Chấm dứt nghĩa vụ trong trường hợp vật đặc định không còn?

Đối tượng của quan hệ nghĩa vụ có thể vật, tiền, công việc phải thực hiện hoặc không được thực hiện. Đối với đòi tượng là vật đặc định, do tính chất đặc trưng của vật đó mà khi nó không còn thì quan hệ nghĩa vụ cũng chấm dứt. Điều 383 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về chấm dứt nghĩa vụ khi vật đặc định không còn như sau:

Điều 383. Chấm dứt nghĩa vụ khi vật đặc định không còn
Nghĩa vụ giao vật chấm dứt trong trường hợp vật phải giao là vật đặc định không còn.
Các bên có thể thỏa thuận thay thế vật khác hoặc bồi thường thiệt hại”

1.Khái niệm

-Nghĩa vụ là việc mà theo đó bên có nghĩa vụ phải chuyển giao vật, chuyển giao quyền, trả tiền hoặc giấy tờ có giá, thực hiện một công việc hoặc không thực hiện một công việc nhất định vì lợi ích của bên có quyền. Quyền lợi là điều mà các bên hướng đến khi tham gia vào bất kỳ giao dịch dân sự nào. Mà để đáp ứng lợi ích của một bên thì bên còn lại phải thực hiện đúng và đầy nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật. 
-Bên có nghĩa vụ bị ràng buộc trong quan hệ với bên có quyền cho đến khi nghĩa vụ đó chấm dứt. Chấm dứt nghĩa  vụ có thể hiểu là việc một người có nghĩa vụ phải giao một tài sản hoặc thực hiện một công việc nhằm đáp ứng lợi ích cho bên có quyền sẽ không phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ. Việc chấm dứt nghĩa vụ sẽ giải phóng cho bên có nghĩa vụ khỏi việc thực hiện nghĩa vụ mà không bị xem là vi phạm và phải chịu bất kỳ một chế tài nào. Nói cách khác, chấm dứt nghĩa vụ là chấm dứt quan hệ giữa bên có nghĩa vụ và bên có quyền, theo đó bên có quyền không được tiếp tục thực hiện quyền yêu cầu của mình, bên có nghĩa vụ cũng không cần phải thực hiện nghĩa vụ nữa.
-Khoản 2 Điều 113 BLDS năm 2015 quy định: “Vật đặc định là vật phân biệt được với các vật khác bằng những đặc điểm riêng về ký hiệu, hình dáng, màu sắc, chất liệu, đặc tính, vị trí”. Khi thực hiện nghĩa vụ giao vật thì phải chuyển giao đúng vật đó. Như vậy, nếu đối tượng của quan hệ nghĩa vụ là vật đặc định, mà vật đó không còn do bị mất, bị hư hỏng thì sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý là nghĩa vụ đó sẽ chấm dứt.

2.Nội dung

-Với tính chất đặc biệt, không bị lẫn với vật khác, nên khi vật đặc định là đối tượng của quan hệ không còn thì nghĩa vụ đó sẽ đương nhiên chấm dứt. Tuy nhiên, trên cơ sở tôn trọng thỏa thuận, ý chí của các bên, pháp luật cho phép các bên thỏa thuận thay thế vật đặc định bằng vật khác. Sở dĩ quy định vật đặc định không thể thay thế, nhằm bảo vệ lợi ích của bên có quyền, vì lợi ích mà vật đặc định đem lại không giống với vật khác, nếu không phải vật đó thì quyền lợi của bên có quyền sẽ không được đáp ứng. Nhưng, nếu bên có quyền có thể tiếp nhận một lợi ích khác thì có thể thỏa thuận với bên có nghĩa vụ dũng vật khác thay thế. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho các bên linh hoạt ứng phó với từng trường hợp cụ thể để đạt được lợi ích tối ưu nhất. Nếu không thể thỏa thuận thay thế vật khác thì bên vi phạm nghĩa vụ phải bồi thường thiệt hại. Khoản 1 Điều 356 BLDS năm 2015 quy định về trách nhiệm do không thực hiện nghĩa vụ giao vật đặc định như sau: “Trường hợp nghĩa vụ giao vật đặc định không được thực hiện thì bên bị vi phạm có quyền yêu cầu bên vi phạm phải giao đúng vật đó; nếu vật không còn hoặc bị hư hỏng thì phải thanh toán giá trị của vật”. Như vậy, rõ ràng việc các bên thỏa thuận được về thay thế vật khác thì sẽ phát sinh một quan hệ nghĩa vụ mới[1], là quan hệ mà một bên chủ thể có nghĩa vụ phải giao cho bên có quyền vật mà các bên đã lựa chọn thay thế.

 Xem thêm: Tổng hợp các bài viết hỏi đáp Luật Dân sự

Luật Hoàng Anh

[1] PGS.TS.Nguyễn Văn Cừ - PGS.TS.Trần Thị Huệ,(2017), “Bình luận khoa học Bộ luật Dân sự năm 2015 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”,Nxb. Công an nhân dân.

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Quyền từ chối của bên có nghĩa vụ?

Hỏi đáp luật Dân Sự 26/07/2021

Quyền từ chối của bên có nghĩa vụ là việc bên có nghĩa vụ từ chối việc thực hiện nghĩa vụ với bên thế quyền.

Nghĩa vụ cung cấp thông tin và chuyển giao giấy tờ?

Hỏi đáp luật Dân Sự 26/07/2021

Người chuyển giao quyền yêu cầu phải cung cấp thông tin cần thiết, chuyển giao giấy tờ có liên quan cho người thế quyền.

Không chịu trách nhiệm sau khi chuyển giao quyền yêu cầu?

Hỏi đáp luật Dân Sự 26/07/2021

Người chuyển giao quyền yêu cầu không phải chịu trách nhiệm về khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ sau khi chuyển giao quyền yêu cầu

Chuyển giao quyền yêu cầu là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 26/07/2021

Bên có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ có thể chuyển giao quyền yêu cầu đó cho người thế quyền theo thỏa thuận

Chuyển giao quyền yêu cầu có biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ?

Hỏi đáp luật Dân Sự 26/07/2021

Trường hợp quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ có biện pháp bảo đảm thì việc chuyển giao quyền yêu cầu bao gồm cả biện pháp bảo đảm đó

Chuyển giao nghĩa vụ là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 27/07/2021

Bên có nghĩa vụ có thể chuyển giao nghĩa vụ cho người thế nghĩa vụ nếu được bên có quyền đồng ý

Căn cứ chấm dứt nghĩa vụ?

Hỏi đáp luật Dân Sự 27/07/2021

Chấm dứt nghĩa vụ được hiểu là chủ thể trong quan hệ nghĩa vụ không phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ đó nữa

Chấm dứt nghĩa vụ khi bên có quyền là cá nhân chết hoặc pháp nhân chấm dứt tồn tại?

Hỏi đáp luật Dân Sự 31/07/2021

Nghĩa vụ được thực hiện chỉ dành cho cá nhân, pháp nhân là bên có quyền mà cá nhân chết, pháp nhân chấm dứt tồn tại thì nghĩa vụ cũng chấm dứt