Đăng ký hộ tịch phải đảm bảo những nguyên tắc nào?

Hộ tịch là vấn đề pháp lý quen thuộc đối với mỗi cá nhân để chỉ những quyền lợi cơ bản cũng như các sự kiện hợp pháp của công dân. Việc đăng ký hộ tịch được xác định là nhiệm vụ quan trọng của các cấp chính quyền nhằm theo dõi được thực trạng và biến động về hộ tịch, đồng thời kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, gia đình. Việc đăng ký hộ tịch phải được thực hiện theo những nguyên tắc nhất định. Sau đây,  Luật Hoàng Anh sẽ trình bày về nguyên tắc đăng ký hộ tịch.

Khái quát chung

Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ khi sinh ra đến khi chết như họ, tên, cha, mẹ, sinh, tử, kết hôn, ly hôn, xác định thành phần dân tộc, quốc tịch….

Đăng ký hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận hoặc ghi vào Sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch của cá nhân, tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, thực hiện quản lý về dân cư.

Nguyên tắc đăng ký hộ tịch

Căn cứ theo Điều 5 Luật Hộ tịch 2014 quy định đăng ký hộ tịch phải đảm bảo các nguyên tắc sau đây:

Thứ nhất: Tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.

Quyền nhân thân là quyền của các cá nhân đối với các giá trị nhân thân của mình được pháp luật ghi nhận và bảo vệ. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất bởi lẽ hộ tịch gắn liền các quyền nhân thân của mỗi cá nhân. Bất kỳ một chủ thể nào cũng không có quyền xâm phạm hoặc không chấp nhận việc đăng ký hộ tịch của công dân trừ trường hợp thủ tục chưa đúng quy định hoặc các trường hợp cấm của pháp luật.

Thứ hai: Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác; trường hợp không đủ điều kiện đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật thì người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Việc từ chối đăng ký kết hôn được hướng dẫn bởi Điều 33 Nghị định 123/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật hộ tịch.

Thứ ba: Đối với những việc hộ tịch không quy định thời hạn giải quyết thì được giải quyết ngay trong ngày; trường hợp nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo.

Thứ tư: Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định.

Cá nhân có thể được đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống. Trường hợp cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú thì Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã, Cơ quan đại diện nơi đã đăng ký hộ tịch cho cá nhân có trách nhiệm thông báo việc đăng ký hộ tịch đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân đó thường trú.

Ví dụ: Đăng kí kết hôn sẽ do cơ quan cấp xã có thẩm quyền giải quyết, còn đối với việc kết hôn có yếu tố nước ngoài thì sẽ do cấp huyện(quận) trở lên.

Thứ năm: Mọi sự kiện hộ tịch sau khi đăng ký vào Sổ hộ tịch phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

Sổ hộ tịch là sổ giấy được lập và lưu giữ tại cơ quan đăng ký hộ tịch để xác nhận hoặc ghi các sự kiện hộ tịch theo quy định.

Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là cơ sở dữ liệu ngành, được lập trên cơ sở tin học hóa công tác đăng ký hộ tịch.

Thứ sáu: Nội dung khai sinh, kết hôn, ly hôn, khai tử, thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại giới tính, xác định lại dân tộc của cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch là thông tin đầu vào của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

+ Khai sinh là khai báo và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận một cá nhân được sinh ra; là một trong những sự kiện hộ tịch để xác định cá nhân là thực thể của tự nhiên, của xã hội.

+ Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của Luật này về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn.

+ Khai tử là thủ tục pháp lí nhằm xác nhận sự kiện một người đã qua đời và xác định sự chấm dứt các quan hệ pháp luật của người đó.

+ Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

+ Thay đổi hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thay đổi những thông tin hộ tịch của cá nhân khi có lý do chính đáng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký theo quy định của pháp luật.

+ Xác định lại dân tộc là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký xác định lại dân tộc của cá nhân theo quy định của Bộ luật dân sự.

+ Cải chính hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi những thông tin hộ tịch của cá nhân trong trường hợp có sai sót khi đăng ký hộ tịch.

+ Bổ sung hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cập nhật thông tin hộ tịch còn thiếu cho cá nhân đã được đăng ký.

Cuối cùng: Bảo đảm công khai, minh bạch thủ tục đăng ký hộ tịch.

Tất cả quá trình thực hiện sẽ được công khai, tránh trường hợp sai phạm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết về Luật Hộ tịch

Luật Hoàng Anh

 

 

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Tổng hợp các bài viết về Luật Hộ tịch

Hộ tịch 05/01/2022

Tổng hợp các bài viết về Luật Hộ tịch

Phạm vi điều chỉnh của Luật hộ tịch 2014 là gì?

Hộ tịch 05/01/2022

Phạm vi điều chỉnh của Luật hộ tịch 2014

Hành vi nào bị nghiêm cấm trong việc đăng ký hộ tịch?

Hộ tịch 05/01/2022

Hành vi bị nghiêm cấm trong việc đăng ký hộ tịch

Hộ tịch và đăng ký hộ tịch là gì?

Hộ tịch 06/01/2022

Hộ tịch và đăng ký hộ tịch

Hợp pháp hóa lãnh sự đối với giấy tờ của nước ngoài cho việc đăng ký hộ tịch được quy định như thế nào?

Hộ tịch 06/01/2022

Hợp pháp hóa lãnh sự đối với giấy tờ của nước ngoài cho việc đăng ký hộ tịch