Phiên tòa xét xử sơ thẩm theo thủ tục rút gọn?

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 463 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về phiên tòa xét xử sơ thẩm được quy định như sau:

“Điều 463. Phiên tòa xét xử sơ thẩm

1. Phiên tòa xét xử sơ thẩm theo thủ tục rút gọn do một Thẩm phán tiến hành.

2. Sau phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, Kiểm sát viên công bố quyết định truy tố.

3. Các trình tự, thủ tục khác tại phiên tòa xét xử sơ thẩm được thực hiện theo thủ tục chung quy định tại Bộ luật này nhưng không tiến hành nghị án.”

2. Quy định của BLTTHS 2015 về phiên tòa xét xử sơ thẩm theo thủ tục rút gọn.

Điều luật quy định về thủ tục phiên tòa sơ thẩm theo thủ tục rút gọn được quy định lần đầu trong BLTTHS 2015.

Theo quy định của BLTTHS 2003 thì trình tự, thủ tục xét xử theo thủ tục rút gọn cũng không được giản lược so với thủ tục tố tụng chung; Hội đồng xét xử vẫn bao gồm 01 Thẩm phán và 02 Hội thẩm, điều này không chỉ gây lãng phí về nhân lực, về thời gian đối với các CQTHTT, người tham gia tố tụng mà còn làm cho thủ tục đặc biệt này mất đi ý nghĩa “rút gọn” của nó. Để khắc phục hạn chế nói trên cũng như bảo đảm cho việc xét xử sơ thẩm theo thủ tục rút gọn thực hiện đúng ý nghĩa rút gọn, BLTTHS 2015 đã quy định phiên tòa xét xử sơ thẩm do 01 Thẩm phán tiến hành (không có Hội thẩm).

Sau phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, Kiểm sát viên công bố quyết định truy tố. Quyết định truy tố phải nêu tóm tắt hành vi phạm tội, thủ đoạn, động cơ, mục đích phạm tội, tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra; việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; việc thu giữ, tạm giữ tài liệu, đồ vật và việc xử lý vật chứng; đặc điểm nhân thân của bị can, những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nêu rõ lý do và căn cứ truy tố; tội danh, điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự được áp dụng.

Các hoạt động khác (xét hỏi, tranh luận) được thực hiện theo thủ tục chung được quy định cụ thể trong BLTTHS 2015, đặc biệt là phiên tòa sơ thẩm theo thủ tục rút gọn không có phần nghị án (vì chỉ có 01 Thẩm phán). Thủ tục phiên tòa xét xử sơ thẩm theo thủ tục rút gọn được quy định như sau:

“Điều 307. Trình tự xét hỏi

1. Hội đồng xét xử phải xác định đầy đủ những tình tiết về từng sự việc, từng tội trong vụ án và từng người. Chủ tọa phiên tòa điều hành việc hỏi, quyết định người hỏi trước, hỏi sau theo thứ tự hợp lý.

2. Khi xét hỏi từng người, chủ tọa phiên tòa hỏi trước sau đó quyết định để Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thực hiện việc hỏi.

Người tham gia tố tụng tại phiên tòa có quyền đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi thêm về những tình tiết cần làm sáng tỏ.

Người giám định, người định giá tài sản được hỏi về những vấn đề có liên quan đến việc giám định, định giá tài sản.

3. Khi xét hỏi, Hội đồng xét xử xem xét vật chứng có liên quan trong vụ án.

Điều 320. Trình tự phát biểu khi tranh luận

1. Sau khi kết thúc việc xét hỏi, Kiểm sát viên trình bày luận tội; nếu thấy không có căn cứ để kết tội thì rút toàn bộ quyết định truy tố và đề nghị Tòa án tuyên bố bị cáo không có tội.

2. Bị cáo trình bày lời bào chữa; người bào chữa trình bày lời bào chữa cho bị cáo; bị cáo, người đại diện của bị cáo có quyền bổ sung ý kiến bào chữa.

3. Bị hại, đương sự, người đại diện của họ trình bày ý kiến để bảo vệ quyền và lợi ích của mình; nếu có người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ thì người này có quyền trình bày, bổ sung ý kiến.

4. Trường hợp vụ án được khởi tố theo yêu cầu của bị hại thì bị hại hoặc người đại diện của họ trình bày, bổ sung ý kiến sau khi Kiểm sát viên trình bày luận tội.

Điều 321. Luận tội của Kiểm sát viên

1. Luận tội của Kiểm sát viên phải căn cứ vào những chứng cứ, tài liệu, đồ vật đã được kiểm tra tại phiên tòa và ý kiến của bị cáo, người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự, người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa.

2. Nội dung luận tội phải phân tích, đánh giá khách quan, toàn diện, đầy đủ những chứng cứ xác định có tội, chứng cứ xác định vô tội; tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội; hậu quả do hành vi phạm tội gây ra; nhân thân và vai trò của bị cáo trong vụ án; tội danh, hình phạt, áp dụng điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự, những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; mức bồi thường thiệt hại, xử lý vật chứng, biện pháp tư pháp; nguyên nhân, điều kiện phạm tội và những tình tiết khác có ý nghĩa đối với vụ án.

3. Đề nghị kết tội bị cáo theo toàn bộ hay một phần nội dung bản cáo trạng hoặc kết luận về tội nhẹ hơn; đề nghị mức hình phạt chính, hình phạt bổ sung, biện pháp tư pháp, trách nhiệm bồi thường thiệt hại, xử lý vật chứng.

4. Kiến nghị các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật.

Điều 322. Tranh luận tại phiên tòa

1. Bị cáo, người bào chữa, người tham gia tố tụng khác có quyền trình bày ý kiến, đưa ra chứng cứ, tài liệu và lập luận của mình để đối đáp với Kiểm sát viên về những chứng cứ xác định có tội, chứng cứ xác định vô tội; tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội; hậu quả do hành vi phạm tội gây ra; nhân thân và vai trò của bị cáo trong vụ án; những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, mức hình phạt; trách nhiệm dân sự, xử lý vật chứng, biện pháp tư pháp; nguyên nhân, điều kiện phạm tội và những tình tiết khác có ý nghĩa đối với vụ án.

Bị cáo, người bào chữa, người tham gia tố tụng khác có quyền đưa ra đề nghị của mình.

2. Kiểm sát viên phải đưa ra chứng cứ, tài liệu và lập luận để đối đáp đến cùng từng ý kiến của bị cáo, người bào chữa, người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa.

Người tham gia tranh luận có quyền đáp lại ý kiến của người khác.

3. Chủ tọa phiên tòa không được hạn chế thời gian tranh luận, phải tạo điều kiện cho Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, bị hại, người tham gia tố tụng khác tranh luận, trình bày hết ý kiến nhưng có quyền cắt những ý kiến không liên quan đến vụ án và ý kiến lặp lại.

Chủ tọa phiên tòa yêu cầu Kiểm sát viên phải đáp lại những ý kiến của người bào chữa, người tham gia tố tụng khác mà những ý kiến đó chưa được Kiểm sát viên tranh luận.

4. Hội đồng xét xử phải lắng nghe, ghi nhận đầy đủ ý kiến của Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa, người tham gia tranh luận tại phiên tòa để đánh giá khách quan, toàn diện sự thật của vụ án. Trường hợp không chấp nhận ý kiến của những người tham gia phiên tòa thì Hội đồng xét xử phải nêu rõ lý do và được ghi trong bản án.”

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Xem xét việc rút quyết định truy tố hoặc kết luận về tội nhẹ hơn tại phiên tòa?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về việc xem xét việc rút quyết định truy tố hoặc kết luận về tội nhẹ hơn tại phiên tòa xét xử theo quy định của pháp luật.

Trở lại việc xét hỏi tại phiên tòa khi nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về nội dung trở lại việc xét hỏi tại phiên tòa xét xử theo quy định của pháp luật hiện hành.

Khi nào bị cáo được nói lời sau cùng?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về nội dung bị cáo nói lời sau cùng tại phiên tòa xét xử.

Tranh luận tại phiên tòa xét xử được quy định như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về việc tranh luận tại phiên tòa xét xử theo quy định của BLTTHS 2015.

Luận tội của Kiểm sát viên phải dựa trên những căn cứ gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về căn cứ, nội dung luận tội của Kiểm sát viên theo quy định của pháp luật hiện hành.

Chủ thể nào có quyền được nghị án? Quy trình, thủ tục của việc nghị án?

Hỏi đáp luật Hình Sự 30/08/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền, nội dung, quy trình, thủ tục của việc nghị án theo quy định của BLTTHS 2015.

Tuyên án tại phiên tòa xét xử sơ thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 01/09/2021

Bài viết trình bày về hoạt động công khai bản án, quyết định của Hội đồng xét xử sau khi nghị án theo quy định của pháp luật.

Bắt tạm giam bị cáo sau khi tuyên án là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 01/09/2021

Bài viết trình bày về việc bắt tạm giam bị cáo ngay sau khi tuyên án theo quy định của BLTTHS 2015.

Tính chất của xét xử phúc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 01/09/2021

Bài viết trình bày về việc xét xử phúc thẩm theo quy định pháp luật hiện hành.

Trả tự do cho bị cáo tại phiên tòa xét xử?

Hỏi đáp luật Hình Sự 01/09/2021

Bài viết trình bày về việc trả tự do cho bị cáo theo quy định của pháp luật.