Nghĩa vụ bảo quản tài sản thuê?

1.Căn cứ pháp lý

Khi thuê tài sản bên thuê thỏa thuận về việc thuê tài sản trong một thời hạn nhất định. Sau khi hết thời hạn đó, bên thuê có nghĩa vụ trả lại tài sản cho bên cho thuê. Do đó, bên thuê có nghĩa vụ phải bảo quản tài sản trong thời hạn thuê. Điều 479 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nghĩa vụ bảo quản tài sản của bên thuê tài sản như sau:

“Điều 479. Nghĩa vụ bảo quản tài sản thuê
1. Bên thuê phải bảo quản tài sản thuê, phải bảo dưỡng và sửa chữa nhỏ; nếu làm mất, hư hỏng thì phải bồi thường.
Bên thuê không chịu trách nhiệm về những hao mòn tự nhiên do sử dụng tài sản thuê.
2. Bên thuê có thể tu sửa và làm tăng giá trị tài sản thuê, nếu được bên cho thuê đồng ý và có quyền yêu cầu bên cho thuê thanh toán chi phí hợp lý”

2.Nội dung

2.1.Chủ thể có nghĩa vụ bảo quản tài sản thuê. 

Bảo quản tài sản là việc quản lý nhằm đảm bảo chất lượng và giá trị sử dụng của tài sản. Pháp luật quy định nghĩa vụ bảo quản tài sản thuê thuộc về bên thuê tài sản. Hợp đồng cho thuê tài sản là hợp đồng chuyển quyền sử dụng tài sản, theo đó, bên thuê chỉ có quyền sử dụng tài sản trong một thời hạn nhất định. Sau khi hết thời hạn thuê, bên thuê phải trả lại cho bên cho thuê tài sản đó. Như vậy, tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của bên cho thuê, bên thuê chỉ tạm thời sử dụng trong thời hạn các bên thỏa thuận. Chính vì vậy, bên thuê phải có nghĩa vụ bảo quản tài sản. Pháp luật quy định như vậy vì, bên cho thuê mới thực sự là bên có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến tài sản. Bên thuê với tâm lý tài sản không phải của mình nên sẽ không chủ động trong việc giữ gìn tài sản đó.

2.2.Nội dung nghĩa vụ

Bên thuê bảo quản tài sản thông qua các hành vi cụ thể sau:
-Một là, phải bảo dưỡng tài sản thuê. Bảo dưỡng là hoạt động kiểm tra, sửa chữa tài sản mang tính chất định kỳ nằm đảm bảo tình trạng ổn định, vận hành tốt của tài sản thuê. Việc bảo dưỡng định kỳ tài sản giúp khắc phục tình trạng hư hỏng, giảm sút giá trị của tài sản. Thông thường, bảo dưỡng chỉ áp dụng đối với những hợp đồng thuê tài sản là các động cơ, máy móc hay phương tiện vận tải,…trong thời hạn dài. Vì thời hạn bảo dưỡng mang tính chất định kỳ được xác định theo đơn vị thời gian cụ thể như tháng, năm,…
-Hai là, sửa chữa đối với các hư hỏng nhỏ. Nhận diện tài sản hư hỏng nhỏ là vấn đề mang tính chất tương đối, do đó, các bên có thể thỏa thuận về dấu hiệu nhận biết hư hỏng nhỏ. Trên cơ sở đó, khi phát hiện tài sản có những hư hỏng đó, bên thuê phải chủ động sửa chữa. Quy định nỳ phù hợp với nội dung quy định tại khoản 1 Điều 477 BLDS quy định về việc bên thuê phải tự sửa những hư hỏng nhỏ. 
-Ba là, tu sửa, làm tăng giá trị tài sản. Trong quá trình sử dụng, bên thuê được phép tu sửa, làm tăng giá trị tài sản nếu bên cho thuê đồng ý. Bởi việc làm tăng giá trị tài sản vừa có lợi cho việc sử dụng của bên thuê, vừa có lợi với bên cho thuê. Nhưng, nếu bên thuê tự ý tu sửa có thể ảnh hưởng đến lợi ích của bên cho thuê. Trên thực tế, tài sản thuê có thể không cần tu sửa vì chất lượng của nó đã ổn, hoặc bên cho thuê không mong muốn tu sửa tài sản, bên cạnh đó tài sản cũng thuộc sở hữu của bên cho thuê. Vì vậy, việc tu sửa tài sản thuê cần thiết phải có sự đồng ý của bên cho thuê. Hơn nữa, việc tu sửa tài sản sẽ làm mất của bên thuê một khoản chi phí nhất định, mà tài sản bên cho thuê có nghĩa vụ phải thanh toán chi phí này, cho nên việc nâng cao giá trị của tài sản thuê phụ thuộc vào ý chí của bên cho thuê.

2.3.Hậu quả pháp lý khi vi phạm nghĩa vụ

Khi bên thuê không thực hiện nghĩa vụ bảo quản tài sản dẫn đến việc tài sản bị hư hỏng hoặc bị mất thì phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Đây là hậu quả bất lợi mà chủ thể phải chịu khi vi phạm nghĩa vụ, gây thiệt hại cho bên còn lại. 

2.4.Trường hợp loại trừ trách nhiệm trong quá trình bảo quản tài sản thuê

Theo nguyên tắc, chủ thể chỉ phải chịu trách nhiệm khi thiệt hại xảy ra do lỗi của mình. Chính vì vậy, bên thuê không cần chịu trách nhiệm bồi thường về thiệt hại xảy ra do hao mòn tự nhiên của tài sản thuê. Hao mòn tự nhiên là điều không thể tránh khỏi trong quá trình sử dụng, khai thác tài sản. Có thể hiểu, hao mòn tự nhiên là sự giảm sút về số lượng, chất lượng, giá trị của tài sản ngoài ý muốn của con người trong quá trình khai thác, sử dụng, bảo quản tài sản. Một số hao mòn tự nhiên của tài sản thuê như: khi thuê xe di chuyển thì bánh xe sẽ cũ, lớp sơn có thể bị phai màu là những hao mòn tự nhiên; hay khi thuê nhà thì việc sơn bị tróc, xuống màu là hao mòn tự nhiên,...
Quy định về nghĩa vụ bảo quản tài sản thuế của bên thuê nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên cho thuê. Đồng thời nâng cao ý thức, trách nhiệm của bên thuê trong quá trình sử dụng tài sản.

 Xem thêm: Tổng hợp các bài viết hỏi đáp Luật Dân sự

Luật Hoàng Anh