Nghĩa vụ của người sử dụng lao động đối với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở như thế nào?

Người sử dụng lao động có những nghĩa vụ như thế nào với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở? Sau đây Luật Hoàng Anh xin trình bày về vấn đề này.

Theo Điều 177 Bộ luật lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019, người sử dụng lao động có 05 nhóm nghĩa vụ đối với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, bao gồm:

1. Không được cản trở, gây khó khăn khi người lao động tiến hành các hoạt động hợp pháp nhằm thành lập, gia nhập và tham gia các hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở

Các hành vi cản trở, gây khó khăn cho người lao động tiến hành các hoạt động hợp pháp nhằm thành lập, gia nhập và tham gia các hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở bao gồm dùng quyền lực của người sử dụng lao động, tạo điều kiện lợi ích cho người lao động (tuyển dụng, giao kết hợp đồng lao động, gia hạn hợp đồng), hoặc chấm dứt quan hệ lao động với người lao động (thông qua sa thải, kỷ luật, đơn phương chấm dứt hợp đồng,…), hoặc các hành vi khác để cản trở hoạt động của tổ chức đại diện người lao động và khả năng thực hiện công việc của người lao động. Các hành vi này bị nghiêm cấm (tại Điều 8, Điều 175 Bộ luật lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019). Nếu vi phạm các hành vi này, ngoài việc phải bồi thường cho người lao động, người sử dụng lao động còn bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 28/2020/NĐ-CP ngày 01/03/2020 của Chính phủ.

2. Công nhận và tôn trọng các quyền của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đã được thành lập hợp pháp

Về cơ bản, tổ chức đại diện người lao động sau khi thành lập hoạt động song hành với sự tồn tại của người sử dụng lao động. Tổ chức này do người lao động thành lập và đại diện cho người lao động thực hiện các quyền mà người lao động đơn lẻ không thể thực hiện được. Do đó, việc công nhận và tôn trọng các quyền của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đã được thành lập hợp pháp chính là tôn trọng người lao động trong quan hệ lao động, đảm bảo xây dựng quan hệ lao động một cách tiến bộ, hài hòa, ổn định.

3. Phải thỏa thuận bằng văn bản với ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, chuyển làm công việc khác, kỷ luật sa thải đối với người lao động là thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở

Đây là một trong những quyền lợi tiêu biểu của thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động. Trên thực tế, đây không phải là quyền lợi ngẫu nhiên người sử dụng lao động phải dành cho nhóm lao động này mà là quyền lợi nhằm đảm bảo người sử dụng lao động không thể can thiệp vào hoạt động của tổ chức đại diện người lao động, không thể thao túng hoặc gây sức ép lên người lao động là thành viên của ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động cũng như tổ chức đại diện người lao động.

Việc thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có thể không thể không đạt được như ý muốn của người sử dụng lao động. Trong trường hợp này, hai bên phải báo cáo với cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Sau 30 ngày kể từ ngày báo cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh biết, người sử dụng lao động mới có quyền quyết định. Nếu vẫn không nhất trí với quyết định của người sử dụng lao động thì người lao động, ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

4. Phải gia hạn hợp đồng lao động đã giao kết đến hết nhiệm kỳ cho người lao động là thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đang trong nhiệm kỳ mà hết hạn hợp đồng lao động

Đây là trường hợp người lao động hết hạn hợp đồng lao động trong nhiệm kỳ là thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, do các nhiệm kỳ này có thể kéo dài nhiều năm (ví dụ với Công đoàn là 05 năm). Quy định này nhằm giảm thiểu sự can thiệp của người sử dụng lao động vào hoạt động của tổ chức địa diện của người lao động tại cơ sở vì người sử dụng lao động có thể lợi dụng thời hạn của hợp đồng để ra điều kiện gia hạn hợp đồng với người lao động là thành viên của tổ chức đại diện của người lao động tại cơ sở, gây cản trở, khó khăn cho cả người lao động và tổ chức.

5. Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

Các nghĩa vụ khác bao gồm các nghĩa vụ thực hiện đúng thỏa ước lao động tập thể giữa người sử dụng lao động với tổ chức đại diện người lao động, tham gia thương lượng tập thể khi tổ chức đại diện người lao động yêu cầu, thực hiện lấy ý kiến của tổ chức đại diện người lao động trong một số trường hợp như xây dựng, ban hành nội quy lao động,…

Như vậy, các nghĩa vụ của người sử dụng lao động đối với tổ chức đại diện người lao động chủ yếu nhằm đảm bảo người sử dụng lao động không thao túng, can thiệp tổ chức đại diện người lao động cũng như tôn trọng người lao động là thành viên của tổ chức đại diện người lao động và tổ chức đại diện người lao động.

Luật Hoàng Anh