Khi ly hôn có bắt buộc phải hòa giải ở cơ sở không?

Trong cuộc sống, việc vợ chồng cãi vã, bất đồng quan điểm hay xích mích với nhau không phải là điều mới lạ. Việc hòa giải ở cơ sở và lắng nghe nhau chính là điều quan trọng đối với mỗi cặp đôi sau khi xảy ra bất đồng. Đối với những trường hợp tình cảm vợ chồng không còn, mâu thuẫn chất chồng không thể hóa giải thì việc ly hôn chính là cách giải quyết tốt nhất cho cả hai. Khi ly hôn có bắt buộc phải hòa giải ở cơ sở không là câu hỏi Luật Hoàng Anh nhận được rất nhiều trong thời gian qua. Vậy vấn đề này được giải quyết như thế nào? 


I. Hòa giải ở cơ sở là gì?


Hòa giải là cơ chế giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình thông qua việc động viên, giải thích, hóa giải các mâu thuẫn bằng việc đề cao các giá trị đạo đức truyền thống (như tình làng, nghĩa xóm, tình nghĩa vợ chồng...) và mang tính nhân văn. 
Theo quy định hiện nay, thủ tục hòa giải gồm hòa giải tại cơ sở, hòa giải tại Tòa án, tại trung tâm trọng tài thương mại, … để giải quyết các tranh chấp về ly hôn, lao động, thương mại. Việc hòa giải có thể thực hiện ở ngoài Tòa án (tại cơ sở, cộng đồng dân cư...) và tại Tòa án theo thủ tục về tố tụng dân sự. Tuy vậy việc hòa giải ở cơ sở luôn có tác dụng tích cực và hiệu quả bởi nó được thực hiện ngay khi mới phát sinh mâu thuẫn của vợ chồng từ khi mâu thuẫn còn nhỏ và chưa trầm trọng, kết quả hòa giải mang tính bền vững hơn so với hòa giải tại Tòa án. 
Các nguyên tắc khi hòa giải một vụ ly hôn là:
- Tôn trọng sự tự nguyện và thỏa thuận của vợ chồng;
- Không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, buộc vợ, chồng phải hòa giải mà không theo ý nguyện của họ;
- Nội dung thỏa thuận trong hòa giải không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội.


II. Có bắt buộc hòa giải ở cơ sở khi ly hôn không?


Quan hệ hôn nhân gia đình tốt đẹp là nền tảng để xây dựng một gia đình hạnh phúc, êm ấm. Vì vậy việc khuyến khích hòa giải mâu thuẫn về hôn nhân gồm có ly hôn và gia đình là việc làm có tính nhân văn, hợp lòng người, giữ gìn được mối quan hệ gia đình truyền thống tốt đẹp. 
Điểm c khoản 1 Điều 5 Nghị định số 15/2014/NĐ-CP ngày 27/02/2014 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật hòa giải ở cơ sở quy định hòa giải ở cơ sở được tiến hành đối với: 
c) Tranh chấp phát sinh từ quan hệ hôn nhân và gia đình như tranh chấp phát sinh từ quan hệ giữa vợ, chồng; quan hệ giữa cha mẹ và con; quan hệ giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa anh, chị, em và giữa các thành viên khác trong gia đình; cấp dưỡng; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; ly hôn".
Điều 52 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định rõ về khuyến khích hòa giải ở cơ sở:
"Nhà nước và xã hội khuyến khích việc hòa giải ở cơ sở khi vợ, chồng có yêu cầu ly hôn. Việc hòa giải được thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở".
Cơ sở trong trường hợp này chính là thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố, khối phố và cộng đồng dân cư khác theo quy định tại Điều 2 Luật Hòa giải ở cơ sở 2013. Người được lựa chọn có thể là người có uy tín trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư. Ví dụ như trưởng thôn, tộc trưởng, xóm trưởng, già làng. 
Điều luật cũng chỉ ghi nhận việc khuyến khích hòa giải ở cơ sở chứ không bắt buộc phải hòa giải ở cơ sở khi ly hôn. Do vậy đây không phải là điều kiện bắt buộc phải thực hiện trước khi nộp đơn đến Tòa án để yêu cầu giải quyết việc ly hôn. Hai bên vợ chồng có quyền thỏa thuận lựa chọn việc có áp dụng thủ tục này hay không. Trường hợp các bên không đồng ý hòa giải ở cơ sở thì thấm phán thực hiện các bước theo quy trình tố tụng quy định. Bên cạnh đó, hòa giải ở cơ sở việc ly hôn cũng có thể được tiến hành khi một trong các bên vợ chồng gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc trực tiếp đề nghị hòa giải viên hòa giải.


Luật Hoàng Anh 

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Hòa giải tại Tòa án khi ly hôn là gì? Trường hợp ly hôn nào không thể tiến hành hòa giải?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 17/06/2021

Hòa giải tại Tòa án khi ly hôn là một thủ tục bắt buộc khi ly hôn, tuy nhiên trong một số trường hợp không thể tiến hành hòa giải