Có thể nói, nước ta được đánh giá có nhiều lợi thế về tài nguyên khoáng sản. Các kết quả công tác điều tra, đánh giá cho thất nguồn tài nguyên khoáng sản khá đa dạng và phong phú với trên 5000 mỏ, điểm quặng của 60 loại khoáng sản khác nhau như than, sắt, đá vôi…; có một số loại khoáng sản có quy mô trữ lượng đáng kể, tầm cỡ thế giới, có ý nghĩa chiến lượng và lá nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Tuy nhiên, hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản lại trở thành thách thức lớn khi nguồn khoáng sản đang ngày một cạn kiệt do con người chỉ khai thác mà không có phương pháp bảo vệ, cải tạo. Thậm chí còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, đất đai của quốc gia. Nhận thấy thực tế này, Chính phủ đã đưa ra các quy định nhằm quản lý hoạt động khai thác sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản đi kèm với bảo vệ môi trường.

Tiếp nối Phần 1, trong phạm vi bài viết này, Luật Hoàng Anh sẽ trình bày nội dung tiếp theo về những hành vi bị cấm trong lĩnh vực khoáng sản theo Điều 8 Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010 (sau đây được gọi là Luật Khoáng sản năm 2010).

Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản.

Căn cứ vào khoản Điêu 8 Luật Khoáng sản năm 2010 quy định như sau:

“4. Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản.”

Điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản là hoạt động nghiên cứu, điều tra về cấu trúc, thành phần vật chất, lịch sử phát sinh, phát triển vỏ trái đất và các điều kiện, quy luật sinh khoáng liên quan để đánh giá tổng quan tiềm năng khoáng sản làm căn cứ khoa học cho việc định hướng hoạt động thăm dò khoáng sản. Hoạt động khoáng sản bao gồm hoạt động thăm dò khoáng sản, hoạt động khai thác khoáng sản.

Điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản do Nhà nước thực hiện theo quy hoạch đã được phê duyệt. Căn cứ quy hoạch điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và dự toán ngân sách nhà nước giao, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản.

Theo đó, hành vi cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản bị nhà nước nghiêm cấm mạnh mẽ và sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng sản thuộc bí mật nhà nước.

Nội dung này được quy định chi tiết tại khoản 5 Điều 8 Luật Khoáng sản năm 2010.

Theo đó, Nhà nước nghiêm cấm hành vi cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng sản thuộc bí mật nhà nước.

Khoáng sản là khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tụ tự nhiên ở thể rắn, thể lỏng, thể khí tồn tại trong lòng đất, trên mặt đất, bao gồm cả khoáng vật, khoáng chất ở bãi thải của mỏ.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo vê bí mật nhà nước quy định: Bí mật nhà nước là thông tin có nội dung quan trọng do người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác định căn cứ vào quy định của Luật này, chưa công khai, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Như vậy,bảo vệ bí mật nhà nước là việc cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng lực lượng, phương tiện, biện pháp để phòng, chống xâm phạm bí mật nhà nước.

Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá trị hoặc quý hiếm.

Khoản 6 Điều 8 Luật Khoáng sản năm 2010 quy định hành vi bị cấm sau:

“6. Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá trị hoặc quý hiếm.”

Mẫu vật địa chất, khoáng sản là những mẫu đá, khoáng vật, quặng, cổ sinh vật và các mẫu vật ở thể lỏng và thể khí thu thập được trong khi tiến hành các hoạt động điều tra cơ bản địa chất về tài nguyên khoáng sản và hoạt động khoáng sản, đuợc dùng làm bằng chứng khoa học cho các luận điểm nêu trong các tài liệu địa chất và khoáng sản nộp vào Lưu trữ địa chất hoặc xuất bản. Chúng bao gồm cả những mẫu hoặc sưu tập mẫu có giá trị khoa học hoặc kinh tế cao được thu thập trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (bao gồm phạm vi đất liền, hải đảo, nội thuỷ, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa) hoặc được hình thành qua trao đổi. Mẫu vật địa chất là tài sản quốc gia, cần được quản lý và sử dụng theo pháp luật.

Theo đó, những mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá trị hoặc quý hiếm có thể mang lại nguồn lợi nhuận cao về kinh tế, đồng thời còn mang giá trị về mặt quốc phòng – an ninh, bảo vệ đa dạng sinh học môi trường nên những hành vi cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá trị hoặc quý hiếm sẽ bị xử phạt theo quy định.

Xem thêm: Tổng hợp bài viết về luật khoáng sản

Luật Hoàng Anh