anh