Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa có chế độ khí hậu, thủy văn rất phức tạp và đa dạng. Các loại thiên tai khí tượng thủy văn như bão, lũ lụt, nước biển dâng, mưa lớn, hạn hán, rét hại... hàng ngày, hàng giờ tác động tiêu cực đến sản xuất và đời sống. Thiên tai hay thảm họa tự nhiên là những vấn đề không thể tránh khỏi và nó có thể để lại những hậu quả nặng nề. Vì vậy, việc dự đoán trước được những thảm họa tự nhiên có thể xảy ra trên từng khu vực có thể giúp con người có biện pháp phòng tránh một cách hiệu quả nhất.

Khí tượng thủy văn là sự kết hợp của khí tượng và thủy văn nhằm hiểu về các trạng thái thời tiết, khí hậu dựa trên các lập luận, mô hình… Từ đó có thể đưa ra các dự đoán về các thảm họa tự nhiên như lũ lụt, hạn hán, lốc xoáy… Đây được coi là những thông tin rất quan trong bảo vệ tài sản và tính mạng của con người và sinh vật trên Trái Đất.

Căn cứ pháp lý

Luật Khí tượng thủy văn số 21/VBHN-VPQH ngày 15 tháng 17 năm 2020 (sau đây được gọi là Luật Khí tượng thủy văn năm 2020).

Thông tư số 06/2016/TT-BTNMT ngày 16 tháng 5 năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về loại bản tin và thời hạn dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.

Thời hạn dự báo, cảnh báo thời tiết

Theo Luật Khí tượng thủy văn thì thời hạn dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn được chia thành 5 mức: Thời hạn cực ngắn; Thời hạn ngắn; Thời hạn vừa; Thời hạn dài; Thời hạn khác.

Thời tiết là trạng thái của khí quyển tại một thời điểm và khu vực cụ thể được xác định bằng các yếu tố và hiện tượng khí tượng.

Căn cứ theo Điều 4 Thông tư số 06/2016/TT-BTNMT thì thời hạn dự báo, cảnh báo thời tiết như sau:

1. Thời hạn cực ngắn: dự báo, cảnh báo đến 12 giờ.

2. Thời hạn ngắn: dự báo, cảnh báo từ trên 12 giờ đến 72 giờ.

3. Thời hạn vừa: dự báo, cảnh báo từ trên 03 ngày đến 10 ngày.

4. Thời hạn dài: dự báo, cảnh báo từ trên 10 ngày đến 30 ngày.

5. Thời hạn mùa (thời hạn khác): dự báo, cảnh báo từ trên 01 tháng đến 06 tháng.

Thời hạn dự báo, cảnh báo thủy văn

Dự báo khí tượng thủy văn là đưa ra thông tin, dữ liệu về trạng thái, quá trình diễn biến và hiện tượng khí tượng thủy văn trong tương lai ở một khu vực, vị trí với khoảng thời gian xác định.

Cảnh báo khí tượng thủy văn là đưa ra thông tin, dữ liệu về nguy cơ xảy ra các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm, bất thường có thể ảnh hưởng hoặc gây thiệt hại về người, tài sản và môi trường.

Theo đó, thời hạn dự báo, cảnh báo thủy văn như sau:

1. Thời hạn cực ngắn:

a) Đối với các sông vừa và nhỏ: dự báo, cảnh báo dưới 06 giờ;

b) Đối với các sông lớn: dự báo, cảnh báo dưới 12 giờ.

2. Thời hạn ngắn:

a) Đối với các sông vừa và nhỏ: dự báo, cảnh báo từ 06 giờ đến 24 giờ;

b) Đối với các sông lớn, trừ sông Cửu Long: dự báo, cảnh báo từ 24 giờ đến 48 giờ;

c) Đối với sông Cửu Long: dự báo, cảnh báo đến 05 ngày.

3. Thời hạn vừa:

a) Đối với các sông, trừ sông Cửu Long: mùa lũ dự báo, cảnh báo đến 05 ngày và mùa cạn dự báo, cảnh báo đến 10 ngày;

b) Đối với sông Cửu Long: cả mùa lũ và mùa cạn dự báo, cảnh báo đến 10 ngày.

4. Thời hạn dài: dự báo, cảnh báo từ trên 10 ngày đến 90 ngày.

5. Thời hạn mùa (thời hạn khác): dự báo, cảnh báo từ trên 03 tháng đến 06 tháng.

Thời hạn dự báo, cảnh báo hải văn

Hải văn là trạng thái, quá trình diễn biến và sự vận động của nước biển. Như vậy, thời hạn dự báo, cảnh báo hải văn

1. Thời hạn cực ngắn: dự báo, cảnh báo đến 12 giờ.

2. Thời hạn ngắn: dự báo, cảnh báo từ trên 12 giờ đến 72 giờ.

3. Thời hạn vừa: dự báo, cảnh báo từ trên 03 ngày đến 10 ngày.

4. Thời hạn dài: dự báo, cảnh báo từ trên 10 ngày đến 30 ngày.

Thời hạn dự báo khí hậu

Khí hậu là tổng hợp các điều kiện thời tiết ở một khu vực nhất định, đặc trưng bởi các đại lượng thống kê dài hạn của các yếu tố khí tượng tại khu vực đó. Dự báo khí hậu là đưa ra thông tin, dữ liệu về trạng thái và xu thế của khí hậu trong tương lai, mức độ dao động của yếu tố khí hậu theo tháng, mùa, năm so với giá trị trung bình nhiều năm.

Theo đó, thời hạn dự báo khí hậu như sau:

1. Thời hạn ngắn: dự báo đến 01 năm.

2. Thời hạn vừa: dự báo từ trên 01 năm đến 10 năm.

3. Thời hạn dài: dự báo từ trên 10 năm đến 100 năm.

Thời hạn dự báo nguồn nước

Nguồn nước là các dạng tích tụ nước tự nhiên hoặc nhân tạo có thể khai thác, sử dụng bao gồm sông, suối, kênh, rạch, hồ, ao, đầm, phá, biển, các tầng chứa nước dưới đất; mưa, băng, tuyết và các dạng tích tụ nước khác. Theo đó, thời hạn dự báo nguồn nước bao gồm:

1. Thời hạn ngắn: dự báo đến 07 ngày.

2. Thời hạn vừa: dự báo từ trên 07 ngày đến 30 ngày.

3. Thời hạn mùa (thời hạn khác): dự báo từ trên 01 tháng đến 06 tháng.

4. Thời hạn năm (thời hạn khác): dự báo từ trên 06 tháng đến 12 tháng.

Xem thêm: Tổng hợp bài viết về Luật Khí tượng thủy văn

Luật Hoàng Anh