So sánh tội vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện với tội vi phạm quy định về bảo vệ?

Nội dung

Tội vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện

Tội vi phạm quy định về bảo vệ

Căn cứ pháp lý

Điều 411 Bộ luật Hình sự

Điều 410 Bộ luật Hình sự

Khách thể

Tội vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện xâm phạm sự an toàn về người, vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự và về tài sản trong hoạt động chiến đấu và huấn luyện của bộ đội.

Như vậy, khách thể của tội phạm là sự an toàn về người, vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự và về tài sản trong hoạt động chiến đấu và huấn luyện của bộ đội.

Tội vi phạm các quy định về bảo vệ trực tiếp xâm phạm chế độ tuần tra, canh gác, áp tải và hộ tống trong quân đội.

Như vậy, khách thể của tội phạm là chế độ tuần tra, canh gác, áp tải và hộ tống trong quân đội.

Mặt khách quan

Hành vi thuộc mặt khách quan của tội phạm là hành vi không chấp hành nghiêm chỉnh những quy định bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện gây hậu quả nghiêm trọng.

Chấp hành không nghiêm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện là chấp hành một cách lơ là, chậm trễ hoặc tuỳ tiện các quy định đó.

Quy định về an toàn là những quy định cụ thể về an toàn trong huấn luyện, trong thao tác, sử dụng vũ khí, khí tài, phương tiện kỹ thuật quân sự trong huấn luyện hoặc trong chiến đấu được quy định trong Điều lệnh Quân đội hoặc trong các văn bản khác đối với từng loại vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự, từng hình thức huấn luyện. Để xác định hành vi có cấu thành tội vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện cần phải xác định người đó đã vi phạm các quy định cụ thể nào về bảo đảm an toàn?

Hậu quả nghiêm trọng xảy ra là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm. Hậu quả này phải do hành vi vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện trực tiếp gây ra. Tội phạm hoàn thành từ thời điểm có hậu quả nghiêm trọng xảy ra.

Trường hợp hậu quả nghiêm trọng không xảy ra, người thực hiện hành vi không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này nhưng sẽ bị xử lý kĩ luật theo quy định tại Điều 26 Thông tư 16/2020/TT-BQP quy định về việc áp dụng các hình thức kỉ luật, trình tự, thủ tục, thời hiệu, thời hạn và thẩm quyền xử lý kỉ luật trong Bộ Quốc phòng:

“Điều 26. Vi phạm các quy định về bảo đảm an toàn

1. Vi phạm các quy định phòng chống cháy nổ; bảo đảm an toàn trong huấn luyện, công tác, lao động, học tập, sinh hoạt và an toàn giao thông thì bị kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.

2. Nếu vi phạm một trong các trường hợp sau thì bị kỷ luật từ hạ bậc lương, giáng cấp bậc quân hàm đến giáng chức, cách chức:

a) Đã bị xử lý kỷ luật mà còn vi phạm;

b) Là người có chuyên môn nghiệp vụ hoặc thiếu trách nhiệm trong việc ngăn chặn hậu quả;

c) Để xảy ra mất an toàn về người, vũ khí, trang bị, phương tiện, tài sản.”

Hành vi thuộc mặt khách quan của tội vi phạm các quy định về bảo vệ không chấp hành quy định về tuần tra, canh gác, áp tải, hộ tống.

Không chấp hành các quy định hay nói cách khác là chấp hành không nghiêm chỉnh những quy định được đặt ra, là chấp hành một cách lơ là, chậm trễ hoặc tuỳ tiện các quy định đó. Đây là những quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của những người làm nhiệm vụ tuần tra, canh gác, áp tải và hộ tống được quy định trong Điều lệnh Quân đội hoặc được người chỉ huy trực tiếp giao nhiệm vụ.

Tuy nhiên, người thực hiện hành vi trên chỉ bị coi là tội phạm khi hậu quả của hành vi thuộc một trong những trường hợp sau đây:

a) Làm người được bảo vệ, hộ tống bị tổn thương cơ thể;

b) Làm hư hỏng phương tiện kỹ thuật, thiết bị quân sự;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

d) Gây hậu quả nghiêm trọng khác.

Trường hợp người thực hiện hành vi vi phạm quy định về bảo vệ nhưng chưa gây ra những hậu quả kể trên thì người thực hiện hành vi vi phạm quy định về bảo vệ không bị coi là phạm tội. mặc dù vậy, người thực hiện hành vi nêu trên vẫn bị xử lý kĩ luật theo quy định tại Điều 24 Thông tư 16/2020/TT-BQP quy định về việc áp dụng các hình thức kỉ luật, trình tự, thủ tục, thời hiệu, thời hạn và thẩm quyền xử lý kỉ luật trong Bộ Quốc phòng:

“Điều 25. Vi phạm các quy định về bảo vệ

1. Chấp hành không nghiêm các quy định về tuần tra, canh gác, áp tải, hộ tống thì bị kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.

2. Nếu vi phạm trong trường hợp bảo vệ mục tiêu quan trọng thì bị kỷ luật từ hạ bậc lương, giáng cấp bậc quân hàm đến giáng chức, cách chức.”

Chủ thể

Chủ thể của tội chống mệnh lệnh là chủ thể đặc biệt. Chỉ những người được quy định tại Điều 392 Bộ luật Hính sự mới có thể bị bắt buộc phục tùng mệnh lệnh.

Ngoài ra, người phạm tội phải đáp ứng đủ điều kiện về tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Mặt chủ quan

Tội phạm được thực hiện do lỗi vô ý, có thể là vô ý do quá tự tin hoặc vô ý do cẩu thả.

- Vô ý do quá tự tin : Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được.

- Vô ý do cẩu thả: Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó.

Hình phạt

Điều 411 Bộ luật Hình sự quy định 02 khung hình phạt đối với người phạm tội như sau:

-Người nào không chấp hành nghiêm chỉnh những quy định bảo đảm an toàn trong chiến đấu hoặc trong huấn luyện gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

- Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết về Bộ luật Hình sự.

Điều 410 Bộ luật Hình sự quy định 02 khung hình phạt đối với người phạm tội như sau:

- Người nào không chấp hành quy định về tuần tra, canh gác, áp tải, hộ tống thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm:

a) Làm người được bảo vệ, hộ tống bị tổn thương cơ thể;

b) Làm hư hỏng phương tiện kỹ thuật, thiết bị quân sự;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

d) Gây hậu quả nghiêm trọng khác.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Làm người được bảo vệ, hộ tống chết;

b) Làm mất phương tiện kỹ thuật, thiết bị quân sự;

c) Trong chiến đấu;

d) Trong khu vực có chiến sự;

đ) Lôi kéo người khác phạm tội;

e) Gây thiệt hại về tài sản 500.000.000 đồng trở lên;

g) Gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng khác.