Cùng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội thì tình trạng ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt tài nguyên môi trường cũng diễn ra phức tạp, có ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững. Tài nguyên nước là các nguồn nước mà con người sử dụng hoặc có thể sử dụng vào những mục đích khác nhau. Nước được dùng trong hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, dân dụng, giải trí và môi trường. Có thể thấy được, nước là nguồn tài nguyên quý giá, nước rất cần thiết cho hoạt động sống của con người cũng như các sinh vật. Đồng thời là nguồn tài nguyên thiết yếu cho sự phát triển bền vững của quốc gia. Tuy nhiên, hiện nay, nguồn nước sạch đã giảm đáng kể, tình trạng sử dụng nước không hợp lý mà lý do chủ yếu lại đến từ hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người. Chính vì vậy, việc quản lý, khai thác và sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguồn nước đã trở thành mục tiêu hàng đầu của Nhà nước. Muốn vậy, trước hết cần phải nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của nguồn nước đối với cuộc sống và phát triển kinh tế xã hội.

Trong phạm vi bài viết này, Luật Hoàng Anh sẽ trình bày các nội dung về quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước theo Điều 11 Luật Tài nguyên nước số 06/VBHN-VPQH ngày 04 tháng 1 năm 2017 (sau đây được gọi là Luật Tài nguyên nước năm 2017).

Yêu cầu đối với việc lập quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước

Căn cứ vào khoản 1 Điều 11 Luật Tài nguyên nước năm 2017 quy định như sau:

“1. Việc lập quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

a) Đáp ứng yêu cầu xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quy hoạch vùng, chiến lược tài nguyên nước;

b) Làm căn cứ cho hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước, phục vụ việc lập quy hoạch tài nguyên nước.”

Tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo đó, Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước phải phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch chung, quy hoạch cấp nước, quy hoạch thoát nước, chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, chiến lược quốc gia về tài nguyên nước và bảo đảm tính khả thi, kế thừa kết quả điều tra cơ bản tài nguyên nước đã thực hiện. Ưu tiên công tác điều tra, đánh giá tài nguyên nước phục vụ nhu cầu khai thác, sử dụng nước ở những vùng đặc biệt khó khăn về nguồn nước, vùng kinh tế trọng điểm, vùng kinh tế xã hội phát triển và nguồn nước có giá trị cao về đa dạng sinh học.

Căn cứ để lập quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước

Nội dung này được quy định chi tiết tại khoản 2 Điều 11 Luật Tài nguyên nước năm 2017.

Theo đó, căn cứ để lập quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước bao gồm:

- Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quy hoạch vùng, chiến lược tài nguyên nước;

- Kết quả thực hiện quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước kỳ trước.

Nội dung Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước

Khoản 3 Điều 11 Luật Tài nguyên nước năm 2017 quy định Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước có các nội dung chính sau đây:

- Xác định các yêu cầu về thông tin, số liệu về tài nguyên nước, khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên cả nước;

- Rà soát, đánh giá kết quả thực hiện điều tra cơ bản hoặc kết quả thực hiện quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước kỳ trước;

- Xác định các hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước cần tiến hành đối với các lưu vực sông, các vùng, các nguồn nước được thực hiện điều tra cơ bản tài nguyên nước trong kỳ quy hoạch;

- Xác định thứ tự ưu tiên các hoạt động điều tra cơ bản được xác định tại điểm c khoản này;

- Giải pháp, kinh phí, kế hoạch và tiến độ thực hiện.

Kỳ quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước

Theo Luật Tài nguyên nước năm 2017 thì Kỳ quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước là 10 năm, tầm nhìn 20 năm.

Thời hạn này được đưa ra rất hợp lý bởi quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước cần phải được sắp xếp, lên kế hoạch cẩn thận và chính xác, phù hợp với xu hướng thay đổi của nguồn nước và có đủ thời gian để nghiên cứu, phân tích làm rõ số liệu, thông tin đã thu thập được. Từ đó, đưa ra những phương án, đường lối đúng đắn trong tương lai.

Xem thêm tại: Tổng hợp bài viết về Luật Tài nguyên nước