Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như thế nào?

Sau khi ly hôn, vợ chồng thỏa thuận về việc nuôi dưỡng, chăm sóc con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Trong trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định giao con cho cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi căn cứ vào những điều kiện mà pháp luật quy định. Sau khi đã giao con cho một bên cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi, để bảo vệ quyền và lợi ích của con, trong trường hợp cần thiết phải thay đổi người trực tiếp nuôi con, Tòa án có quyền quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật.

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:

Điều 84. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.

5. Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ.”

1. Cá nhân, tổ chức có thẩm quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con

Trên cơ sở bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con, các cá nhân, tổ chức sau có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con:

- Người thân thích (của con)

Người thân thích được hiểu là người có quan hệ hôn nhân, nuôi dưỡng, người có cùng dòng máu về trực hệ và người có họ trong phạm vi ba đời.

Những người cùng dòng máu về trực hệ là những người có quan hệ huyết thống, trong đó, người này sinh ra người kia kế tiếp nhau.

Những người có họ trong phạm vi ba đời là những người cùng một gốc sinh ra gồm cha mẹ là đời thứ nhất; anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha là đời thứ hai; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba.

- Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 02/2013/NĐ-CP ngày 03/01/2013 của Chính phủ về cơ quan quản lý nhà nước về công tác gia đình:

+ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện quản lý nhà nước về công tác gia đình trong phạm vi toàn quốc

+ Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện quản lý nhà nước về công tác gia đình
+ Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về công tác gia đình tại địa phương.

Các cơ quan quản lý nhà nước về gia đình thực hiện công tác về gia đình thông qua hoạt động hỗ trợ xây dựng gia đình, trong đó có bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên trong gia đình. Vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con.

- Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em (theo quy định của Luật Trẻ em năm 2016)

- Hội liên hiệp phụ nữ

Trình tự, thủ tục thay đổi người trực tiếp nuôi con được thực hiện theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

2. Căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được thực hiện dựa trên các căn cứ theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:

- Cha, mẹ có quyền thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con (thỏa thuận phải phù hợp với lợi ích của con).

Nếu thỏa thuận giữa cha, mẹ không phù hợp và không đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của con thì không được Tòa án chấp nhận.

- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện về vật chất cũng như tinh thần và thời gian để trực tiếp thực hiện việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.

- Đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 cũng quy định đối với việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, Thẩm phán phải lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ bảy tuổi trở lên, trường hợp cần thiết có thể mời đại diện cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em chứng kiến, tham gia ý kiến.

Đây được xem là căn cứ bổ sung bắt buộc phải xem xét khi Tòa án quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

*Lưu ý: Trong trường hợp khi giải quyết việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, Tòa án xem xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện (về vật chất, tinh thần hay thời gian) để trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ nuôi theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 mà không giao cho cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi con.

Quy định này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con một cách trọn vẹn và đầy đủ nhất, trên cơ sở có sự can thiệp mang tính bắt buộc của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là Tòa án.

Luật Hoàng Anh

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con sau khi ly hôn được quy định như thế nào?

Tư vấn Hôn nhân Gia đình 28/06/2021

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về quyền và nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục, cấp dưỡng... của cha, mẹ đối với con sau khi ly hôn