Tạm giữ được hiểu như thế nào?

Tạm giữ là một trong những biện pháp ngăn chặn được quy định cụ thể tại BLTTHS 2015, theo đó tạm giữ được áp dụng với một số đối tượng phạm tội quả tang, truy nã và người phạm tội ra đầu thú, tự thú, quy định rõ quyền và trách nhiệm của người có thẩm quyền ra lệnh tạm giữ phải thực hiện các hoạt động tố tụng theo đúng theo trình tự, thủ tục được pháp luật quy định nhằm bảo đảm quyền công dân.

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 117 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về tạm giữ được quy định như sau:

“Điều 117. Tạm giữ

1. Tạm giữ có thể áp dụng đối với người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, người phạm tội tự thú, đầu thú hoặc đối với người bị bắt theo quyết định truy nã.

2. Những người có thẩm quyền ra lệnh giữ người quy định tại khoản 2 Điều 110 của Bộ luật này có quyền ra quyết định tạm giữ.

Quyết định tạm giữ phải ghi rõ họ tên, địa chỉ của người bị tạm giữ, lý do tạm giữ, giờ, ngày bắt đầu và giờ, ngày hết thời hạn tạm giữ và các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 132 của Bộ luật này. Quyết định tạm giữ phải giao cho người bị tạm giữ.

3. Người thi hành quyết định tạm giữ phải thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ quy định tại Điều 59 của Bộ luật này.

4. Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi ra quyết định tạm giữ, người ra quyết định tạm giữ phải gửi quyết định tạm giữ kèm theo các tài liệu làm căn cứ tạm giữ cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền. Nếu xét thấy việc tạm giữ không có căn cứ hoặc không cần thiết thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định tạm giữ và người ra quyết định tạm giữ phải trả tự do ngay cho người bị tạm giữ.”

2. Đối tượng bị tạm giữ

Tạm giữ là biện pháp ngăn chặn do những người có thẩm quyền quyết định nhằm hạn chế tự do thân thể trong thời hạn nhất định có thể áp dụng đối với những đối tượng sau:

- Người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp: Được quy định tại Điều 110 BLTTHS 2015:

“1. Khi thuộc một trong các trường hợp khẩn cấp sau đây thì được giữ người:

a) Có đủ căn cứ để xác định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

b) Người cùng thực hiện tội phạm hoặc bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt nhìn thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn;

c) Có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở hoặc nơi làm việc hoặc trên phương tiện của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.”

- Người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang. Quy đinh tại Điều 111 BLTTHS 2015

“Đối với người đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm mà bị phát hiện hoặc bị đuổi bắt thì bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ngay người bị bắt đến cơ quan Công an, Viện kiểm sát hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Các cơ quan này phải lập biên bản tiếp nhận và giải ngay người bị bắt hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.”

- Người phạm tội tự thú, đầu thú: Tự thú là việc người phạm tội tự nguyện khai báo với cơ quan, tổ chức về hành vi phạm tội của mình trước khi tội phạm hoặc người phạm tội bị phát hiện còn Đầu thú là việc người phạm tội sau khi bị phát hiện đã tự nguyện ra trình diện và khai báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình. (quy định tại điểm h và điểm I khoản 1 Điều 4 BLTTHS 2015)

- Người bị bắt theo quyết định truy nã được quy định tại Điều 112 BLTTHS 2015.

“1. Đối với người đang bị truy nã thì bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ngay người bị bắt đến cơ quan Công an, Viện kiểm sát hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Các cơ quan này phải lập biên bản tiếp nhận và giải ngay người bị bắt hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.”

3. Người có thẩm quyền ra lệnh tạm giữ là những người có thẩm quyền ra lệnh giữ người.

 Cụ thể là: Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp; Thủ trưởng đơn vị độc lập cấp trung đoàn và tương đương, Đồn trưởng Đồn biên phòng, Chỉ huy trưởng Biên phòng Cửa khẩu cảng, Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng tỉnh, thành phố trực truộc trung ương, Cục trưởng Cục trinh sát biên phòng Bộ đội biên phòng, Cục trưởng Cục phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội biên phòng, Đoàn trưởng Đoàn đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội biên phòng; Tư lệnh vùng lực lượng Cảnh sát biển, Cục trưởng Cục Nghiệp vụ và pháp luật lực lượng Cảnh sát biển, Đoàn trưởng Đoàn đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy lực lượng Cảnh sát biển; Chi cục trưởng Chi cục Kiểm ngư vùng; Người chỉ huy tàu bay, tàu biển khi tàu bay, tàu biển đã rời khỏi sân bay, bến cảng.

4. Thủ tục tạm giữ được quy định như sau:

- Việc tạm giữ phải có quyết định tạm giữ của người có thẩm quyền. Quyết định tạm giữ phải ghi rõ họ tên, địa chỉ của người bị tạm giữ, lý do tạm giữ, giờ ngày bắt đầu và giờ, ngày hết thời hạn tạm giữ và các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 132 BLTTHS 2015:“Văn bản tố tụng ghi rõ:Số, ngày, tháng, năm, địa điểm ban hành văn bản tố tụng; Căn cứ ban hành văn bản tố tụng; Nội dung của văn bản tố tụng; Họ tên, chức vụ, chữ ký của người ban hành văn bản tố tụng và đóng dấu.” Quyết định tạm giữ phải giao cho người bị tạm giữ.

Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi ra quyết định tạm giữ, người ra quyết định tạm giữ phải gửi quyết định tạm giữ và kèm theo các tài liệu làm căn cứ tạm giữ cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền. Nếu xét thấy việc tạm giữ không có căn cứ hoặc không cần thiết thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định tạm giữ và người ra quyết định tạm giữ phải trả tự do ngay cho người bị tạm giữ.

Khi thi hành quyết định tạm giữ, người thi hành quyết định tạm giữ phải thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ quy định tại Điều 59 BLTTHS 2015:

“Điều 59. Người bị tạm giữ

1. Người bị tạm giữ là người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, bị bắt theo quyết định truy nã hoặc người phạm tội tự thú, đầu thú và đối với họ đã có quyết định tạm giữ.

2. Người bị tạm giữ có quyền:

a) Được biết lý do mình bị tạm giữ; nhận quyết định tạm giữ, quyết định gia hạn tạm giữ, quyết định phê chuẩn quyết định gia hạn tạm giữ và các quyết định tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;

b) Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;

c) Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội;

d) Tự bào chữa, nhờ người bào chữa;

đ) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

e) Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;

g) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng về việc tạm giữ.

3. Người bị tạm giữ có nghĩa vụ chấp hành các quy định của Bộ luật này và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam.”

5. Điểm mới của Điều luật so với BLTTHS 2003

Điều luật được xây dựng trên cơ sở sửa đổi, bổ sung Điều 86 BLTTHS 2003, quy định về đối tượng, thẩm quyền, thủ tục áp dụng biện pháp tạm giữ, đã bổ sung về nội dung , quyết định tạm giữ; quy định về việc gửi quyết định tạm giữ  cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền phải “ kèm theo các tài liệu làm căn cứ tạm giữ” để việc phê chuẩn tạm giữ được chính xác, khách quan và công bằng.

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

BLTTHS 2015 quy định về bắt bị can, bị cáo để tạm giam như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 25/07/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền và thủ tục bắt bị can, bị cáo để tạm giam theo quy định của pháp luật hiện hành.

Bắt người đang bị truy nã được hiểu như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 25/07/2021

Bài viết trình bày về căn cứ, thẩm quyền và thủ tục bắt người đang bị truy nã theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015.

Bắt người phạm tội quả tang được quy định như thế nào trong BLTTHS 2015?

Hỏi đáp luật Hình Sự 25/07/2021

Bài viết trình bày về căn cứ, thẩm quyền và thủ tục bắt người phạm tội quả tang theo quy định của pháp luật.

Pháp luật quy định những việc cần làm ngay sau khi giữ người trong trường hợp khẩn, bắt người hoặc nhận người bị giữ, bị bắt như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 25/07/2021

Bài viết trình bày về những hoạt động của cơ quan có thẩm quyền tiến hành ngay sau khi giữ người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp; bắt người hoặc nhận người bị giữ, bị bắt theo quy định của pháp luật.

Biên bản về việc giữ người trong trường hợp khẩn cấp, biên bản bắt người được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 25/07/2021

Bài viết trình bày về hình thức, nội dung biên bản về việc giữ người trong trường hợp khẩn cấp, biên bản bắt người theo quy định của pháp luật hiện hành.