Quy trình xét xử đối với người dưới 18 tuổi là gì?

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 423 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về xét xử người dưới 18 tuổi được quy định như sau:

“Ðiều 423. Xét xử

1. Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án phải có một Hội thẩm là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn thanh niên hoặc người có kinh nghiệm, hiểu biết tâm lý người dưới 18 tuổi.

2. Trường hợp đặc biệt cần bảo vệ bị cáo, bị hại là người dưới 18 tuổi thì Tòa án có thể quyết định xét xử kín.

3. Phiên tòa xét xử bị cáo là người dưới 18 tuổi phải có mặt người đại diện của bị cáo, đại diện của nhà trường, tổ chức nơi bị cáo học tập, sinh hoạt, trừ trường hợp những người này vắng mặt mà không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan.

4. Việc xét hỏi, tranh luận với bị cáo, bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi tại phiên tòa được tiến hành phù hợp với lứa tuổi, mức độ phát triển của họ. Phòng xử án được bố trí thân thiện, phù hợp với người dưới 18 tuổi.

5. Đối với vụ án có bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi, Hội đồng xét xử phải hạn chế việc tiếp xúc giữa bị hại, người làm chứng với bị cáo khi bị hại, người làm chứng trình bày lời khai tại phiên tòa. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có thể yêu cầu người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hỏi bị hại, người làm chứng.

6. Khi xét xử, nếu thấy không cần thiết phải quyết định hình phạt đối với bị cáo thì Hội đồng xét xử áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.

7. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết việc xét xử vụ án có người dưới 18 tuổi của Tòa gia đình và người chưa thành niên.”

2. Quy định của BLTTHS 2015 về việc xét xử người dưới 18 tuổi.

Trên cơ sở thừa kế quy định về xét xử tại Điều 307 BLTTHS 2003, Điều 423 BLTTHS 2015 đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người dưới 18 tuổi tại phiên tòa. Theo đó, Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án mà bị cáo là người dưới 18 tuổi gồm Thẩm phán và hai Hội thẩm, trong đó bắt buộc phải có một Hội thẩm là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn thanh niên hoặc người có kinh nghiệm, hiểu biết tâm lý người dưới 18 tuổi. Quy định bắt buộc phải có một Hội thẩm là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn thanh niên hoặc người có kinh nghiệm, hiểu biết tâm lý người dưới 18 tuổi xuất phát từ yêu cầu cần phải có người hiểu biết về tâm lý, lứa tuổi mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức và có kinh nghiệm về giáo dục người dưới 18 tuổi.

Việc xét xử tại Tòa án đều tiến hành công khai, trừ những trường hợp cần giữ bí mật nhà nước hoặc thuần phong mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì Tòa án có thể xử kín. Đó là nguyên tắc chung đã được ghi nhận tại khoản 3 Điều 103 Hiến pháp 2013. Cụ thể hóa nguyên tắc này, khoản 2 Điều 423 BLTTHS 2015 quy định trường hợp đặc biệt cần bảo vệ bị cáo, bị hại là người dưới 18 tuổi (như không để cho những người không cần thiết biết về tội phạm hoặc những khúc mắc về đời tư của người dưới 18 tuổi hoặc gia đình họ nhằm tránh gây ảnh hưởng xấu đến tương lai của họ) thì Tòa án có quyết định xét xử kín.

Tại phiên tòa xét xử bị cáo là người dưới 18 tuổi, phải có mặt người đại diện của bị cáo, đại diện của nhà trường, tổ chức nơi người dưới 18 tuổi học tập, lao động và sinh hoạt. Tòa án có thẩm quyền phải triệu tập người đại diện của bị cáo, đại diện của nhà trường, tổ chức nơi người dưới 18 tuổi học tập, lao động và sinh hoạt tham gia phiên tòa. Trong trường hợp người đại diện của bị cáo, đại diện của nhà trường, tổ chức nơi người dưới 18 tuổi học tập lao động và sinh hoạt vắng mặt mà không có lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành xét xử.

Việc xét hỏi, tranh luận với bị cáo, bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi tại phiên tòa được tiến hành phù hợp với lứa tuổi, mức độ phát triển của họ. Phòng xử án được bố trí thân thiện, phù hợp với người dưới 18 tuổi, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu, chuẩn mực quốc tế đặt ra. Đối với vụ án có bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi, Hội đồng xét xử phải hạn chế việc tiếp xúc giữa bị hại, người làm chứng với bị cáo khi bị hại, người làm chứng trình bày lời khai tại phiên tòa. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có thể yêu cầu người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hỏi bị hại, người làm chứng.

Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người đó và chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa những sai lầm, tạo điều kiện để họ pháp triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội. Chương XII BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 về chính sách hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội đã có nhiều đổi mới, mở rộng trường hợp người dưới 18 tuổi được áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng cũng như các trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự nhằm phát huy các biện pháp giám sát, giáo dục thay vì đưa các em vào trại giam. Để phù hợp với chính sách này, BLTTHS 2015 quy định: “Khi xét xử, nếu thấy không cần thiết phải quyết định hình phạt đối với bị cáo thì Hội đồng xét xử áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.”

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết việc xét xử vụ án có người dưới 18 tuổi của Tòa gia đình và người chưa thành niên. Đây là một quy định mới so với Điều 307 BLTTHS 2003 nhằm bảo đảm việc phù hợp với Luật tổ chức TAND 2014. Ngoài ra, nội dung này còn được quy định chi tiết tại Thông tư 02/2018/TT-TANDTC ngày 21 tháng 09 năm 2018 quy định chi tiết việc xét xử vụ án hình sự có người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi thuộc thẩm quyền của Tòa gia đình và người chưa thành niên.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Sự có mặt của thành viên HĐXX phúc thẩm, Thư ký Tòa án?

Hỏi đáp luật Hình Sự 08/09/2021

Bài viết trình bày về nội dung quy định sự có mặt của thành viên Hội đồng xét xử phúc thẩm, Thư ký Tòa án theo quy định của pháp luật.

Tại sao Kiểm sát viên phải có mặt tại phiên tòa phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 08/09/2021

Bài viết quy định về sự có mặt của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm theo quy định của pháp luật hiện hành.

Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 08/09/2021

Bài viết trình bày về việc quy định thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm theo quy định.

Đình chỉ xét xử phúc thẩm khi nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 08/09/2021

Bài viết trình bày về căn cứ, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, thời hạn Tòa án cấp phúc thẩm ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm.

Áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế trong giai đoạn xét xử phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 08/09/2021

Bài viết quy định thẩm quyền áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế trong giai đoạn xét xử phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

Quy trình, thủ tục phiên tòa phúc thẩm được diễn ra như thế nào?

Hỏi đáp luật Hình Sự 09/09/2021

Bài viết trình bày về quy trình, thủ tục phiên tòa phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

Bổ sung, xem xét chứng cứ, tài liệu, đồ vật tại phiên tòa phúc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 09/09/2021

Bài viết trình bày về việc bổ sung, xem xét chứng cứ, tài liệu, đồ vật tại phiên tòa phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

Khi nào Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo, kháng nghị?

Hỏi đáp luật Hình Sự 09/09/2021

Bài viết trình bày về việc không chấp nhận kháng cáo, kháng nghị và giữ nguyên bản án sơ thẩm theo quy định của pháp luật

Trong những trường hợp nào cần phải hoãn phiên tòa phúc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 09/09/2021

Bài viết trình bày về những căn cứ hoãn phiên tòa theo quy định của pháp luật hiện hành.