Nghĩa vụ của bên cho vay?

1.Căn cứ pháp lý

Bên vay là người cần đến sự giúp đỡ vật chất tù bên cho vay, thông quan hợp đồng cho vay tài sản mà bên bay đạt được những mục đích nhất định. Để đảm bảo quyền lợi của bên vay, thì bên cho vay phải thực hiện những nghĩa vụ nhất định. Điều 465 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về nghĩa vụ của bên cho vay như sau:

“Điều 465. Nghĩa vụ của bên cho vay
1. Giao tài sản cho bên vay đầy đủ, đúng chất lượng, số lượng vào thời điểm và địa điểm đã thỏa thuận.
2. Bồi thường thiệt hại cho bên vay, nếu bên cho vay biết tài sản không bảo đảm chất lượng mà không báo cho bên vay biết, trừ trường hợp bên vay biết mà vẫn nhận tài sản đó.
3. Không được yêu cầu bên vay trả lại tài sản trước thời hạn, trừ trường hợp quy định tại Điều 470 của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan quy định khác”

2.Nội dung

Nhu cầu về tiêu dùng, sản xuất, kinh doanh nhưng lại gặp khó khăn về kinh tế là điều kiện để một chủ thể tìm đến bên cho vay xác lập hợp đồng cho vay tài sản, nhằm tìm kiếm nguồn vốn đáp ứng nhu cầu của mình. Pháp luật quy định về hợp đồng cho vay tài sản như một biện pháp để các chủ thể khắc phục khó khăn trong đời sống. Trong quan hệ vay tài sản, mặc dù bên vay là bên có lợi ích từ việc vay tài sản nhưng họ lại là bên yếu thế hơn. Do đó, để bảo vệ quyền lợi của bên vay trong hợp đồng vay tài sản,  bên cho vay phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau:
-Một là, giao tài sản cho bên vay đầy đủ, đúng chất lượng, số lượng vào thời điểm đã thỏa thuận. Khi các bên giao kết hợp đồng cho vay tài sản phải thỏa thuận về các nội dung liên quan đến tài sản vay như: tài sản vay là gì, số lượng tài sản là bao nhiêu, chất lượng tài sản như thế nào, thời điểm cho vay là khi nào? Thông thường, tài sản cho vay là tiền, tuy nhiên cũng có thể tài sản là vàng, đá quý, thóc, gạo,…Nếu đối tượng vay là tiền thì các bên chỉ cần thỏa thuận về số tiền vay là bao nhiêu, và thời điểm chuyển giao tiền, mà không phải thỏa thuận về chất lượng. Nhưng nếu, đối tượng vay là vật thì các bên phải thỏa thuận thêm về vật cho vay là gì (vàng, bạc, đá quý, thóc,…), chất lượng của vật cho vay. Trên cơ sở nội dung đã thỏa thuận, bên cho vay phải chuyển giao cho bên vay tài sản đúng loại, số lượng và chất lượng. Thời gian cho vay có thể được xác định theo một đơn vị thời gian cụ thể (ngày, tháng, năm nào), hoặc theo một sự kiện nhất định mà khi sự kiện đó phát sinh thì bên cho vay có nghĩa vụ chuyển giao tài sản cho vay. Còn đối với địa điểm chuyển giao tài sản thì các bên có thể thỏa thuận địa điểm là nơi cư trú, hoặc trụ sở của bên vay hay của bên cho vay, hoặc một địa điểm bất kỳ. Pháp luật không quy định bắt buộc các bên phải chuyển giao tài sản tại địa điểm nào, việc xác định địa điểm hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của các bên. 
-Hai là, bồi thường thiệt hại cho bên vay. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của bên cho vay chỉ phát sinh khi có các căn cứ sau: Thứ nhất: bên cho vay biết tài sản không đảm bảo chất lượng mà không thông báo cho bên cho vay. Như vậy, nếu tài sản không đảm bảo chất lượng thì bên cho vay phải thông báo cho bên cho vay biết để họ áp dụng các biện pháp cần thiết để khắc phục, hoặc sử dụng tài sản sao cho hợp lý. Thứ hai: bên vay không biết hoặc không bắt buộc phải biết về chất lượng của tài sản. Điều này, đồng nghĩa với việc nếu bên vay biết về việc tài sản không đảm bảo chất lượng mà vẫn nhận tài sản thì bên cho vay không phải chịu trách nhiệm. Trường hợp bên vay đã biết về chất lượng tài sản mà vẫn nhận tức họ chấp nhận rủi ro, cũng như đã chuẩn bị cách để ứng phó với vấn đề. Thứ ba: phải có thiệt hại xảy ra với bên vay khi sử dụng tài sản. Trường hợp bên cho vay không thông báo, đồng thời bên vay cũng không biết về việc tài sản kém chất lượng, mà khi sử dụng tài sản đó bên vay đã gặp rủi ro xuất phát từ hư hỏng của tài sản thì bên cho vay phải bồi thường thiệt hại tương đương với thiệt hại đã xảy ra trên thực tế. Theo nguyên tắc chung, trách nhiệm bồi thường thiệt hại chỉ phát sinh khi có thiệt hại xảy ra, do đó nếu không có thiệt hại thì bên cho vay không cần phải chịu trách nhiệm bồi thường. 
-Ba là, không được yêu cầu bên vay trả lại tài sản trước hạn. Thời hạn vay là yếu tố quan trọng trong hợp đồng vay, đó là khoảng thời gian từ khi bên vay nhận tài sản cho đến khi trả lại tài sản, thời gian này được xác định theo thỏa thuận của các bên. Về nguyên tắc, bên cho vay chỉ được yêu cầu bên vay trả lại tài sản cho mình khi thời hạn vay kết thúc. Tuy nhiên, nếu bên cho vay đòi trước thời hạn và được bên vay đồng ý thì thỏa thuận của các bên được tôn trọng áp dụng. Thời gian vay là căn cứ để xác định lãi suất vay nếu hợp đồng cho vay có lãi suất, đồng thời là cơ sở để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng. 
Đây là quy định chung về nghĩa vụ của bên cho vay trong hợp đồng cho vay, tùy vào từng hợp đồng cụ thể mà các bên có thể thỏa thuận thêm về nghĩa vụ của bên cho vay, hoặc theo quy định của pháp luật. Như đối với hợp đồng vay mà bên cho vay là các tổ chức tín dụng thì ngoài các nghĩa vụ trên, bên cho vay còn có nghĩa vụ cung cấp thông tin và tư vấn sản phẩm vay cho khách hàng. Tổ chức tín dụng còn phải lưu ý trong việc đánh giá năng lực của khách hàng thông qua việc xác định mức thu nhập hàng tháng, lịch sử tín dụng,…không nên cho vay số tiền quá khả năng chi trả trên thực tế. Và các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật tổ chức tín dụng.

 Xem thêm: Tổng hợp các bài viết hỏi đáp Luật Dân sự

Luật Hoàng Anh