Hủy bỏ hợp đồng trong trường hợp tài sản bị mất, bị hư hỏng?

1.Căn cứ pháp lý

Đối tượng của quan hệ hợp đồng có thể là tài sản hoặc công việc. Tài sản là một khái niệm rất rộng và đa dạng, đó có thể là vật, tiền, bất động sản,…trong đó nếu tài sản bị mất hoặc hư hỏng thì quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng không thể thực hiện được. Vì vậy, khi đối tượng của hợp đồng là tài sản mà bị mất, hư hỏng thì một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng mà không phải bồi thường thiệt hại. Cụ thể, Điều 426 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về hủy bỏ hợp đồng trong trường hợp tài sản bị mất, bị hư hỏng như sau:

Điều 426. Hủy bỏ hợp đồng trong trường hợp tài sản bị mất, bị hư hỏng
Trường hợp một bên làm mất, làm hư hỏng tài sản là đối tượng của hợp đồng mà không thể hoàn trả, đền bù bằng tài sản khác hoặc không thể sửa chữa, thay thế bằng tài sản cùng loại thì bên kia có quyền hủy bỏ hợp đồng.
Bên vi phạm phải bồi thường bằng tiền ngang với giá trị của tài sản bị mất, bị hư hỏng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 351 và Điều 363 của Bộ luật này”

2.Nội dung

-Đối tượng là cơ sở cho sự tồn tại của hợp đồng, việc tài sản là đối tượng của hợp đồng bị mất, hư hỏng do lỗi của một bên tức đối tượng của hợp đồng đã không còn, thì bên kia có quyền hủy bỏ hợp đồng. Trên thực tế, khi tài sản bị mất, hư hỏng các bên hoàn toàn có thể thỏa thuận thay thế tài sản khác và tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không cần phải hủy bỏ hợp đồng. Bởi việc hủy bỏ hợp đồng suy cho cùng cũng không phải điều có lợi cho bất kỳ bên nào trong quan hệ, quy định về quyền hủy bỏ hợp đồng của một bên trong hợp đồng chỉ nhằm mục đích hạn chế thiệt hại, hoặc bảo vệ lợi ích của họ khi tham gia giao kết hợp đồng mà không thu được lợi ích gì. Vì vậy, theo quy định của pháp luật khi tài sản bị mất, hư hỏng một bên chỉ có thể hủy bỏ hợp đồng khi:

Một là, tài sản đó không thể hoàn trả, đền bù bằng tài sản khác. Tài sản có thể là vật đặc định hoặc vật cùng loại. Trường hợp này áp dụng khi đối tượng của hợp đồng là vật đặc định. Khoản 2 Điều 113 BLDS năm 2015 quy định: “Vật đặc định là vật phân biệt được với các vật khác bằng những đặc điểm riêng về ký hiệu, hình dáng, màu sắc, chất liệu, đặc tính, vị trí”. Như vậy, trong quan hệ hợp đồng đối tượng mà là vật đặc định bị mất, bị hư hỏng thì không thể thay thế vật khác. Khi chuyển giao vật đặc định, bên có nghĩa vụ phải chuyển giao đúng vật đó. Tuy nhiên, trên cơ sở tự do, tự nguyện thỏa thuận các bên vẫn có thể thỏa thuận dùng vật khác thay thế, miễn sao vẫn đáp ứng được lợi ích của bên có quyền. Nhưng bên vi phạm lại không có khả năng hoàn trả, đền bù bằng tài sản khác, thì bên có quyền buộc phải hủy bỏ hợp đồng. 
Hai là, không thể sửa chữa thay thế bằng tài sản cùng loại. Khoản 1 Điều 113 BLDS năm 2015 quy định: “Vật cùng loại là những vật có cùng hình dáng, tính chất, tính năng sử dụng và xác định được bằng những đơn vị đo lường”. Thông thường là vật cùng loại thì có thể thay thế cho nhau, vậy nên, không cần phải có sự thỏa thuận với bên có quyền, bên vi phạm vẫn có thể thay thế tài sản khác, hoặc sửa chữa tài sản đó, khôi phục lại tình trạng ban đầu. Nhưng cũng như trường hợp trên, bên vi phạm không thể thay thế, sửa chữa tài sản, do họ không có tài sản thay thế hoặc không đủ khả năng, điều kiện. Để bảo vệ lợi ích của chính mình thì bên có quyền có thể hủy bỏ hợp đồng. 

-Trong trường hợp trên, nếu bên có quyền không hủy bỏ hợp đồng trước thì hợp đồng cũng tự động chấm dứt theo quy định tại khoản 5 Điều 422 BLDS năm 2015 do đối tượng của hợp đồng không còn. Tuy nhiên, nếu các bên có thể thỏa thuận lựa chọn một phương án khác mà không cần hủy bỏ hợp đồng thì hợp đồng vẫn có hiệu lực. Bởi quy định này nhằm bảo vệ lợi ích của bên có quyền, nên nếu bên có quyền có phương án khác hạn chế thiệt hại xảy ra, đồng thời còn đem lại lợi ích cho các bên thì pháp luật vẫn tôn trọng và bảo vệ.
-Hành vi làm mất, hư hỏng tài sản là đối tượng của hợp đồng bị xem là vi phạm pháp luật, nên bên vi phạm phải chịu trách nhiệm dân sự. Theo đó, bên vi phạm phải bồi thường thiệt hại cho bên có quyền một khoản tiền bằng với giá trị tài sản bị mất, hư hỏng. Giá trị tài sản không do bên nào quyết định mà dựa vào giá cả thị trường, và phải xem xét đến cả các yếu tố như thời gian, không gian, địa điểm giao kết hợp đồng. Lưu ý rằng, hành vi của một bên làm mất, hư hỏng tài sản là đối tượng của hợp đồng phải là do ý chí chủ quan, sự tác động trực tiếp từ họ, tức phải xem xét đến yếu tố lỗi. Trong trường hợp, tài sản bị mất, hư hỏng do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hay do lỗi của bên có quyền thì, bên vi phạm không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp này. 

 Xem thêm: Tổng hợp các bài viết hỏi đáp Luật Dân sự

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Quyền từ chối của bên thứ ba?

Hỏi đáp luật Dân Sự 11/08/2021

Quyền từ chối của bên thứ ba được hiểu là quyền từ chối lợi ích của mình phát sinh từ hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba.

Nghĩa vụ không thực hiện được do lỗi của một bên?

Hỏi đáp luật Dân Sự 11/08/2021

Khi một bên không thực hiện được nghĩa vụ của mình do lỗi của bên kia thì có quyền yêu cầu bên kia vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với mình hoặc hủy bỏ hợp đồng

Không thực hiện được nghĩa vụ nhưng không do lỗi của các bên?

Hỏi đáp luật Dân Sự 11/08/2021

Một bên không thực hiện được nghĩa vụ mà các bên không có lỗi thì không có quyền yêu cầu bên kia thực hiện nghĩa vụ đối với mình.

Thỏa thuận phạt vi phạm hợp đồng là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 12/08/2021

Phạt vi phạm là sự thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm

Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 12/08/2021

rong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý

Thiệt hại được bồi thường do vi phạm hợp đồng là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 12/08/2021

Bồi thường thiệt hại là hình thức chịu trách nhiệm dân sự, buộc bên có hành vi vi phạm phải khắc phục hậu quả tổn thất về vật chất, tinh thần cho bên bị thiệt hại

Sửa đổi hợp đồng là gì?

Hỏi đáp luật Dân Sự 12/08/2021

Sửa đổi nội dung của hợp đồng là việc thay đổi một hoặc một số nội dung của hợp đồng đã có hiệu lực.

Hủy bỏ hợp đồng?

Hỏi đáp luật Dân Sự 13/08/2021

Hủy bỏ hợp đồng là việc các bên trong hợp đồng chấm dứt hiệu lực của hợp đồng, theo đó, quyền và nghĩa vụ dân sự của các bên trong hợp đồng cũng chấm dứt