Ai phải có nghĩa vụ chứng minh trong hoạt động TTDS?

Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (BLTTDS) tuân thủ pháp luật về nghĩa vụ chứng minh được quy định như sau:

“Điều 91. Nghĩa vụ chứng minh

1. Đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp, trừ các trường hợp sau đây:

a) Người tiêu dùng khởi kiện không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bị kiện có nghĩa vụ chứng minh mình không có lỗi gây ra thiệt hại theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;

b) Đương sự là người lao động trong vụ án lao động mà không cung cấp, giao nộp được cho Tòa án tài liệu, chứng cứ vì lý do tài liệu, chứng cứ đó đang do người sử dụng lao động quản lý, lưu giữ thì người sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ đó cho Tòa án.

Người lao động khởi kiện vụ án đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thuộc trường hợp người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc trường hợp không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động theo quy định của pháp luật về lao động thì nghĩa vụ chứng minh thuộc về người sử dụng lao động;

c) Các trường hợp pháp luật có quy định khác về nghĩa vụ chứng minh.

2. Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện để bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước hoặc yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho việc khởi kiện, yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

4. Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ việc.”

Quy định của BLTTDS 2015 về nghĩa vụ chứng minh.

Khác với trong tố tụng hình sự, nghĩa vụ chứng minh thuộc về cơ quan điều tra, truy tố, xét xử để nghiên cứu, điều tra vụ án để tìm ra tội phạm, còn trong TTDS nghĩa vụ chứng minh thuộc về các đương sự trong vụ án. Theo khoản 1 Điều 68 BLTTDS 2015 có quy định về đương sự như sau: “Đương sự trong vụ án dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; đương sự trong việc dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm người yêu cầu giải quyết việc dân sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”.

Như vậy,  trong hoạt động TTDS đương sự nào yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình ( kể cả trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện để bảo vệ  lợi ích công cộng, lợi ích Nhà nước hoặc yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp  của người khác) thì  phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp. Ngoài ra đương sự phản đổi yêu cầu của người khác đối với mình thì họ phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để chứng minh cho sự phản đối đó của mình là đúng. Như vậy, không chỉ có nguyên đơn mới phải thu thập, cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để chứng minh cho yêu cầu của mình, mà kể cả người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, hay bị đơn trong trường hợp có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, hoặc đưa ra yêu cầu phản tố đối kháng với yêu cầu của người khác thì đều phải có nghĩa vụ chứng minh.

Và Điều luật quy định rõ các trường hợp đương sự đưa ra yêu cầu nhưng không phải chứng minh đó là:

- Người tiêu dùng khởi kiện không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bị kiện có nghĩa vụ chứng minh mình không có lỗi gây ra thiệt hại theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;

- Đương sự là người lao động trong vụ án lao động mà không cung cấp, giao nộp được cho Tòa án tài liệu, chứng cứ vì lý do tài liệu, chứng cứ đó đang do người sử dụng lao động quản lý, lưu giữ thì người sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ đó cho Tòa án.

Người lao động khởi kiện vụ án đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thuộc trường hợp người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc trường hợp không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động theo quy định của pháp luật về lao động thì nghĩa vụ chứng minh thuộc về người sử dụng lao động;

- Các trường hợp pháp luật có quy định khác về nghĩa vụ chứng minh.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

0908 308 123
Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

0908 308 123

luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Thành phần giải quyết việc dân sự?

Tố tụng 22/10/2021

Bài viết trình bày về thành phần giải quyết việc dân sự theo quy định của BLTTDS 2015.

Quyền, nghĩa vụ của đương sự là gì?

Tố tụng 22/10/2021

Bài viết trình bày về quyền, nghĩa vụ của đương sự theo quy định của BLTTDS 2015.

Khi nào áp dụng việc xét xử vụ án dân sự theo thủ tục rút gọn?

Tố tụng 22/10/2021

Bài viết trình bày về nội dung xét xử vụ án dân sự theo thủ tục rút gọn.

Năng lực pháp luật tố tụng dân sự; năng lực hành vi tố tụng dân sự của đương sự là gì?

Tố tụng 22/10/2021

Bài viết trình bày về năng lực pháp luật tố tụng dân sự và năng lực hành vi tố tụng dân sự của đương sự.

Quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn là gì?

Tố tụng 23/10/2021

Bài viết trình bày về quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn trong vụ án dân sự.

Quyền, nghĩa vụ của bị đơn là gì?

Tố tụng 23/10/2021

Bài viết trình bày về quyền, nghĩa vụ của bị đơn.