Miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra cho thương nhân trong trường hợp nào?

Hàng hóa có khuyết tật là gì?

Căn cứ theo Khoản 3 Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì hàng hóa có khuyết tật được hiểu là hàng hóa không bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, có khả năng gây thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng, kể cả trường hợp hàng hóa đó được sản xuất theo đúng tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật hiện hành nhưng chưa phát hiện được khuyết tật tại thời điểm hàng hóa được cung cấp cho người tiêu dùng, bao gồm:

- Hàng hóa sản xuất hàng loạt có khuyết tật phát sinh từ thiết kế kỹ thuật

- Hàng hóa đơn lẻ có khuyết tật phát sinh từ quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển, lưu giữ

- Hàng hóa tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình sử dụng nhưng không có hướng dẫn, cảnh báo đầy đủ cho người tiêu dùng.

Theo pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa nào cung cấp hàng hóa có khuyết tật trên cho người tiêu dùng mà gây ra thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng thì phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại kể cả khi tổ chức, cá nhân đó không biết hoặc không có lỗi trong việc phát sinh khuyết tật của hàng hóa. Tuy nhiên, không vì thế mà pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chỉ bảo vệ quyền, lợi ích của người tiêu dùng mà gạt đi những quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của doanh nghiệp sản xuất, cung cấp hàng hóa.

Trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng được miễn trách nhiệm bồi thường do hàng hóa có khuyết tật gây ra

- Căn cứ theo Điều 24 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010, quy định như sau:

Điều 24. Miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra

Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa quy định tại Điều 23 của Luật này được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi chứng minh được khuyết tật của hàng hóa không thể phát hiện được với trình độ khoa học, kỹ thuật tại thời điểm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa cung cấp cho người tiêu dùng.”

Nguyên lý chung của việc miễn trừ là những trường hợp nhà sản xuất không biết và đồng thời không thể phát hiện về khuyết tật và tính mất an toàn trong sản phẩm, hàng hóa của mình với trình độ khoa học, kỹ thuật tại thời điểm cung cấp cho người tiêu dùng.

Việc quy định các trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng không chỉ đảm bảo quyền lợi của các bên, bảo đảm sự tự nguyên thỏa thuận của các bên trong quan hệ dân sự mà còn là yếu tố thúc đẩy tính chủ động tự vệ của người tiêu dùng. Trước những rủi ro không thể biết, không thể phát hiện được do trình độ khoa học phát triển, người tiêu dùng vẫn được xem là đối tượng yếu thế hơn so với tổ chức, cá nhân kinh doanh; quy định về miễn trách nhiệm trong trường hợp này có lẽ đang đẩy sự rủi ro, bất lợi sang cho phía người tiêu dùng. Vì thế mà quy định này có phần làm giảm đi tinh thần của pháp luật bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng với tư cách là bên yếu thế. Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa năm 2018 cũng quy định 7 trường hợp miễn trừ trách nhiệm bồi thường đối với người sản xuất, người nhập khẩu và 6 trường hợp miễn trừ đối với người bán hàng như sau:

Điều 62. Các trường hợp không phải bồi thường thiệt hại

1. Người sản xuất, người nhập khẩu không phải bồi thường trong các trường hợp sau đây:

a) Người bán hàng bán hàng hóa đã hết hạn sử dụng; người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng;

b) Đã hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;

c) Đã thông báo thu hồi hàng hóa có khuyết tật đến người bán hàng, người tiêu dùng trước thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;

d) Sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật do tuân thủ quy định bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

đ) Trình độ khoa học, công nghệ của thế giới chưa đủ để phát hiện khả năng gây mất an toàn của sản phẩm tính đến thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;

e) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người bán hàng;

g) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người mua, người tiêu dùng.

2. Người bán hàng không phải bồi thường cho người mua, người tiêu dùng trong các trường hợp sau đây:

a) Người tiêu dùng sử dụng hàng hóa đã hết hạn sử dụng;

b) Đã hết thời hiệu khiếu nại, khởi kiện;

c) Đã thông báo hàng hóa có khuyết tật đến người mua, người tiêu dùng nhưng người mua, người tiêu dùng vẫn mua, sử dụng hàng hóa đó;

d) Hàng hóa có khuyết tật do người sản xuất, người nhập khẩu tuân thủ quy định bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

đ) Trình độ khoa học, công nghệ của thế giới chưa đủ để phát hiện khả năng gây mất an toàn của hàng hóa tính đến thời điểm hàng hóa gây thiệt hại;

e) Thiệt hại phát sinh do lỗi của người mua, người tiêu dùng.”

Xã hội ngày một phát triển trong thời đại 4.0, thông tin tìm kiếm từ nhiều nguồn phong phú và cho ra hàng ngàn kết quả trên giây thì người tiêu dùng cũng cần có hành trang cơ bản để hiểu rõ quyền, lợi ích chính đáng của bản thân để tự bảo vệ và để có được những lựa chọn tiêu dùng thông thái trong một thị trường nhiều mặt hàng cạnh tranh đa dạng như hiện nay.

Bên cạnh việc người sản xuất phải đảm bảo chất lượng sản phẩm của mình, lựa chọn nguồn nguyên liểu sản xuất sạch; người nhập khẩu, người phân phối sản phẩm phải nhận thức được tầm quan trọng của việc lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo về chất lượng bởi khi xảy ra thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra thì mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010 đều phải chịu một phần trách nhiệm trong đó trừ trường hợp chứng minh được lỗi đó không thể phát hiện được với trình độ khoa học, kỹ thuật tại thời điểm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa cung cấp cho người tiêu dùng. Tuy nhiên thì việc chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện được không phải là điều dễ dàng và dễ bị cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền bác bỏ khi nhận thấy không phù hợp.

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch với cá nhân hoạt động thương mại không phải đăng ký kinh doanh như thế nào?

Thương mại 22/10/2021

Điều 7 Luật BVNTD 2010, bảo vệ quyền lợi NTD trong giao dịch với cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên, không phải đăng ký kinh doanh

Người tiêu dùng có những quyền gì?

Thương mại 22/10/2021

Điều 8 Quyền của người tiêu dùng, Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010

Nghĩa vụ của người tiêu dùng là gì?

Thương mại 22/10/2021

Điều 9. Nghĩa vụ của người tiêu dùng, Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010

Các hành vi nào bị cấm theo pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?

Thương mại 22/10/2021

Điều 10 Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010, hành vi bị cấm

Vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì bị xử lý như thế nào?

Thương mại 22/10/2021

Điều 11 Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010 xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi NTD

Trách nhiệm bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh là gì?

Thương mại 27/10/2021

Điều 21 Luật BVNTD năm 2010, trách nhiệm bảo hành hàng hóa, linh kiện, kiện

Trách nhiệm thu hồi hàng hóa có khuyết tật là gì?

Thương mại 27/10/2021

Điều 22 Luật BVNTD 2010, trách nhiệm thu hồi hàng hóa có khuyết tật

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra được quy định như thế nào?

Thương mại 27/10/2021

Điều 23 Luật BVNTD 2010, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra