Tòa án không công nhận phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi nào?

Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 459 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (BLTTDS) tuân thủ pháp luật về việc Tòa án không công nhận phán quyết của Trọng tài nước ngoài được quy định như sau:

“Điều 459. Những trường hợp không công nhận

1. Tòa án không công nhận phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi xét thấy chứng cứ do bên phải thi hành cung cấp cho Tòa án để phản đối yêu cầu công nhận là có căn cứ, hợp pháp và phán quyết trọng tài thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Các bên ký kết thỏa thuận trọng tài không có năng lực để ký kết thỏa thuận đó theo pháp luật được áp dụng cho mỗi bên;

b) Thỏa thuận trọng tài không có giá trị pháp lý theo pháp luật của nước mà các bên đã chọn để áp dụng hoặc theo pháp luật của nước nơi phán quyết đã được tuyên, nếu các bên không chọn pháp luật áp dụng cho thỏa thuận đó;

c) Cơ quan, tổ chức, cá nhân phải thi hành không được thông báo kịp thời và hợp thức về việc chỉ định Trọng tài viên, về thủ tục giải quyết vụ tranh chấp tại Trọng tài nước ngoài hoặc vì nguyên nhân chính đáng khác mà không thể thực hiện được quyền tố tụng của mình;

d) Phán quyết của Trọng tài nước ngoài được tuyên về một vụ tranh chấp không được các bên yêu cầu giải quyết hoặc vượt quá yêu cầu của các bên ký kết thỏa thuận trọng tài. Trường hợp có thể tách được phần quyết định về vấn đề đã được yêu cầu và phần quyết định về vấn đề không được yêu cầu giải quyết tại Trọng tài nước ngoài thì phần quyết định về vấn đề được yêu cầu giải quyết có thể được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam;

đ) Thành phần của Trọng tài nước ngoài, thủ tục giải quyết tranh chấp của Trọng tài nước ngoài không phù hợp với thỏa thuận trọng tài hoặc với pháp luật của nước nơi phán quyết của Trọng tài nước ngoài đã được tuyên, nếu thỏa thuận trọng tài không quy định về các vấn đề đó;

e) Phán quyết của Trọng tài nước ngoài chưa có hiệu lực bắt buộc đối với các bên;

g) Phán quyết của Trọng tài nước ngoài bị cơ quan có thẩm quyền của nước nơi phán quyết đã được tuyên hoặc của nước có pháp luật đã được áp dụng hủy bỏ hoặc đình chỉ thi hành.

2. Phán quyết của Trọng tài nước ngoài cũng không được công nhận, nếu Tòa án Việt Nam xét thấy:

a) Theo pháp luật Việt Nam, vụ tranh chấp không được giải quyết theo thể thức trọng tài;

b) Việc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.”

Quy định về những trường hợp không công nhận, cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài.

- Khái niệm về công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài đã hình thành từ lâu trong tư pháp quốc tế, có thể hiểu đó là một thủ tục tố tụng đặc biệt do cơ quan có thẩm quyền của nước có bên phải thi hành án tiến hành nhằm xem xét để công nhận tính hiệu lực của Quyết định của Trọng tài nước ngoài trên phạm vi lãnh thổ của nước mình. Sau khi bản án, quyết định của nước ngoài đó đã được xem xét và công nhận tính hiệu lực, nó sẽ được đảm bảo cưỡng chế thi hành trên lãnh thổ của nước đã công nhận. Thủ tục đặc biệt này nhằm đảm bảo giải quyết các xung đột về quyền tài phán và đảm bảo tôn trọng quyền tài phán của mỗi quốc gia.

- Trọng tài nước ngoài là Trọng tài được thành lập theo quy định của pháp luật trọng tài nước ngoài do các bên thỏa thuận lựa chọn để tiến hành giải quyết tranh chấp ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hoặc trong lãnh thổ Việt Nam. (khoản 11 Điều 3 Luật trọng tài thương mại 2010).

- Phán quyết của trọng tài nước ngoài là phán quyết do Trọng tài nước ngoài tuyên ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hoặc ở trong lãnh thổ Việt Nam để giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận lựa chọn. (khoản 12 Điều 3 Luật trọng tài thương mại 2010).

 Theo đó, Tòa án Việt Nam có quyền quyết định công nhận hay không công nhận phán quyết của Trọng tài nước ngoài. Việc công nhận hay không công nhận phán quyết của trọng tài nước ngoài phải dựa trên các căn cứ pháp lý xác định theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết và tham gia. Việc đặt ra các điều kiện không công nhận phán quyết của Trọng tài nhằm đảm bảo tính khách quan và tính công bằng tối thiểu của phán quyết trong các mối quan hệ pháp luật dân sự mang tính quốc tế khi được xem xét trong phạm vi quốc gia khác nhau.

Và Tòa án Việt Nam không công nhận phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi xét thấy chứng cứ do bên phải thi hành cung cấp cho Tòa án để phản đối yêu cầu công nhận là có căn cứ, hợp pháp và phán quyết trọng tài thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Các bên ký kết thỏa thuận trọng tài không có năng lực để ký kết thỏa thuận đó theo pháp luật được áp dụng cho mỗi bên.  Năng lực ký kết thỏa thuận của cá nhân được hiểu là năng lực hành vi dân sự được quy định theo pháp luật của mỗi bên. Năng lực của pháp nhân tuân theo quy định của pháp luật nơi mà pháp nhân được thành lập và quy chế hoạt động riêng của pháp nhân. Như vậy, nếu các bên trong thỏa thuận trọng tài không có năng lực để ký kết thỏa thuận theo quy định của pháp luật áp dụng cho mỗi bên thì thỏa thuận trọng tài đó bị coi là vô hiệu. Do đó, việc xác định tư cách chủ thể trong thỏa thuận trọng tài trong các quan hệ pháp luật dân sự mang tính quốc tế có 1 ý nghĩa to lớn

- Thỏa thuận trọng tài không có giá trị pháp lý theo pháp luật của nước mà các bên đã chọn để áp dụng hoặc theo pháp luật của nước nơi phán quyết đã được tuyên, nếu các bên không chọn pháp luật áp dụng cho thỏa thuận đó. Theo Luật trọng tài thương mại 2010 của Việt Nam, các bên tranh chấp có thể thỏa thuận luật áp dụng để giải quyết tranh chấp tức lựa chọn về luật nội dung, trong khi đó, để xác định được tính có hiệu lực của một thỏa thuận trọng tài phải căn cứ vào thủ tục nơi tranh chấp được giải quyết hoặc nơi quyết định  trọng tài được tuyên.Ví dụ, nếu quyết định trọng tài được tuyên tại Việt Nam thì phải tuân theo các quy định của pháp luật Việt Nam về thủ tục và do đó không thể có trường hợp pháp luật do các lựa chọn được áp dụng để làm căn cứ tuyên bố một thỏa thuận trọng tài là vô hiệu

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân phải thi hành không được thông báo kịp thời và hợp thức về việc chỉ định Trọng tài viên, về thủ tục giải quyết vụ tranh chấp tại Trọng tài nước ngoài hoặc vì nguyên nhân chính đáng khác mà không thể thực hiện được quyền tố tụng của mình. Quy định này nhằm mục đích bảo đảm cho các đương sự được thực hiện quyền tố tụng, bảo đảm tính khách quan của quyết định trọng tài. Các căn cứ trên có thể coi là những xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Đương sự không có đầy đủ thông tin cần thiết để thực hiện những quyền năng tố tụng của mình. Do đó, quyết định của trọng tài nước ngoài vì thế mà không có đầy đủ cơ sở pháp lý và không bảo đảm tính khách quan để có thể được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam.

- Phán quyết của Trọng tài nước ngoài được tuyên về một vụ tranh chấp không được các bên yêu cầu giải quyết hoặc vượt quá yêu cầu của các bên ký kết thỏa thuận trọng tài. Trường hợp có thể tách được phần quyết định về vấn đề đã được yêu cầu và phần quyết định về vấn đề không được yêu cầu giải quyết tại Trọng tài nước ngoài thì phần quyết định về vấn đề được yêu cầu giải quyết có thể được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam. Vấn đề này liên quan đến xác định thẩm quyền của trọng tài. Trọng tài chỉ có thẩm quyền giải quyết tranh chấp nếu các bên thỏa thuận giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và thỏa thuận trọng tài không vô hiệu. Do đó, nếu vụ tranh chấp mà các bên không có yêu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài hoặc các có yêu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại nhưng có nội dung phán quyết trọng tài vượt quá nội dung mà các bên yêu cầu thì quyết định trọng đó không được công nhận tại Việt Nam.

- Thành phần của Trọng tài nước ngoài, thủ tục giải quyết tranh chấp của Trọng tài nước ngoài không phù hợp với thỏa thuận trọng tài hoặc với pháp luật của nước nơi phán quyết của Trọng tài nước ngoài đã được tuyên, nếu thỏa thuận trọng tài không quy định về các vấn đề đó. Đây là điều kiện về tố tụng trọng tài, theo đó thành phần trọng tài do các bên thỏa thuận lựa chọn trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, khách quan. Do đó các vi phạm về thỏa thuận thành phần trọng tài có thể coi là vi phạm nghiêm trọng tố tụng trọng tài và là cơ sở để không công nhận phán quyết của trọng tài nước ngoài.

- Phán quyết của Trọng tài nước ngoài chưa có hiệu lực bắt buộc đối với các bên. Đây là trường hợp quyết định của trọng tài đã được tuyên nhưng chưa bắt đầu có hiệu lực. Các quốc gia khác nhau quy định về thời gian có hiệu lực của phán quyết trọng tài là khác nhau. Thông thường quyết định trọng tài chỉ bắt đầu có hiệu lực sau một khoảng thời gian nhất định tính từ ngày các bên nhận được phán quyết của trọng tài. Ngày có hiệu lực của quyết định trọng tài có thể được ghi trong quyết định.

- Phán quyết của Trọng tài nước ngoài bị cơ quan có thẩm quyền của nước nơi phán quyết đã được tuyên hoặc của nước có pháp luật đã được áp dụng hủy bỏ hoặc đình chỉ thi hành.

Ngoài ra, Phán quyết của Trọng tài nước ngoài cũng không được công nhận, nếu Tòa án Việt Nam xét thấy:

+ Theo pháp luật Việt Nam, vụ tranh chấp không được giải quyết theo thể thức trọng tài;

+ Việc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.”

Theo đó, tại Điều 2 Luật trọng tài thương mại 2010, các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài bao gồm: Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại; Tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó ít nhất một bên có hoạt động thương mại; Tranh chấp khác giữa các bên mà pháp luật quy định được giải quyết bằng Trọng tài. Như vậy, nếu phán quyết của trọng tài có giá trị hiệu lực tại quốc gia nơi quyết định trọng tài được tuyên nhưng tranh chấp đó lại không thuộc thẩm quyền của trọng tài theo quy định của pháp luật Việt Nam thì phán quyết trọng tài sẽ không được Tòa án Việt Nam công nhận.

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015

Luật Hoàng Anh

CAM KẾT DỊCH VỤ
  • Đồng hành cùng Thân chủ.
  • Phương án tốt, giải pháp hay.
  • Bảo mật - Uy tín - Tin cậy - Chi phí thấp - Hiệu quả cao.
  • Dịch vụ pháp lý tốt số 2 tại Việt Nam.
  • Cam kết HOÀN TIỀN nếu thực hiện dịch vụ không thành công.

Cảm ơn quý vị và các bạn đã tin tưởng Luật Hoàng Anh, nếu có thắc mắc muốn giải đáp hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Chuẩn bị xét đơn yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về việc chuẩn bị xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài.

Phiên họp xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về phiên họp xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của trọng tài nước ngoài

Kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án về quyết định công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án về việc tạm đình chỉ, quyết định đình chỉ việc giải quyết đơn yêu cầu; quyết định công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài

Gửi quyết định của Tòa án về việc quyết định công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về gửi quyết định của Tòa án về việc tạm đình chỉ, quyết định đình chỉ việc giải quyết đơn yêu cầu; quyết định công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài

Xét kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án về việc công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về xét kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án về việc công nhận; cho thi hành hoặc không công nhận tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài.

Tạm đình chỉ thi hành, hủy quyết định công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi nào?

Tố tụng 12/01/2022

Bài viết trình bày về việc tạm đình chỉ thi hành, hủy quyết định công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài