Con chưa thành niên có được có tài sản riêng không?

Hiến pháp năm 2013 quy định mọi người đều có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành,… Tuy nhiên đối với các chủ thể là người chưa thành niên, pháp luật quy định như thế nào về quyền tài sản của họ?

Luật Hoàng Anh sẽ tìm hiểu và phân tích về vấn đề tài sản riêng của con và quyền quản lý, định đoạt tài sản riêng của con theo quy định pháp luật.

1. Con có quyền có tài sản riêng không?

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

Điều 75. Quyền có tài sản riêng của con

1. Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con cũng là tài sản riêng của con.

2. Con từ đủ 15 tuổi trở lên sống chung với cha mẹ phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập.

3. Con đã thành niên có nghĩa vụ đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình theo quy định tại khoản 4 Điều 70 của Luật này.

Như vậy, con có quyền có tài sản riêng theo quy định của pháp luật. Tài sản riêng của con được hình thành từ nguồn tài sản bao gồm:

+ Thừa kế, được tặng cho riêng

+ Thu nhập do con tự lao động mà có

+ Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con

+ Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con

+ Các thu nhập khác không trái với quy định của pháp luật.

Việc quy định về quyền có tài sản riêng của con là việc cụ thể hóa quy định của Hiến pháp tạo cơ sở pháp lý cho việc thực quyền quyền tài sản của mỗi cá nhân trong xã hội, trong đó có người chưa thành niên.

Ngoài ra, điều luật cũng quy định nghĩa vụ của con từ đủ 15 tuổi trở lên bao gồm cả con đã thành niên (đủ 18 tuổi trở lên) nếu có tài sản hoặc có thu nhập thì có nghĩa vụ đóng góp, chăm lo đời sống của gia đình tùy vào độ tuổi và phạm vi tài sản của mình.

2. Cha mẹ có được quản lý tài sản riêng của con không?

Quản lý tài sản được hiểu là trông coi và giữ gìn tài sản. Con được pháp luật quy định có quyền có tài sản riêng, tuy nhiên quyền quản lý tài sản riêng của con được Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định tại Điều 76 như sau:

- Đối với con chưa đủ 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự, pháp luật quy định tài sản riêng của con sẽ do cha mẹ quản lý. Quy định này nhằm mục đích bảo vệ tài sản cho con, tránh sự thất thoát, sự dụng lãng phí tài sản của con.

Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con.

Khi con đủ 15 tuổi hoặc đã khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, cha mẹ hoặc người được ủy quyền quản lý tài sản của con có nghĩa vụ giao lại tài sản cho con (trừ trường hợp cha mẹ và con có thỏa thuận khác) để con thực hiện các quyền tài sản của mình.

- Đối với con từ đủ 15 tuổi trở lên, con có quyền tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý, tức là con có quyền định đoạt tài sản của mình thông qua việc ra quyết định giao cho cha mẹ quản lý hộ hoặc tự mình quản lý.

- Trường hợp cha mẹ không được quản lý tài sản riêng của con:

+ Cha mẹ không quản lý tài sản riêng của con trong trường hợp con được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015.

+ Trường hợp người tặng cho tài sản hoặc người để lại tài sản thừa kế theo di chúc cho con chỉ định người khác không phải cha, mẹ quản lý tài sản đó thì cha, mẹ không được quản lý tài sản riêng của con.

+ Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, trong trường hợp cha mẹ đang quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên, con mất năng lực hành vi dân sự, mà con được giao cho người khác giám hộ thì tài sản riêng của con được giao lại cho người giám hộ đó quản lý theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 (từ Điều 46 đến Điều 63).

3. Cha mẹ có được định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên không?

Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản (Điều 192 Bộ luật dân sự năm 2015).

Pháp luật quy định con có quyền có tài sản riêng, và cha, mẹ có quyền quản lý tài sản riêng của con dưới 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự và con đủ 15 tuổi trở lên trong trường hợp con nhờ cha mẹ quản lý hộ. Tài sản riêng của con từ đủ 15 tuổi trở lên do con tự quản lý.

Như vậy, quyền định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên, con mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo nguyên tắc quản lý tài sản. Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên, con đã thành niên mất lực hành vi dân sự tại Điều 77 như sau:

- Trường hợp con dưới 15 tuổi có tài sản riêng, cha mẹ có quyền định đoạt tài sản đó thông qua việc mua, bán, trao đổi,… nhưng mục đích của các hoạt động này tài sản phải vì lợi ích của con. Đối với con từ đủ 09 tuổi trở lên, cha mẹ phải xem xét nguyện vọng của con để thực hiện quyền định đoạt với tài sản riêng của con.

- Con từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự (theo Bộ luật dân sự năm 2015) vì vậy Luật hôn nhân và gia đình quy định con từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có quyền định đoạt tài sản riêng của mình (trừ trường hợp tài sản là bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch khác phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản).

- Đối với con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, thì người giám hộ có quyền định đoạt tài sản riêng của con.

Việc quy định cụ thể các trường hợp có quyền định đoạt đối với tài sản riêng của con nhằm mục đích tránh sự chồng chéo trong việc định đoạt tài sản của con, dẫn đến hậu quả các quyền và lợi ích hợp pháp của con không được đáp ứng và bảo vệ kịp thời.

Luật Hoàng Anh

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ gì theo quy định của pháp luật?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 28/06/2021

Quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con được quy định tại Điều 69 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 nhằm bảo vệ, duy trì những giá trị truyền thống, phong tục tốt đẹp trong gia đình