Quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình là gì?

Gia đình là tế bào hình thành nên xã hội, là sợi dây liên kết gắn bó giữa những người có cùng quan hệ huyết thống, có quan hệ hôn nhân và cùng nhau xây dựng, phát triển kinh tế, nuôi dạy con cái dưới sự thừa nhận và bảo vệ của pháp luật Việt Nam. Quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản giữa các thành viên trong gia đình với nhau chịu sự điều chỉnh của Luật hôn nhân và gia đình. Những quan hệ đó được gọi là quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình. 


I. Quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình là gì?


Thông thường phạm vi của quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình chỉ có những người trong gia đình. Thế nhưng trong một số trường hợp quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình tồn tại khi chủ thể của nó không phải là thành viên trong gia đình mà là người đã từng ở trong gia đình đó. Ví dụ sự kiện vợ chồng ly hôn sẽ chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa hai người nhưng cả hai vẫn có quyền và nghĩa vụ đối với con chung trong việc cấp dưỡng, cùng nhau chăm sóc con. Do đó khái niệm quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình nên được hiểu theo nghĩa khái quát, nghĩa là quan hệ pháp luật giữa những người có chung huyết thống, nuôi dưỡng, xây dựng trên cơ sở hôn nhân và chịu sự điều chỉnh của Luật hôn nhân và gia đình. 


II. Đặc điểm quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình

 Vậy đặc điểm quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình có điểm gì khác so với quan hệ pháp luật dân sự?
Về nội dung
Nội dung chính của các quan hệ pháp luật dân sự là quan hệ tài sản trong khi đó nội dung chính của quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình là quan hệ phi tài sản. Nghĩa là mọi chế định, quy phạm pháp luật dân sự điều chỉnh trước hết là quan hệ tài sản còn luật hôn nhân gia đình điều chỉnh quan hệ nhân thân đầu tiên. Các quyền và nghĩa vụ tài sản luôn gắn liền với các quyền và nghĩa vụ nhân thân của các chủ thể mà không thể chuyển giao cho người khác. 
Ví dụ: Vợ chồng ly hôn, quan hệ nhân thân giữa chồng và vợ chấm dứt. Tuy nhiên cả hai vẫn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng đối với con chung và quan hệ huyết thống giữa bố mẹ với con là quan hệ trọn đời, không có một sự kiện pháp lý nào có thể chấm dứt quan hệ này. 
Về tính chất
Các quan hệ pháp luật dân sự phần lớn dựa trên sự thỏa thuận với nhau mang tính chất hợp đồng, nghĩa vụ để có lợi ích về tài sản cho các bên. Trong khi đó, quan hệ pháp luật hôn nhân dựa trên sự tin tưởng, yêu thương và muốn gắn bó, chăm sóc lẫn nhau thông qua sự kiện kết hôn, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng. 
Tính chất quan hệ pháp luật dân sự thông thường dựa vào thỏa thuận, hợp đồng nên thường quy định thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc. Tuy nhiên quan hệ pháp luật hôn nhân thì hoàn toàn khác biệt. Tính chất lâu dài của quan hệ hôn nhân gia đình được quyết định bởi mục đích cuộc hôn nhân đó. Trong nhiều trường hợp yếu tố tình cảm chính là yếu tố quan trọng nhất quyết định tính chất lâu dài của cuộc hôn nhân đó. Ví dụ quan hệ cha mẹ con là quan hệ mang tính trọn đời hay kết hôn với mong muốn sinh sống trọn đời với đối phương. 
Như vậy, khác với quan hệ pháp luật dân sự, quan hệ pháp luật hôn nhân và gia đình điều chỉnh những quan hệ xã hội và từ đó có thể xác định được rằng luật hôn nhân và gia đình là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 


Luật Hoàng Anh 

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình gồm những yếu tố nào?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 14/06/2021

Các yếu tố cấu thành quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình được quy định như thế nào