Quy trình, thủ tục lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân?

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 442 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân được quy định như sau:

“Điều 442. Lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân

1. Việc lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân phải do Điều tra viên, cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thực hiện tại nơi tiến hành điều tra, tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc tại trụ sở của pháp nhân. Trước khi lấy lời khai, Điều tra viên, cán bộ điều tra phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa thời gian, địa điểm lấy lời khai. Khi xét thấy cần thiết, Kiểm sát viên tham gia việc lấy lời khai.

2. Trước khi tiến hành lấy lời khai lần đầu, Điều tra viên, cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải giải thích cho người đại diện theo pháp luật của pháp nhân biết rõ quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 435 của Bộ luật này và phải ghi vào biên bản. Có thể cho người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tự viết lời khai của mình.

3. Không được lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân vào ban đêm.

4. Kiểm sát viên lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân trong trường hợp người này không thừa nhận hành vi phạm tội của pháp nhân, khiếu nại hoạt động điều tra hoặc có căn cứ xác định việc điều tra vi phạm pháp luật hoặc trong trường hợp khác khi xét thấy cần thiết.

Việc Kiểm sát viên lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân cũng được tiến hành theo quy định tại Điều này.

5. Việc lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

Việc lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tại các địa điểm khác được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh theo yêu cầu của người đại diện, của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.”

6. Biên bản lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này.

2. Quy định của BLTTHS 2015 về việc lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân.

Là một thực thể xã hội, bản thân pháp nhân không thể tự mình trực tiếp tham gia các hoạt động tố tụng hình sự, trong đó có việc lấy lời khai của cơ quan THTT phải thông qua người đại diện theo pháp luật của mình. Điều 442 BLTTHS 2015 quy định việc lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân phải do Điều tra viên, cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thực hiện tại nơi tiến hành điều tra, tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc tại trụ sở của pháp nhân. Trước khi lấy lời khai, Điều tra viên, cán bộ điều tra phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa thời gian, địa điểm lấy lời khai. Khi xét thấy cần thiết, Kiểm sát viên tham gia việc lấy lời khai.

Khoản 2, khoản 3 Điều 442 BLTTHS 2015 quy định trách nhiệm của Điều tra viên, cán bộ điều tra của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trước khi tiến hành lấy lời khai lần đầu. Theo đó, Điều tra viên, cán bộ điều tra của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải giải thích cho người đại diện theo pháp luật của pháp nhân biết rõ quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 435 của BLTTHS 2015 và phải ghi vào biên bản, cụ thể:

“Điều 435. Quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân

1. Người đại diện theo pháp luật của pháp nhân có quyền:

a) Được thông báo kết quả giải quyết nguồn tin về tội phạm;

b) Được biết lý do pháp nhân mà mình đại diện bị khởi tố;

c) Được thông báo, được giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;

d) Được nhận quyết định khởi tố bị can đối với pháp nhân; quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can đối với pháp nhân; quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với pháp nhân; quyết định phê chuẩn quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can đối với pháp nhân; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp cưỡng chế; bản kết luận điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án; bản cáo trạng; quyết định đưa vụ án ra xét xử; bản án, quyết định của Tòa án và quyết định tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;

đ) Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại pháp nhân mà mình đại diện hoặc buộc phải thừa nhận pháp nhân mà mình đại diện có tội;

e) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

g) Đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật theo quy định của Bộ luật này;

h) Tự bào chữa, nhờ người bào chữa cho pháp nhân;

i) Được đọc, ghi chép bản sao tài liệu hoặc tài liệu đã được số hóa liên quan đến việc buộc tội, gỡ tội hoặc bản sao tài liệu khác liên quan đến việc bào chữa cho pháp nhân kể từ khi kết thúc điều tra khi có yêu cầu;

k) Tham gia phiên tòa, đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi hoặc tự mình hỏi những người tham gia phiên tòa nếu được chủ tọa đồng ý; tranh luận tại phiên tòa;

l) Phát biểu ý kiến sau cùng trước khi nghị án;

m) Xem biên bản phiên tòa, yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản phiên tòa;

n) Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án;

o) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

2. Người đại diện theo pháp luật của pháp nhân có nghĩa vụ:

a) Có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Trường hợp vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan thì có thể bị dẫn giải;

b) Chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.”

Có thể cho người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tự viết lời khai của mình.

Điều tra viên, cán bộ điều tra của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra chỉ được lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân vào ban ngày, không được lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân vào ban đêm.

Khoản 4 Điều 442 BLTTHS 2015 quy định về việc lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân của Kiểm sát viên. Theo đó, Kiểm sát viên lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân trong trường hợp người này không thừa nhận hành vi phạm tội của pháp nhân, khiếu nại hoạt động điều tra hoặc có căn cứ xác định việc điều tra vi phạm pháp luật hoặc trong trường hợp khác khi xét thấy cần thiết và tiến hành theo quy định của Điều luật này.

Để việc lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân bảo đảm theo đúng pháp luật, phòng tránh việc bức cung hoặc tra tấn nhục hình trong khi lấy lời khai, khoản 5 Điều 442 BLTTHS 2015 quy định:  nếu lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Nếu lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tại các địa điểm khác được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh theo yêu cầu của người đại diện, của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Nội dung ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân thương mại phạm tội được quy định cụ thể tại Thông tư liên tịch 03/2018/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BQP.

Lấy lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân là một biện pháp thu thập tài liệu, chứng cứ theo quy định của BLTTHS 2015, do vậy để bảo đảm thông tin có được từ lời khai của người đại diện theo pháp luật của pháp nhân trước cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có thể được coi là chứng cứ theo quy định tại Điều 86 BLTTHS 2015 thì trước hết việc lấy lời khai và thu thập thông tin có được phải trình bày theo đúng trình tự, thủ tục mà BLTTHS đã quy định. Trên tinh thần đó, khoản 6 Điều 442 BLTTHS 2015 đã quy định về việc lấy lời khai người đại diện theo pháp luật của pháp nhân được lập theo quy định tại Điều 178 của BLTTHS 2015, cụ thể:

“Điều 178. Biên bản điều tra

Khi tiến hành hoạt động điều tra, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải lập biên bản theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật này.

Điều tra viên, Cán bộ điều tra lập biên bản phải đọc biên bản cho người tham gia tố tụng nghe, giải thích cho họ quyền được bổ sung và nhận xét về biên bản. Ý kiến bổ sung, nhận xét được ghi vào biên bản; trường hợp không chấp nhận bổ sung thì ghi rõ lý do vào biên bản. Người tham gia tố tụng, Điều tra viên, Cán bộ điều tra cùng ký tên vào biên bản.

Trường hợp Kiểm sát viên, Kiểm tra viên lập biên bản thì biên bản được thực hiện theo quy định tại Điều này. Biên bản phải được chuyển ngay cho Điều tra viên để đưa vào hồ sơ vụ án.

Việc lập biên bản trong giai đoạn khởi tố được thực hiện theo quy định tại Điều này.”

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Tội từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định, định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 02/09/2021

Tội từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định, định giá tài sản hoặc từ chối cung cấp tài liệu quy định tại Điều 383 BLHS

Tội trốn khỏi nơi giam, giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 02/09/2021

Tội trốn khỏi nơi giam, giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử quy định tại Điều 386 BLHS

Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 02/09/2021

Tội vi phạm việc niêm phong, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản quy định Điều 385 BLHS.

Quy trình, thủ tục thụ lý vụ án tại giai đoạn phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết trình bày về quy định, trình tự thủ tục thụ lý vụ án tại giai đoạn phúc thẩm theo quy định của pháp luật hiện hành.

Trách nhiệm của Tòa án cấp phúc thẩm về việc chuyển hồ sơ vụ án cho VKS theo quy định của pháp luật?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết trình bày về việc chuyển hồ sơ vụ án cho VKS theo quy định pháp luật hiện hành

Hậu quả của việc kháng cáo, kháng nghị là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết trình bày về hậu quả của việc kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Hiệu lực của bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án không có kháng cáo, kháng nghị?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết trình bày về hiệu lực của bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án không có kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Tòa án có thẩm quyền xét xử phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết quy định về thẩm quyền xét xử của Tòa án cấp phúc thẩm.

Quy trình, thủ tục thay đổi, bổ sung, rút kháng cáo, kháng nghị tại phiên tòa phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 07/09/2021

Bài viết quy định về việc thay đổi, bổ sung, rút kháng cáo, kháng nghị tại phiên tòa xét xử phúc thẩm.