Tội phá hoại chính sách đoàn kết theo pháp luật hiện hành là gì?

Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, đoàn kết là vấn đề đặc biệt quan trọng, theo Bác có sự đoàn mới đem lại thắng lợi cho đất nước trước hai kẻ thù hùng mạnh là Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ. Kế thừa và phát huy tư tưởng đó của Bác, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.  Vì vậy, bất kỳ hành vi phá hoại chính sách đoàn kết nào cũng bị pháp luật nghiêm trị.

1. Căn cứ pháp luật

Điều 116 Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 ngày 27/11/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 12/2017/QH14 ngày 26/06/2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự) quy định về Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau:

“Điều 116. Tội phá hoại chính sách đoàn kết

1. Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây nhằm chống chính quyền nhân dân, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa nhân dân với chính quyền nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với các tổ chức chính trị - xã hội;

b) Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam;

c) Gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền nhân dân, với các tổ chức chính trị - xã hội;

d) Phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết quốc tế.

2. Phạm tội trong trường hợp ít nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.”

Điều 116 Bộ luật hình sự quy định mức phạt cao nhất của khung hình phạt cơ bản đối với tội phá hoại chính sách đoàn kết là phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Theo Điều 9 Bộ luật hình sự, tội phạm có mức hình phạt như vậy thuộc loại tội rất nghiêm trọng.

2. Dấu hiệu pháp lý của tội phá hoại chính sách đoàn kết

2.1. Mặt khách quan của tội phạm

Điều 116 Bộ luật hình sự quy định những hành vi thuộc mặt khách quan của Tội phá hoại chính sách đoàn kết gồm 04 hành vi sau đây:

- Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa nhân dân với lực lượng vũ trang nhân dân, với chính quyền nhân dân, với các tổ chức xã hội. Thực hiện hành vi này, người phạm tội có thể xuyên tạc, bịa đặt, gợi lại những xích mích, những vấn đề còn tồn tại trước đây giữa các làng xã, họ mạc trong nhân dân; lợi dụng những sơ hở, thiếu sót trong việc chấp hành chính sách, pháp luật của cán bộ, bộ đội, công an để chia rẽ nhân dân với chính quyền, lực lượng vũ trang, tổ chức xã hội, phá vỡ sự đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

- Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Đây chính là hành vi phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết dân tộc của Đảng và Nhà nước. Người phạm tội có thể lợi dụng sự mê tín, lạc hậu, những hiềm khích trước đây để chia rẽ, lợi dụng những phong tục, tập quán dân tộc khác nhau, uy quyền sẵn có để gây kỳ thị dân tộc; lợi dụng những sơ hở, thiếu sót trong việc chấp hành chính sách pháp luật để phá hoại đoàn kết dân tộc hoặc hành vi phân biệt đối xử giữa các dân tộc tạo nên sự không bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

- Gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền nhân dân, với các tổ chức xã hội. Thực hiện hành vi này, người phạm tội có thể lợi dụng thần quyền, giáo lý, sự lạc hậu và tín ngưỡng của tín đồ để chia rẽ giữa các tôn giáo, giữa tôn giáo với chính quyền, giữa tôn giáo với các chính đảng, đoàn thể; hoặc lợi dụng những sơ hở thiếu sót trong việc thực hiện chính sách pháp luật của cán bộ cơ sở để kích động, chia rẽ tín đồ với chính quyền nhân dân, với các tổ chức xã hội.

- Phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết quốc tế là hành vi phá hoại việc thực hiện chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong sự nghiệp củng cố và tăng cường với các nước, phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết của Đảng và Nhà nước ta đối với các dân tộc yêu chuộng hoà bình trên thế giới. Người phạm tội có thể xuyên tạc chính sách, cản trở việc thực hiện chính sách hoặc lợi dụng những vấn đề do lịch sử để lại để chia rẽ, phá hoại đoàn kết quốc tế.

2.2. Khách thể của tội phạm

Kế thừa và phát huy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước hiện nay đã ban hành chính sách Đại đoàn kết dân tộc, là sự đoàn kết của 54 dân tộc anh em trên lãnh thổ đất nước, đoàn kết giữa các tầng lớp nhân dân, đoàn kết giữa người theo tông giáo và không theo tôn giáo, đoàn kết giữa nhân dân với chính quyền nhân dân và đoàn kết quốc tế.

Phá hoại chính sách đoàn kết chính là hành vi gây chia rẽ giữa các đối tượng mà chính sách đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, tôn giáo, đoàn kết quốc tế đặt ra nhằm chống chính quyền nhân dân. Vì vậy khách thể của tội phạm này là: khối đoàn kết toàn dân và sự thực hiện đúng đắn chính sách đoàn kết quốc tế.

2.3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phá hoại chính sách đoàn kết là bất kỳ ai gồm công dân Việt Nam, người nước ngoài hay người không có quốc tịch, có năng lực trách nhiệm hình sự  và đủ 16 tuổi.

2.4. Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý trực tiếp và mục đích là nhằm chống chính quyền nhân dân. Mục đích chống chính quyền nhân dân là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội phạm này.

Nếu người nào đó do không hiểu chủ trương chính sách, thiếu ý thức hoặc do lạc hậu mà có lời nói, việc làm có hại cho sự đoàn kết dân tộc, nhưng không có mục đích chống chính quyền nhân dân thì hành vi đó không cấu thành tội phạm phá hoại chính sách đoàn kết.

3. Hình phạt đối với Tội phá hoại chính sách đoàn kết

Điều 116 Bộ luật hình sự quy định 03 khung hình phạt đối với tội phá hoại chính sách đoàn kết gồm 02 khung hình phạt chính và 01 khung hình phạt áp dụng trong trường hợp chuẩn bị phạm tội.

- Khung hình phạt cơ bản phạt tù từ 07 đến 12 năm đối với người thực hiện những hành vi phá hoại chính sách đoàn kết theo phân tích trong mặt khách quan của tội phạm.

- Khung hình phạt giảm nhẹ phạt tù từ 02 năm đến 07 năm áp dụng đối với người phạm tội trong trường hợp ít nghiêm trọng.

- Khung hình phạt phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm áp dụng đối với trường hợp chuẩn bị phạm tội.

4. Vụ án thực tế bị xét xử về tội phá hoại chính sách đoàn kết

Bản án số 10/2019/HSST ngày 15/03/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai xét xử về việc bị cáo Ksor R phạm tội “phá hoại chính sách đoàn kết”.

Bị cáo từng bị kết án về tội xâm phạm an ninh quốc gia, thế nhưng bị cáo không lấy đó làm bài học, không ăn năn, hối cải mà vẫn tiếp tục hoạt động tuyên truyền, lôi kéo bà con đồng bào dân tộc thiểu số tham gia tổ chức “Tin lành Đề Ga” để tập hợp lực lượng đấu tranh thành lập “Nhà nước Đề Ga” ở Tây Nguyên do Ksor R làm tổng thống. 

Tại phiên tòa, bị cáo Ksor R khai nhận thực hiện hành vi phạm tội đúng như cáo trạng đã truy tố, phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của những người có liên quan, vật chứng thu giữ và các chứng cứ tài liệu khác có tại hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Đủ cơ sở khẳng định, Ksor R là đối tượng từng bị kết án về tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, đã được chính quyền địa phương kiểm điểm, giáo dục nhiều lần về hành vi chống chính quyền nhân dân, thế nhưng bị cáo không lấy đó làm bài học, không ăn năn, hối cải mà vẫn tiếp tục hoạt động tuyên truyền, lôi kéo bà con đồng bào dân tộc thiểu số tham gia “Tin lành Đề Ga” để tập hợp lực lượng đấu tranh thành lập “Nhà nước Đề Ga” ở Tây nguyên do Ksor R làm tổng thống. Theo sự chỉ đạo của Nay Ph là đối tượng FulRo sống lưu vong tại Mỹ, trong khoảng thời gian từ tháng 10/2017 đến tháng 9/2018, Ksor R đã hoạt động tuyên truyền tái phục hồi tổ chức Fulro, Tin lành Đề Ga ở địa bàn hai tỉnh Gia Lai và Phú Yên; Tại huyện K, tỉnh Gia Lai, Ksor R đã: Tái phục hồi Ban chấp sự “Tin lành Đề Ga” cấp huyện và phân công nhiệm vụ cho 10 người phụ trách “Tin lành Đê Ga” tại 10 buôn/07 xã; thành lập bộ khung Ban chấp sự “Tin lành Đề Ga” tại buôn Toát và buôn Nu A xã I với tổng số 18 người tham gia. Tại huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên Ksor R đã phục hồi Ban chấp sự “Tin lành Đề Ga” tại 01 buôn/ 01 xã với 05 người tham gia. Ngoài ra, Ksor R còn tuyên truyền cho 03 người tại huyện IaPa, tỉnh Gia Lai không được từ bỏ “Tin lành Đề Ga” và cung cấp số điện thoại của 04 đối tượng theo “Tin lành Đề Ga” đã chấp hành xong án phạt tù cho Nay Ph. Để thực hiện phục hồi tổ chức phản động Fulrô bị cáo đã đến gặp những người có uy tín, những người đứng đầu ở các xã, thôn, làng trước đây đã từng tham gia “Tin lành Đề Ga”, tới các hộ gia đình tuyên truyền, lôi kéo họ tiếp tục theo “Tin Lành Đề Ga”, không được bỏ “Tin lành Đề Ga”, phải cầu nguyện cho “Nhà nước Đề Ga” của người đồng bào dân tộc thiểu số mau thành công, phải tập hợp lực lượng để khi có điều kiện sẽ đứng lên đấu tranh đấu tranh đòi đất đai của người Jarai, đuổi người Kinh ra khỏi Tây Nguyên.

Hành vi tuyên truyền, lôi kéo của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội với tính chất nghiêm trọng. Bị cáo hoàn toàn nhận thức được trên lãnh thổ Việt Nam chỉ có một nhà nước là Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cái gọi là Nhà nước Đề Ga thực chất chỉ là tổ chức phản động do những kẻ phản động Fulro đang lưu vong tại nước ngoài giật dây, lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Nguyên nhằm gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, gây mất đoàn kết dân tộc. Hành vi này hoàn toàn thỏa mãn yếu tố: "Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam" quy định tại Điểm b, Khoản 1, Điều 116 Bộ Luật hình sự, cấu thành tội phạm tội phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc.

Cuối bản án, Tòa án Nhân dân tỉnh Gia Lai tuyên bị cáo Ksor R 10 năm tù giam vì tội phá hoại chính sách đoàn kết.

Luật Hoàng Anh