Khái niệm xác định cha, mẹ, con là gì?

 Mỗi đứa trẻ ra đời là kết quả của tình yêu bố mẹ, là sợi dây gắn kết các mối quan hệ trong gia đình. Trên thực tế do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, việc một số đứa trẻ sinh ra không có cha hay không được bố mẹ thừa nhận ngày càng phổ biến. Pháp luật nói chung và luật Hôn nhân gia đình nói riêng đã đưa ra những quy định để xác định quan hệ cha, mẹ, con, tạo ra hành lang pháp lý để cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải quyết các tranh chấp phát sinh như: chia tài sản thừa kế, thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng... Khái niệm xác định cha, mẹ, con được quy định như thế nào sẽ được Luật Hoàng Anh giải đáp trong bài viết sau đây.
Theo từ điển Tiếng Việt, "xác định" có nghĩa là đưa ra kết quả chính xác, cụ thể sau khi nghiên cứu. Theo nghĩa đó, xác định cha, mẹ, con là việc nghiên cứu để đưa ra kết quả chính xác về nguồn gốc của một người một cách rõ ràng, chính xác. 
Dưới góc độ xã hội- sinh học, sự kiện sinh đẻ sẽ làm phát sinh quan hệ mẹ con giữa người sinh và đứa con; đồng thời cũng làm phát sinh quan hệ bố con giữa đứa trẻ và người bố (người có quan hệ với người mẹ). Căn cứ vào sự kiện sinh đẻ để xác định người mẹ của đứa trẻ và bố đứa trẻ là người có quan hệ với mẹ của đứa trẻ đó. Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật thì việc sinh con còn có sự xuất hiện của người thứ 3 (là người cho tinh trùng, cho phôi, cho noãn). Trong trường hợp này việc xác định cha, mẹ cho đứa trẻ đó còn chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Qua đó, có thể định nghĩa "xác định cha, mẹ, con là việc nghiên cứu, tìm kiếm, nhận diện mối quan hệ huyết thống giữa hai thế hệ kế tiếp nhau thông qua sự kiện sinh đẻ" (định nghĩa của TS. Nguyễn Thị Lan trong "Xác định cha, mẹ, con trong pháp luật Việt Nam", Luận án Tiến sỹ Luật học).
Theo từ điển Luật học, không có một khái niệm thống nhất về xác định cha, mẹ, con mà chia thành xác định cha mẹ cho con và xác định con cho cha, mẹ. Theo đó, "xác định cha, mẹ cho con" là định rõ một người là cha, một người là mẹ cho con dựa trên quy định của pháp luật; "xác định con cho cha, mẹ" là định rõ một người là con của cha hoặc của mẹ dựa trên các quy định của pháp luật. 
Theo quy định tại các điều từ 88 đến 102 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã quy định một cách chi tiết, cụ thể về việc xác định cha, mẹ, con. Dưới góc độ pháp lý có thể đưa ra khái niệm xác định cha, mẹ con như sau: "Xác định cha, mẹ, con là một chế định pháp lý gồm các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành và điều chỉnh nhằm nhận diện mối quan hệ huyết thống hoặc mối quan hệ pháp lý giữa cha, mẹ, con; căn cứ, thủ tục pháp lý và các quy định về quyền và nghĩa vụ giữa cha, mẹ và con. 
Việc xác định cha, mẹ, con là một vấn đề vô cùng phức tạp. Việc xác định cha, mẹ, con không chỉ có ý nghĩa về mặt nhân thân mà nó còn có ý nghĩa trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các thành viên trong gia đình. Ví dụ như yêu cầu thực hiện các nghĩa vụ cấp dưỡng, phân chia di sản thừa kế... Xác định cha, mẹ, con là căn cứ pháp lý để có thể giải quyết các tranh chấp phát sinh từ quan hệ cha, mẹ, con. 
Hiện nay khái niệm xác định cha, mẹ, con chưa được quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành. Việc xác định cha, mẹ, con là một điều vô cùng quan trọng và thiêng liêng là sợi dây gắn kết các thế hệ và là căn cứ để giải quyết nhiều tranh chấp phát sinh từ mối quan hệ này. 


Luật Hoàng Anh 

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Giải quyết quan hệ giữa cha, mẹ, con của nam, nữ sống chung như vợ chồng như thế nào?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 15/06/2021

Nam, nữ sống chung như vợ chồng thì khi chia tay quan hệ giữa cha, mẹ, con được xử lý như thế nào

Giải quyết quan hệ tài sản của nam, nữ sống chung như vợ chồng không trái pháp luật như thế nào?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 15/06/2021

Nam, nữ sống chung như vợ chồng thì quan hệ tài sản được giải quyết như thế nào