Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, yêu cầu trong những trường hợp nào?

Cơ sở pháp lý

Căn cứ Điều 440 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (BLTTDS) tuân thủ pháp luật về Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, yêu cầu được quy định như sau:

“Điều 440. Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, yêu cầu

Tòa án nước ngoài đã ra bản án, quyết định mà bản án, quyết định đó đang được xem xét để công nhận và cho thi hành tại Việt Nam có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự đó trong những trường hợp sau đây:

1. Vụ việc dân sự không thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam quy định tại Điều 470 của Bộ luật này.

2. Vụ việc dân sự quy định tại Điều 469 của Bộ luật này nhưng có một trong các điều kiện sau đây:

a) Bị đơn tham gia tranh tụng mà không có ý kiến phản đối thẩm quyền của Tòa án nước ngoài đó;

b) Vụ việc dân sự này chưa có bản án, quyết định của Tòa án nước thứ ba đã được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành;

c) Vụ việc dân sự này đã được Tòa án nước ngoài thụ lý trước khi Tòa án Việt Nam thụ lý.”

Những trường hợp Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, yêu cầu

+ Bản án là một văn bản tố tụng do Thẩm phán, Hội thẩm nhân danh Nhà nước ban hành để ghi nhận phán quyết của Tòa án sau khi xét xử một vụ án.

+ Quyết định là văn bản được ban hành trong trường hợp công bố một sự kiện hoặc giải quyết một vấn đề, một yêu cầu cụ thể nào đó. Quyết định mang tính cá biệt, chỉ áp dụng đối với một hoặc một số cá nhân hoặc trong một trường hợp cụ thể: Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định đình chỉ vụ án, Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, Quyết định tuyên bố 1 người mất tích, Quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

Đây là điều luật được thiết kế nhằm bảo đảm thống nhất với quy định về thẩm quyền chung và thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam. Theo đó, Tòa án nước ngoài đã ra bản án, quyết định mà bản án, quyết định đó đang được xem xét để công nhận và cho thi hành tại Việt Nam có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự đó trong những trường hợp sau đây:

 Thứ nhất, đó là các vụ việc dân sự không thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam.

Ở đây ta hiểu thẩm quyền xét xử riêng biệt là việc quốc gia sở tại tuyên bố chỉ có Tòa án nước họ mới có thẩm quyền xét xử đối với 1 số vụ án nhất định. Thông thường đó là những vụ án liên quan đến an ninh trật tự, lợi ích xã hội, lợi ích nhân thân của công dân. Các vụ án thuộc thẩm quyền xét xử riêng biệt của Tòa án Việt Nam được quy định tại Điều 470 BLTTDS 2015. Về nguyên tắc, nếu các vụ án thuộc thẩm quyền xét xử riêng biệt của Tòa án Việt Nam nếu Tòa án quốc gia khác xét xử và ra phán quyết thi hành phán quyết đó không đươc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam.

Vì vậy, trong trường hợp trên trừ những vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam hay nói cách khác là không thuộc thẩm quyền xét xử riêng biệt của Tòa án Việt Nam thì Tòa án nước ngoài có quyền giải quyết tranh chấp, yêu cầu.

Điều 470 BLTTDS 2015 đã liệt kê những vụ án dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam, cụ thể:

“Điều 470. Thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam

1. Những vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài sau đây thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam:

a) Vụ án dân sự đó có liên quan đến quyền đối với tài sản là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam;

b) Vụ án ly hôn giữa công dân Việt Nam với công dân nước ngoài hoặc người không quốc tịch, nếu cả hai vợ chồng cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Việt Nam;

c) Vụ án dân sự khác mà các bên được lựa chọn Tòa án Việt Nam để giải quyết theo pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và các bên đồng ý lựa chọn Tòa án Việt Nam.

2. Những việc dân sự có yếu tố nước ngoài sau đây thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam:

a) Các yêu cầu không có tranh chấp phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự quy định tại khoản 1 Điều này;

b) Yêu cầu xác định một sự kiện pháp lý xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam;

c) Tuyên bố công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài cư trú tại Việt Nam bị mất tích, đã chết nếu việc tuyên bố đó có liên quan đến việc xác lập quyền, nghĩa vụ của họ trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác;

d) Tuyên bố người nước ngoài cư trú tại Việt Nam bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, mất năng lực hành vi dân sự nếu việc tuyên bố đó có liên quan đến việc xác lập quyền, nghĩa vụ của họ trên lãnh thổ Việt Nam;

đ) Công nhận tài sản có trên lãnh thổ Việt Nam là vô chủ, công nhận quyền sở hữu của người đang quản lý đối với tài sản vô chủ trên lãnh thổ Việt Nam.”

Thứ hai, các vụ việc dân sự quy định tại Điều 469 của BLTTDS 2015 nhưng có một trong các điều kiện sau đây:

+ Bị đơn tham gia tranh tụng mà không có ý kiến phản đối thẩm quyền của Tòa án nước ngoài đó;

Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc bị cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm.

+ Vụ việc dân sự này chưa có bản án, quyết định của Tòa án nước thứ ba đã được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành;

+ Vụ việc dân sự này đã được Tòa án nước ngoài thụ lý trước khi Tòa án Việt Nam thụ lý.

Theo đó, tại Điều 469 BLTTDS 2015 quy định như sau:

“Điều 469. Thẩm quyền chung của Tòa án Việt Nam trong giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài

1. Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài trong những trường hợp sau đây:

a) Bị đơn là cá nhân cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam;

b) Bị đơn là cơ quan, tổ chức có trụ sở tại Việt Nam hoặc bị đơn là cơ quan, tổ chức có chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam đối với các vụ việc liên quan đến hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện của cơ quan, tổ chức đó tại Việt Nam;

c) Bị đơn có tài sản trên lãnh thổ Việt Nam;

d) Vụ việc ly hôn mà nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam hoặc các đương sự là người nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam;

đ) Vụ việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở Việt Nam, đối tượng của quan hệ đó là tài sản trên lãnh thổ Việt Nam hoặc công việc được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam;

e) Vụ việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc có trụ sở, nơi cư trú tại Việt Nam.

2. Sau khi xác định thẩm quyền của Tòa án Việt Nam theo quy định của Chương này, Tòa án áp dụng các quy định tại Chương III của Bộ luật này để xác định thẩm quyền của Tòa án cụ thể giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài.”

Xem thêm: Tổng hợp các bài viết của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015

Luật Hoàng Anh

Tổng đài tư vấn pháp luật

Gửi câu hỏi Đặt lịch hẹn

CÔNG TY LUẬT HOÀNG ANH

Dịch vụ Luật Sư uy tín hàng đầu tại Hà Nội.

Số 2/84 - Trần Quang Diệu - Phường Ô Chợ Dừa - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Email: luatsu@luathoanganh.vn

Tin liên quan

Thụ lý hồ sơ yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về việc thụ lý hồ sơ yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Phiên họp xét đơn yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về phiên họp xét đơn yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Thời hiệu yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về thời hiệu yêu cầu công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Những bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về những bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam

Chuyển hồ sơ cho Tòa án có thẩm quyền công nhận; cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về việc chuyển hồ sơ cho Tòa án có thẩm quyền công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Chuẩn bị xét đơn yêu cầu công nhận, cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài?

Tố tụng 07/01/2022

Bài viết trình bày về việc chuẩn bị xét đơn yêu cầu công nhận, cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài