Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con sau khi ly hôn được quy định như thế nào?

Khi giải quyết việc ly hôn, Tòa án đồng thời giải quyết vấn đề nuôi con của vợ và chồng sau ly hôn, đối với con chưa thành niên và con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Cha mẹ không có nghĩa vụ nuôi dưỡng đối với con đã thành niên và con không thuộc hai trường hợp nêu trên nên Tòa án không giải quyết đối với trường hợp này.

Luật Hoàng Anh sẽ tìm hiểu và phân tích quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ với con sau khi ly hôn.

1. Quyền nuôi con sau khi ly hôn

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

“Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo đó, sau khi ly hôn, cha mẹ không chấm dứt quyền và nghĩa vụ với con, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng con chưa thành niên và con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

- Khi giải quyết việc nuôi con sau khi ly hôn, Tòa án tạo điều kiện cho vợ chồng thỏa thuận (thông qua việc hòa giải) và tôn trọng thỏa thuận của vợ chồng trong việc nuôi con sau ly hôn. Trong trường hợp vợ chồng không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng dựa vào các căn cứ như sau:

+ Căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con bao gồm quyền và lợi ích hợp pháp về vật chất và tinh thần của con. Theo đó, cha hoặc mẹ, bên nào có khả năng bảo đảm, đáp ứng tốt hơn các quyền và lợi ích của con thì Tòa án giao cho bên đó trực tiếp nuôi con.

Ví dụ: Sau khi ly hôn, một bên có điều kiện kinh tế tốt hơn, một bên điều kiện kinh tế khó khăn. Trường hợp này, Tòa án sẽ ưu tiên giao con cho bên có điều kiện kinh tế tốt hơn nuôi con để con được đảm bảo các quyền và lợi ích phù hợp.

+ Căn cứ vào nguyện vọng của con trong trường hợp con từ đủ 07 tuổi trở lên. Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên có nguyện vọng, mong muốn được nuôi dưỡng bởi cha hoặc mẹ, Tòa án căn cứ vào nguyên tắc này để giao con cho cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi phù hợp với mong muốn của con.

- Đối với con dưới 36 tháng tuổi, trong mọi trường hợp phải giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc để đảm bảo những điều kiện cơ bản cho con như được uống sữa mẹ,… Trong trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp nuôi con (như đang đi lao động, làm việc ở nước ngoài) hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác (thỏa thuận phải phù hợp với lợi ích của con) thì con dưới 36 tháng tuổi có thể không được giao cho mẹ trực tiếp nuôi.

2. Quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Sau khi ly hôn và Tòa án giao con cho một bên nuôi dưỡng, chăm sóc thì người còn lại không trực tiếp nuôi con không bị chấm dứt quyền và nghĩa vụ với con.

Các quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được quy định tại Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Theo đó, cha hoặc mẹ sau khi ly hôn không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ hạn chế hơn so với cha, mẹ được trực tiếp nuôi con. Cụ thể:

- Cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không bị cản trở bởi bất kì cá nhân, tổ chức nào.

Việc thăm nom được hiểu là việc đi lại hỏi thăm con và quan sát, đảm bảo con có được nuôi dưỡng, chăm sóc tốt hay không.

Trong trường hợp cha, mẹ không trực tiếp nuôi con mà lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục của con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người đó.

Quy định này nhằm mục đích phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi phá rối, gây khó khăn cho người trực tiếp nuôi con và gây ảnh hưởng xấu đến con. Trên thưc tế, có nhiều trường hợp người không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đã sử dụng quyền thăm nom con để cản trở như việc đón con đi chơi rồi không giao lại cho người trực tiếp nuôi,…

- Cha, mẹ có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi con.

- Có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con (tự nguyện hoặc theo quyết định của Tòa án).

3. Quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ trực tiếp nuôi con đối với người không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Sau khi ly hôn, người trực tiếp nuôi con theo quyết định của Tòa án hoặc theo thỏa thuận phát sinh thêm các quyền và nghĩa vụ đối với người không trực tiếp nuôi con được quy định tại Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Theo đó, người trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ đối với người không trực tiếp nuôi con như sau:

* Quyền của người trực tiếp nuôi con với người không trực tiếp nuôi con

- Cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu người không trực tiếp nuôi con thực hiện các nghĩa vụ của họ đối với con tại Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, bao gồm:

+ Nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con.

+ Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.

+ Nghĩa vụ thăm non con.

- Người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu người không trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em…) tôn trọng quyền được nuôi con của mình.

* Nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con với người không trực tiếp nuôi con

Người trực tiếp nuôi con và gia đình của người trực tiếp nuôi con (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em…) không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thực hiện quyền thăm nom con của họ.

Luật Hoàng Anh

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ gì theo quy định của pháp luật?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 28/06/2021

Quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con được quy định tại Điều 69 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 nhằm bảo vệ, duy trì những giá trị truyền thống, phong tục tốt đẹp trong gia đình