Căn cứ để áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người đang chấp hành án phạt tù là gì?

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 452 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người đang chấp hành án phạt tù được quy định như sau:

“Điều 452. Áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người đang chấp hành án phạt tù

1. Trường hợp có căn cứ cho rằng người đang chấp hành án phạt tù mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì Trại giam, Trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh đề nghị Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án chấp hành án phạt tù trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

2. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án đang chấp hành án phạt tù ra quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Sau khi khỏi bệnh, người đó phải tiếp tục chấp hành án phạt tù nếu không có lý do để miễn chấp hành hình phạt tù.”

2. Quy định của BLTTHS 2015 về áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người đang chấp hành án phạt tù.

Đây là trường hợp người phạm tội đang chấp hành án phạt tù mà mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.

Theo quy định tại Điều 11 Luật thi hành án hình sự 2019 thì hệ thống tổ chức thi hành án hình sự gồm có:

“Điều 11. Hệ thống tổ chức thi hành án hình sự

1. Cơ quan quản lý thi hành án hình sự bao gồm:

a) Cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an;

b) Cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Quốc phòng.

2. Cơ quan thi hành án hình sự bao gồm:

a) Trại giam thuộc Bộ Công an, trại giam thuộc Bộ Quốc phòng, trại giam thuộc quân khu (sau đây gọi là trại giam);

b) Cơ quan thi hành án hình sự Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh);

c) Cơ quan thi hành án hình sự Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện);

d) Cơ quan thi hành án hình sự quân khu và tương đương (sau đây gọi là cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu).

3. Cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự bao gồm:

a) Trại tạm giam thuộc Bộ Công an, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng, trại tạm giam thuộc Công an cấp tỉnh, trại tạm giam cấp quân khu (sau đây gọi là trại tạm giam);

b) Ủy ban nhân dân cấp xã;

c) Đơn vị quân đội cấp trung đoàn và tương đương (sau đây gọi là đơn vị quân đội).

4. Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự.”

Người bị Toà án kết án phạt tù tại trại Tạm giam hoặc trại giam. Người bị xử phạt tù mắc “bệnh nặng” thì được tạm chấp hành hình phạt cho đến khi sức khỏe được phục hồi.

Trường hợp có căn cứ cho rằng người đang chấp hành án phạt tù mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì Trại giam, Trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh đề nghị Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án chấp hành án phạt tù trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

Những trường hợp bệnh tật khác, không phải bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì không áp dụng quy định tại Điều luật này.

Ngay sau khi nhận được văn bản đề nghị của Trại giam, Trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, TAND cấp tỉnh, TAQS cấp quân khu nơi người bị kết án chấp hành hình phạt tù phải ra quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần gửi kèm theo hồ sơ trưng cầu giám định đến tổ chức giám định pháp y tâm thần có thẩm quyền.

Hồ sơ trưng cầu giám định được quy định cụ thể tại Thông tư số: 23/2019/TT-BYT ngày 28 tháng 8 năm 2019 của Bộ y tế ban hành quy trình giám định pháp y tâm thần và  biểu mẫu sử dụng trong giám định pháp y tâm thần.

Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án đang chấp hành án phạt tù ra quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh (nếu kết luận giám định pháp y tâm thần xác định người đang chấp hành án phạt tù mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi).

Sau khi khỏi bệnh, người đó phải tiếp tục chấp hành án phạt tù nếu không có lý do để miễn chấp hành hình phạt tù theo quy định tại Điều 62 BLHS 2015, cụ thể:

“Điều 62. Miễn chấp hành hình phạt

1. Người bị kết án được miễn chấp hành hình phạt khi được đặc xá hoặc đại xá.

2. Người bị kết án cải tạo không giam giữ hoặc tù có thời hạn đến 03 năm chưa chấp hành hình phạt thì theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định miễn chấp hành hình phạt, nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Sau khi bị kết án đã lập công;

b) Mắc bệnh hiểm nghèo;

c) Chấp hành tốt pháp luật, có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và xét thấy người đó không còn nguy hiểm cho xã hội nữa.

3. Người bị kết án phạt tù có thời hạn trên 03 năm, chưa chấp hành hình phạt nếu đã lập công lớn hoặc mắc bệnh hiểm nghèo và người đó không còn nguy hiểm cho xã hội nữa, thì theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định miễn chấp hành toàn bộ hình phạt.

4. Người bị kết án phạt tù đến 03 năm, đã được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt, nếu trong thời gian được tạm đình chỉ mà đã lập công hoặc chấp hành tốt pháp luật, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và xét thấy người đó không còn nguy hiểm cho xã hội nữa, thì theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định miễn chấp hành phần hình phạt còn lại.

5. Người bị kết án phạt tiền đã tích cực chấp hành được một phần hình phạt nhưng bị lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn kéo dài do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc ốm đau gây ra mà không thể tiếp tục chấp hành được phần hình phạt còn lại hoặc lập công lớn, thì theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định miễn chấp hành phần tiền phạt còn lại.

6. Người bị phạt cấm cư trú hoặc quản chế, nếu đã chấp hành được một phần hai thời hạn hình phạt và cải tạo tốt, thì theo đề nghị của cơ quan thi hành án hình sự cấp huyện nơi người đó chấp hành hình phạt, Tòa án có thể quyết định miễn chấp hành phần hình phạt còn lại.

7. Người được miễn chấp hành hình phạt theo quy định tại Điều này vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ dân sự do Tòa án tuyên trong bản án.”

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Bản án, quyết định của Tòa án được thi hành khi nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 11/09/2021

Bài viết trình bày về việc bản án, quyết định của Tòa án được ra thi hành ngay theo quy định của BLTTHS 2015.

Căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 11/09/2021

Bài viết trình bày về những căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.

Chủ thể nào có thẩm quyền và thủ tục ra quyết định thi hành án?

Hỏi đáp luật Hình Sự 11/09/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền ra quyết định thi hành án hoặc ủy thác cho Tòa án khác cùng cấp ra quyết định thi hành án.

Tính chất của giám đốc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 11/09/2021

Bài viết trình bày về nội dung tính chất của giám đốc thẩm theo quy định của pháp luật hiện hành.

Giải quyết kiến nghị đối với bản án, quyết định của Tòa án là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 11/09/2021

Bài viết quy định về thẩm quyền và trách nhiệm trả lời kiến nghị về việc xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án.

Phát hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật cần xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 12/09/2021

Bài viết quy định những chủ thể có quyền phát hiện vi phạm pháp luật trong bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật và thông báo cho người có thẩm quyền kháng nghị.

Thủ tục thông báo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật cần xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 12/09/2021

Bài viết trình này về quy trình, thủ tục thông báo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật cần xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm theo quy định của pháp luật

Chủ thể nào có quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 12/09/2021

Bài viết trình bày về các chủ thể có quyền được kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm theo quy định của pháp luật.

Thủ tục xem xét bản án tử hình trước khi thi hành?

Hỏi đáp luật Hình Sự 12/09/2021

Bài viết trình bày về quy trình, thủ tục xem xét bản án tử hình trước khi thi hành theo quy định của pháp luật hiện hành.

Thủ tục xóa án tích là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 12/09/2021

Bài viết trình bày về quy trình, thủ tục xóa án tích.