Các biện pháp ngăn chặn, căn cứ và thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với người bị yêu cầu dẫn độ là gì?

Biện pháp ngăn chặn thường được áp dụng khi cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn để kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội xảy ra; khi có căn cứ cho rằng người buộc tội sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử; khi có căn cứ cho rằng người bị buộc tội sẽ tiếp tục phạm tội và cuối cùng đó là khi cần phải đảm bảo việc thi hành án thì sẽ áp dụng các biện pháp ngăn chặn đối với họ.

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 502 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về các biện pháp ngăn chặn, căn cứ và thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn được quy định như sau:

“Điều 502. Các biện pháp ngăn chặn, căn cứ và thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn

1. Các biện pháp ngăn chặn để bảo đảm cho việc xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc thi hành quyết định dẫn độ gồm bắt, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú, đặt tiền để bảo đảm, tạm hoãn xuất cảnh.

2. Biện pháp ngăn chặn chỉ được áp dụng đối với người bị xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc bị dẫn độ khi có đủ các điều kiện:

a) Tòa án đã có quyết định xem xét yêu cầu dẫn độ đối với người đó hoặc quyết định dẫn độ đối với người đó đã có hiệu lực pháp luật;

b) Có căn cứ cho rằng người bị yêu cầu dẫn độ bỏ trốn hoặc gây khó khăn, cản trở việc xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc thi hành quyết định dẫn độ.

3. Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao quyết định việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn quy định tại khoản 1 Điều này. Thẩm phán chủ tọa phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ có quyền quyết định việc áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, biện pháp đặt tiền để bảo đảm sự có mặt của người bị yêu cầu dẫn độ tại phiên họp.”

2. Quy định của BLTTHS 2015 về các biện pháp ngăn chặn, căn cứ và thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn.

Đây là điều luật mới được quy định trong BLTTHS 2015 mặc dù theo quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 35 Luật tương trợ tư pháp 2007 quy định, công dân Việt Nam là đối tượng bị từ chối dẫn độ cho nước ngoài nhưng tuy nhiên họ có thể là đối tượng bị cơ quan có thẩm quyền nước ngoài yêu cầu cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam dẫn độ. Trong quá trình xem xét yêu cầu dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài thì công dân Việt Nam có thể bị áp dụng những biện pháp ngăn chặn nhất định. Hơn nữa xét về mặt tương đồng pháp luật trong hợp tác quốc tế về tố tụng hình sự thì đối tượng bị yêu cầu dẫn độ có nhiều trường hợp là đối tượng phạm tội nên việc áp dụng biện pháp ngăn chặn với họ là cần thiết. Điều luật quy định các biện pháp ngăn chặn để bảo đảm cho việc xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc thi hành quyết định dẫn độ gồm: bắt, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú, đặt tiền để bảo đảm, tạm hoãn xuất cảnh.

Biện pháp ngăn chặn chỉ được áp dụng đối với người bị xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc bị dẫn độ khi có đủ các điều kiện:

- Tòa án đã có quyết định xem xét yêu cầu dẫn độ đối với người đó hoặc quyết định dẫn độ đối với người đó đã có hiệu lực pháp luật;

- Có căn cứ cho rằng người bị yêu cầu dẫn độ bỏ trốn hoặc gây khó khăn, cản trở việc xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc thi hành quyết định dẫn độ, ở điều kiện này, pháp luật chưa quy định cụ thể những biểu hiện về khả năng bỏ trốn hoặc gây khó khăn, cản trở việc việc xem xét yêu cầu dẫn độ hoặc thi hành quyết định dẫn độ. Tuy nhiên, qua thực tiễn công tác đấu tranh chống tội phạm cho thấy, đánh giá khả năng trốn của đối tượng dựa vào tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra, thái độ sau khi thực hiện tội phạm, đặc điểm nhân thân cũng như tình trạng cư trú của đối tượng.

Về thẩm quyền: Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao quyết định việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn quy định tại khoản 1 Điều này. Thẩm phán chủ tọa phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ có quyền quyết định việc áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, biện pháp đặt tiền để bảo đảm sự có mặt của người bị yêu cầu dẫn độ tại phiên họp.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Thời hạn mở phiên họp xem xét lại quyết định của HĐTPTANDTC?

Hỏi đáp luật Hình Sự 19/09/2021

Bài viết trình bày về thời hạn mở phiên họp xem xét lại quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Thành phần tham dự phiên họp của HĐTPTANDTC để xem xét lại quyết định bị kiến nghị, đề nghị?

Hỏi đáp luật Hình Sự 19/09/2021

Bài viết trình bày về việc thành phần tham dự phiên họp của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để xem xét kiến nghị, đề nghị.

Thẩm định hồ sơ vụ án; xác minh, thu thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật?

Hỏi đáp luật Hình Sự 19/09/2021

Bài viết trình bày về việc Chánh án TANDTC phải tổ chức việc thẩm định hồ sơ vụ án và tổ chức việc xác minh, thu thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật trong trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật.

Phạm vi áp dụng thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 21/09/2021

Bài viết trình bày về phạm vi áp dụng thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi theo quy định của pháp luật.

Chủ thể nào có thẩm quyền tiến hành tố tụng đối với người dưới 18 tuổi?

Hỏi đáp luật Hình Sự 21/09/2021

Bài viết trình bày về người tiến hành tố tụng đối với vụ án có người dưới 18 tuổi theo quy định của pháp luật hiện hành.

Gửi quyết định của HĐTPTANDTC về việc xem xét lại quyết định của HĐTPTANDTC?

Hỏi đáp luật Hình Sự 21/09/2021

Bài viết trình bày về gửi quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc xem xét lại quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.