Bên giữ tài sản có nghĩa vụ gì?

1.Căn cứ pháp lý

Bên giữ là bên cung cấp dịch vụ gửi giữ tài sản hoặc đồng ý nhận tài sản của các chủ thể khác giúp họ thực hiện việc trông coi tài sản đó. Bên giữ tài sản là bên có trách nhiệm trông coi, bảo quản tài sản. Lợi ích của bên gửi tài sản phát sinh từ quá trình trông giữ tài sản của bên giữ. Do đó, bêm giữ phải thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ của mình để bảo vệ lợi ích của bên gửi tài sản. Điều 557 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về nghĩa vụ của bên giữ tài sản như sau:

Điều 557. Nghĩa vụ của bên giữ tài sản
1. Bảo quản tài sản theo đúng thỏa thuận, trả lại tài sản cho bên gửi theo đúng tình trạng như khi nhận giữ.
2. Chỉ được thay đổi cách bảo quản tài sản nếu việc thay đổi là cần thiết nhằm bảo quản tốt hơn tài sản đó, nhưng phải báo ngay cho bên gửi biết về việc thay đổi.
3. Thông báo kịp thời cho bên gửi biết về nguy cơ hư hỏng, tiêu hủy tài sản do tính chất của tài sản đó và yêu cầu bên gửi cho biết cách giải quyết trong một thời hạn; nếu hết thời hạn đó mà bên gửi không trả lời thì bên giữ có quyền thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo quản và yêu cầu bên gửi thanh toán chi phí.
4. Phải bồi thường thiệt hại, nếu làm mất, hư hỏng tài sản gửi giữ, trừ trường hợp bất khả kháng”

2.Nội dung

Về nguyên tắc, trong hợp đồng quyền của bên này luôn được đảm bảo bằng nghĩa vụ của bên kia và ngược lại. Trong hợp đồng gửi giữ tài sản, để đảm bảo quyền lợi cho bên gửi tài sản thì bên giữ phải thực hiện những nghĩa vụ nhất định. Mặc dù hợp đồng được hình thành dưới hình thức thỏa thuận của các bên, trong đó bao gồm cả nội dung về quyền và nghĩa vụ của chủ thể. Tuy nhiên, trên thực tế các bên có thể không có thỏa thuận hoặc thỏa thuận không đầy đủ dẫn đến lợi ích của bên gửi tài sản bị xâm phạm. Vì vậy, pháp luật đã ghi nhận và bắt buộc bên giữ tài sản khi tham gia vào hợp đồng gửi giữ phải thực hiện những nghĩa vụ cơ bản sau:
-Một là, nghĩa vụ bảo quản tài sản theo thỏa thuận, trả lại tài sản đúng tình trạng. Bảo quản tài sản là nghĩa vụ cơ bản của hợp đồng gửi giữ tài sản. Nghĩa vụ bảo quản tài sản bao gồm của việc trông giữ tài sản và áp dụng các biện pháp nhằm giữ gìn tài sản tránh việc bị hư hỏng. Mỗi loại tài sản có một cách bảo quản khác nhau, thông thường bên giữ tài sản tự áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo quản tài sản đó. Nhưng đối với một số tài sản đặc biệt, bên gửi có thể báo cho bên giữ biết về tình trạng và cách bảo quản tài sản thì bên giữ tài sản phải áp dụng các biện pháp đó. Việc thực hiện tốt nghĩa vụ bảo quản tài sản là cơ sở để bên giữ trả lại tài sản đúng tình trạng như lúc nhận giữ khi hết thời hạn. Khi nhận giữ tài sản, bên gửi có nghĩa vụ thông báo cho bên giữ biết về tình trạng của tài sản, bên giữ cũng có thể kiểm tra lại và ghi nhận nó trong nội dung của hợp đồng. Theo đó, khi trả lại tài sản bên giữ phải đảm bảo tình trạng của tài sản không bị giảm sút mà đúng như tình trạng ban đầu đã nhận. Nghĩa vụ bảo quản tài sản và trả lại tài sản đúng như tình trạng ban đầu là cơ sở ràng buộc trách nhiệm của bên giữ trong việc bồi thường thiệt hại cho bên gửi tài sản nếu để tài sản bị mất hoặc hư hỏng.
-Hai là, nghĩa vụ không được thay đổi cách bảo quản tài sản. Như đã trình bảy ở trên, bảo quản tài sản là việc bên giữ áp dụng các biện pháp nhằm giữ gìn, quản lý tài sản gửi giữ. Với những tài sản mà khi gửi bên gửi có thông báo về cách bảo quản tài sản thì bên giữ phải áp dụng biện pháp bảo quản tài sản đó. Vì bên gửi là chủ thể có quyền với tài sản nên họ biết cách bảo quản tài sản như thế nào là tốt nhất. Tuy nhiên, pháp luật loại trừ trường hợp bên giữ được thay đổi cách bảo quản tài sản khi xét thấy việc thay đổi đó là cần thiết. Bên giữ tài sản bằng kinh nghiệm chuyên môn của mình có thể thấy cách bảo quản mà bên gửi yêu cầu không phù hợp, và có thể gây thiệt hại cho tài sản mà có cách bảo quản hiệu quả hơn thì có thể thay đổi. Nhưng suy cho cùng, bên gửi mới là bên có quyền với tài sản, bên giữ chỉ đơn giản là thực hiện trông coi, giữ gìn tài sản theo yêu cầu của bên gửi. Nên việc thay đổi phải được thông báo cho bên gửi tài sản biết. Những điều kiện thay đổi biện pháp bảo quản tài sản theo quy định pháp luật làm phát sinh nghĩa vụ của bên giữ tài sản trong việc chứng minh sự thay đổi đó là cần thiết và hợp lý.
-Ba là, nghĩa vụ thông báo kịp thời cho bên gửi biết về nguy cơ hư hỏng, tiêu hủy tài sản do tính chất của tài sản đó. Tài sản gửi giữ là động sản và bất động sản được phép lưu thông, tức tài sản sản gửi giữ rất đa dạng, phong phú. Trong đó, tài sản gửi giữ có thể là tài sản dễ hư hỏng hoặc bị tiêu hủy như: thực phẩm tươi sống, hàng hóa dễ cháy nổ (xăng, dầu,…), thực phẩm đã qua chế biến,…Khi đó, nếu bên giữ nhận thấy tài sản có nguy cơ bị hư hỏng, tiêu hủy thì có nghĩa vụ phải báo cho bên gửi biết và yêu cầu họ giải quyết trong một thời hạn nhất định. Quy định này là một phần trong nghĩa vụ bảo quản tài sản của bên giữ tài sản, bên giữ phải chú ý đến sự thay đổi của tài sản tránh để tài sản bị hư hỏng, mất mát. Theo nguyên tắc, chỉ có chủ sở hữu mới có quyền định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình. Nhưng trong trường hợp mặc dù đã thông báo cho bên gửi biết về tình trạng tài sản mà bên gửi không trả lời, thì bên giữ có quyền thực hiện áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo quản tài sản và yêu cầu bên gửi thanh toán chi phí. Khi bên giữ đã thực hiện nghĩa vụ thông báo nhưng bên gửi không trả lời thì xem như bên gửi là bên có lỗi, việc áp dụng biện pháp bảo quản nhằm bảo vệ cho tài sản của bên gửi cũng là bảo vệ cho lợi ích của chính bên gửi. Nên việc bên gửi phải thanh toán chi phí là hoàn toàn phù hợp. Nghĩa vụ này chỉ phát sinh khi tài sản có nguy cơ hư hỏng, tiêu hủy do tính chất của tài sản đó chứ không phải do lỗi của bên giữ trong quá trình bảo quản tài sản. 
-Bốn là, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại là hậu quả bất lợi của chủ thể có hành vi vi phạm gây thiệt hại, ảnh hưởng đến lợi ích cho chủ thể khác. Hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận của các bên, theo đó, bên giữ có nghĩa vụ trông coi, bảo quản, giữ gìn tài sản trong thời gian gửi giữ. Vậy nên, nếu tài sản bị mất mát, hư hỏng thì bên giữ phải chịu trách nhiệm. Do đó, làm phát sinh nghĩa vụ của bên gửi trong việc bồi thường thiệt hại nếu tài sản bị mất mát, hư hỏng. Tuy nhiên, theo nguyên tắc chung thì chủ thể chỉ phải chịu trách nhiệm dân sự do hành vi có lỗi của mình. Tức, bên giữ có lỗi trong việc để tài sản bị mất hoặc hư hỏng, như: không trông coi tài sản cẩn thận làm tài sản bị mất; không trang bị dụng cụ phòng cháy, chữa cháy khiến cho tài sản bị thiệt hại,…Tuân thủ theo nguyên tắc đó, pháp luật đã loại trừ trách nhiệm của bên giữ tài sản khi thiệt hại xảy ra do trường hợp bất khả kháng. Sự kiện bất khả kháng có thể hiểu là một điều khoản phổ biến trong hợp đồng, nó giải phóng một hoặc các bên khỏi trách nhiệm dân sự khi xảy ra các sự kiện bất thường ngoài tầm kiểm soát của con người như: thiên tai, dịch bệnh,…Quy định này nhằm bảo vệ lợi ích của bên giữ tài sản, tránh việc phải chịu trách nhiệm với những thiệt hại xảy ra không do lỗi của mình. Quy định về nghĩa vụ bồi thường thiệt hại khi tài sản bị mất mát, hư hỏng thực chất là hậu quả của việc bên giữ không thực hiện tốt nghĩa vụ bảo quản, trông giữ tài sản, nhằm ràng buộc trách nhiệm của họ trong việc bảo quản tốt tài sản gửi giữ. 

 Xem thêm: Tổng hợp các bài viết hỏi đáp Luật Dân sự

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Bên đặt gia công có quyền gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 16/09/2021

Nhận sản phẩm gia công theo đúng số lượng, chất lượng, phương thức, thời hạn và địa điểm đã thỏa thuận...

Bên đặt gia công có nghĩa vụ gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 16/09/2021

Cung cấp nguyên vật liệu theo đúng số lượng, chất lượng, thời hạn và địa điểm đã thỏa thuận, giấy tờ cần thiết liên quan cho bên nhận gia công...

Nghĩa vụ trả tiền công trong hợp đồng gia công tài sản?

Hỏi đáp luật Dân Sự 17/09/2021

Bên đặt gia công phải trả đủ tiền công vào thời điểm nhận sản phẩm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Nghĩa vụ giao, nhận sản phẩm gia công?

Hỏi đáp luật Dân Sự 17/09/2021

Bên nhận gia công phải giao sản phẩm và bên đặt gia công phải nhận sản phẩm theo đúng thời hạn và tại địa điểm đã thỏa thuận

Chậm giao, chậm nhận sản phẩm gia công?

Hỏi đáp luật Dân Sự 17/09/2021

Giao, nhận sản phẩm gia công là nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng gia công. Theo đó, các bên phải giao, nhận tài sản đúng theo thỏa thuận

Quy định về thanh lý nguyên vật liệu khi chấm dứt hợp đồng gia công?

Hỏi đáp luật Dân Sự 18/09/2021

Khi hợp đồng gia công chấm dứt, bên nhận gia công phải hoàn trả nguyên vật liệu còn lại cho bên đặt gia công, trừ trường hợp có thỏa thuận khác

Bên gửi tài sản có quyền gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 18/09/2021

Yêu cầu lấy lại tài sản bất cứ lúc nào, nếu hợp đồng gửi giữ không xác định thời hạn, nhưng phải báo trước cho bên giữ một thời gian hợp lý...

Bên gửi tài sản có nghĩa vụ gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 18/09/2021

Khi giao tài sản phải báo ngay cho bên giữ biết tình trạng tài sản và biện pháp bảo quản thích hợp đối với tài sản gửi giữ....