Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn khi nào?

1. Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 457 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) tuân thủ pháp luật về quyết định áp dụng thủ tục rút gọn được quy định như sau:

“Điều 457. Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn

1. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi vụ án có đủ điều kiện quy định tại Điều 456 của Bộ luật này, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.

Thủ tục rút gọn được áp dụng kể từ khi ra quyết định cho đến khi kết thúc việc xét xử phúc thẩm, trừ trường hợp bị hủy bỏ theo quy định tại Điều 458 của Bộ luật này.

2. Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn được giao cho bị can, bị cáo hoặc người đại diện của họ, gửi cho người bào chữa trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định.

Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra, Tòa án được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định.

3. Trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra không đúng pháp luật thì trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định, Viện kiểm sát phải ra quyết định hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn và gửi cho Cơ quan điều tra.

4. Trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Tòa án không đúng pháp luật thì Viện kiểm sát kiến nghị với Chánh án Tòa án đã ra quyết định. Chánh án Tòa án phải xem xét, trả lời trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được kiến nghị của Viện kiểm sát.

5. Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn có thể bị khiếu nại. Bị can, bị cáo hoặc người đại diện của họ có quyền khiếu nại quyết định áp dụng thủ tục rút gọn; thời hiệu khiếu nại là 05 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Khiếu nại được gửi đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn và phải được giải quyết trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại.”

2. Quy định của BLTTHS 2015 về quyết định áp dụng thủ tục rút gọn

Theo quy định tại Điều luật này, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án là các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.

Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi vụ án có đủ điều kiện quy định tại Điều 456 của BLTTHS 2015, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.

“Điều 456. Điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn

1. Thủ tục rút gọn được áp dụng trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm khi có đủ các điều kiện:

a) Người thực hiện hành vi phạm tội bị bắt quả tang hoặc người đó tự thú;

b) Sự việc phạm tội đơn giản, chứng cứ rõ ràng;

c) Tội phạm đã thực hiện là tội phạm ít nghiêm trọng;

d) Người phạm tội có nơi cư trú, lý lịch rõ ràng.

2. Thủ tục rút gọn được áp dụng trong xét xử phúc thẩm khi có một trong các điều kiện:

a) Vụ án đã được áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử sơ thẩm và chỉ có kháng cáo, kháng nghị giảm nhẹ hình phạt hoặc cho bị cáo được hưởng án treo;

b) Vụ án chưa được áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử sơ thẩm nhưng có đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này và chỉ có kháng cáo, kháng nghị giảm nhẹ hình phạt hoặc cho bị cáo được hưởng án treo.”

Như vậy, việc ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn có thể được thực hiện trong bất kỳ giai đoạn tố tụng nào. Ví dụ CQĐT tiến hành điều tra vụ án theo thủ tục thông thường và chuyển hồ sơ sang Viện kiểm sát để quyết định truy tố. Nếu xét thấy vụ án có đủ điều kiện quy định tại Điều 456 của BLTTHS 2015 thì Viện kiểm sát phải ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.

Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể thời điểm “vụ án có đủ điều kiện quy định tại Điều 456 của BLTTHS 2015 là thời điểm nào (vì mỗi vụ án cụ thể, việc xác định các điều kiện có thể nhanh, chậm khác nhau) nên chỉ quy định : “Trong thời hạn 24 giờ” kể từ khi vụ án có đủ điều kiện quy định tại Điều 456 của  Bộ Luật này, CQĐT, Viện kiểm sát, Tòa án phải ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.

Thủ tục rút gọn được áp dụng kể từ khi ra quyết định cho đến khi kết thúc việc xét xử phúc thẩm trừ trường hợp bị hủy bỏ theo quy định tại Điều 458 BLTTHS 2015.

Việc áp dụng thủ tục rút gọn không chỉ là hoạt động của các CQTHTT mà còn liên quan đến quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị can, bị cáo. Do đó, để bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo. Điều luật này quy định rõ trách nhiệm của cơ quan ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn trong việc giao quyết định áp dụng thủ tục rút gọn cho bị can, bị cáo hoặc người đại diện của họ, gửi cho người bào chữa trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định.

Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra, Tòa án được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định.

Trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra không đúng pháp luật (như vụ án không đáp ứng đủ 4 điều kiện được áp dụng thủ tục rút gọn quy định tại Điều 456 BLTTHS 2015; quyết định do người không đủ thẩm quyền ký…) thì trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định, Viện kiểm sát phải ra quyết định hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn và gửi cho Cơ quan điều tra để thực hiện. Lưu ý rằng quy định này không áp dụng đối với quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Tòa án, nói cách khác thì Viện kiểm sát không có thẩm quyền ra quyết định hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn do Tòa án ban hành.

Trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Tòa án không đúng pháp luật thì Viện kiểm sát kiến nghị với Chánh án Tòa án đã ra quyết định. Chánh án Tòa án phải xem xét, trả lời trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được kiến nghị của Viện kiểm sát. Nếu xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Tòa án không đúng thì Chánh án Tòa án ra quyết định hủy bỏ; trong trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Tòa án đúng pháp luật thì Chánh án có văn bản trả lời cho Viện kiểm sát.

Điều luật cũng quy định: Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn có thể bị khiếu nại. Bị can, bị cáo hoặc người đại diện của họ có quyền khiếu nại quyết định áp dụng thủ tục rút gọn; thời hiệu khiếu nại là 05 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Khiếu nại được gửi đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn và phải được giải quyết trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại.

Ngoài ra, Điều này còn được quy định tại Điều 28 Thông tư liên tịch 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP, cụ thể:

“Điều 28. Việc quyết định áp dụng thủ tục rút gọn

1. Trường hợp xét thấy vụ án có đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 456 Bộ luật Tố tụng hình sự mà Cơ quan điều tra không ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn, thì Viện kiểm sát có văn bản yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi nhận được văn bản yêu cầu của Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra phải ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn hoặc có văn bản nêu rõ lý do không áp dụng thủ tục rút gọn. Trường hợp nhận được văn bản nêu rõ lý do không áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra mà Viện kiểm sát thấy phải áp dụng thủ tục rút gọn thì Viện kiểm sát ra quyết định và chuyển cho Cơ quan điều tra để thực hiện.

2. Trường hợp xét thấy quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra không có căn cứ và trái pháp luật, thì trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi nhận được quyết định, Viện kiểm sát phải ra quyết định hủy bỏ quyết định đó.

3. Trong giai đoạn điều tra, nếu thấy không còn một trong các điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 456 Bộ luật Tố tụng hình sự hoặc vụ án, bị can được tạm đình chỉ điều tra, thì việc hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn được thực hiện như sau:

a) Trường hợp Cơ quan điều tra ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn, thì Cơ quan điều tra phải ra quyết định hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn; nếu Cơ quan điều tra không thực hiện thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ;

b) Trường hợp Viện kiểm sát ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ.

4. Trong giai đoạn truy tố, nếu thấy không còn một trong các điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 456 Bộ luật Tố tụng hình sự hoặc vụ án, bị can được tạm đình chỉ, thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định áp dụng thủ tục rút gọn.”

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Không chấp nhận kháng nghị; giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 16/09/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm trong việc không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị.

Khi nào Hội đồng giám đốc thẩm hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại?

Hỏi đáp luật Hình Sự 16/09/2021

Bài viết quy định về thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm trong việc hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại.

Thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 16/09/2021

Bài viết trình bày về nội dung thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm.

Khi nào Hội đồng giám đốc thẩm hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ vụ án?

Hỏi đáp luật Hình Sự 16/09/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm trong việc hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ vụ án theo quy định của pháp luật.

Quyết định giám đốc thẩm bao gồm những nội dung gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 17/09/2021

Bài viết trình bày về nội dung của quyết định giám đốc thẩm theo quy định của pháp luật.

Khi nào quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực? Quy trình, thủ tục của việc gửi quyết định giám đốc thẩm?

Hỏi đáp luật Hình Sự 17/09/2021

Bài viết trình bày về thời điểm có hiệu lực của quyết định giám đốc thẩm và việc gửi quyết định giám đốc thẩm cho các bên có liên quan sau khi xét xử giám đốc thẩm.

Khi nào Hội đồng giám đốc thẩm sửa bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật?

Hỏi đáp luật Hình Sự 17/09/2021

Bài viết trình bày về thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm trong việc sửa bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.

Thời hạn chuyển hồ sơ vụ án để điều tra lại hoặc xét xử lại là gì?

Hỏi đáp luật Hình Sự 17/09/2021

Bài viết trình bày về thời hạn chuyển hồ sơ vụ án để điều tra lại hoặc xét xử lại trong trường hợp Hội đồng giám đốc thẩm quyết định hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.